Introductie

Hieronder volgt een verkorte biografie van graficus/ontwerper Jacob Nuiver. Een uitgebreide levensbeschrijving is hier te downloaden.

Gegevens

Voorna(a)m(en) Jacob
Achternaam Nuiver
Geboortejaar 1892
Sterftejaar 1953
Geboorteplaats Groningen
Kwalificaties Graficus / vormgever, Illustrator, Ontwerper

Biografie

Jacob Nuiver werd op 1 oktober 1892 geboren in Groningen. Hij was de jongste zoon van een boekbinder. Vanaf 1904 tot 1911 volgde hij de Lithografie-opleidingen aan de Academie Minerva in Groningen. Zijn afsluitende vakopleiding werd bekroond met de aantekening: “met zeer goed gevolg!’. Jacob was enige jaren leerling van beeldend kunstenaar en docent F.H. Bach (1865-1956). Zijn stagetijd bracht hij door bij de Groningse steendrukkerij Casparie. Al snel na zijn afstuderen vertrok hij naar Amsterdam, waar hij twee jaar bij drukkerij L. van Leer & Co werkte. Na enige korte werkperiodes buiten onze hoofdstad - o.a. In Duitsland en in Deventer – trad hij in 1916 in dienst bij de drukkerij L. Desguerrois & Co in Amsterdam.

Als aankomend ontwerper maakte Jacob voor het eerst landelijk naam met de vormgeving van de omslag van “Ons Bedrijf” in februari 1919. Dit was de mededelingen-periodiek van de gerenommeerde drukkerij Blikman en Sartorius in Amsterdam. De opdracht was mede te danken aan Christina Johanna Dijkhoffz, administratief medewerkster van dit bedrijf en de verloofde van Jacob. In hetzelfde jaar werd Jacob ontslagen bij de firma Desguerrois. Niet vanwege onvoldoende prestaties maar door afvloeiing van het personeel ten gevolge van fusie met een tweede bedrijf.

De volgende twee jaar is Jacob Nuiver rijksambtenaar en aanvaardt hij een baan bij de Topografische Dienst in Batavia. De werkomstandigheden in de tropen bevallen hem niet, ondanks het feit dat er voor een graficus veel werk voor het oprapen ligt. Hij ontwerpt er zijn eerste boekband, die wereldwijde verspreiding krijgt. Terug in Nederland treedt hij in het huwelijk en wordt er in Amsterdam gewoond.

In de Amsterdam-periode tot 1929 had Jacob Nuiver een overvloed aan werk. Naast tientallen fraaie boekbanden voor diverse uitgeverijen maakte hij vele commerciële ontwerpen voor brochures, jaarverslagen, kalenders, vloeibladen en andere vormen van reclame.

In Nuivers boekbanden uit deze periode is de invloed van de lessen van André Vlaanderen te ontdekken in geometrische ornamenten, krulvormige guirlandes en spiegelsymmetrie. Ook de lettervormen tonen overeenkomsten. Beide kunstenaars zijn met deze boekbandenontwerpen duidelijke exponenten van de Amsterdamse School.

April 1929 verhuisde het gezin Nuiver naar Eindhoven, waar hun tweede zoon wordt geboren. Jacob aanvaardde een baan bij Philips bij de afdeling Artistieke Propaganda. Hij vervaardigde reclamedrukwerk en omslagen voor bedrijfsbulletins. Drie jaar later was hij op dit eenzijdig werk uitgekeken en werd Amsterdam opnieuw hun domicilie.

Ondertussen was zijn bekendheid en zijn bekwaamheid zodanig gegroeid dat hij als freelance ontwerper kon gaan werken. Ook enkele exposities van zijn werk verstevigden zijn naam en werd het aantal opdrachten alleen maar groter. De kern daarvan lag in het ontwerpen van meer dan honderdtwintig industriële boekbanden, maar ook lay-outwerk voor vaktijdschriften en reclameontwerpen kregen veel aandacht. Regelmatig vielen zijn ontwerpen in de prijzen bij diverse tentoonstellingen en ontwerpwedstrijden.

De jaren tijdens WOII waren voor de familie Nuiver moeilijk. Hun woning in de Amsterdamse Rivierenbuurt werd in 1940 zwaar getroffen. Door brand gingen veel belangrijk werk en waardevolle spullen verloren. Door enorme terugloop van opdrachten en vanwege de ellende van de beruchte hongerwinter had het gezin het bijzonder zwaar. Het overlijden van Jacob Nuiver in juni 1953 wordt in de familie gezien als een gevolg van de ontberingen in de oorlog.

De stijl van Jacob Nijver

Het grafisch werk van Jac. Nuiver is gemakkelijk te vinden. Hij gebruikte als signatuur J.N. en in de beginjaren: Nuiver. Maar ook na wat oefening is zijn stijl van ontwerpen herkenbaar. Het merendeel van zijn boekbandontwerpen is veelal symmetrisch en opgebouwd met ornamentele structuren. Hij speelt met kronkellijnen, haken en boogjes, vlakjes en accolades. Alles aaneengeregen tot sierlijke guirlandes. Rond het centrale deel tekent hij meestal een omraming. Zoiets creëert een rustgevend effect, een bekende kunstvorm die ook al in de Romantiek werd gebruikt, zij het toen met florale arabesken. Bij ieder ontwerp wordt een bijpassende illustratie gemaakt, waaruit steeds weer Nuivers grote tekentalent blijkt.

In zijn werk is een duidelijk tijdlijn te zien. Nuiver maakte toegepaste kunst en bleef c.q. moest daardoor meegaan met de veranderingen in stijl en kunstvormen. Van aanvankelijk speelse Jugendstil eindigt hij in de vijftiger jaren in strakke Zakelijkheid. Dat hij ook in de stijl van de Amsterdamse School ontwierp moge uit bijgaande afbeeldingen duidelijk worden.

Dit is een verkorte biografie van Jacob Nuiver. Een uitgebreide levensbeschrijving is hier te downloaden.

Gebruikte bronnen

1. Anne Aalders, Jacob Nuiver, Graficus. Groningen 1892 - Amsterdam 1953 (Groningen 2019).

Ingezonden door: Anne Aalders

Anne Aalders Ik ben een verzamelaar van cultuur-historische objecten. Schonk mijn grote collectie "inkt-attributen" aan het Onderwijsmuseum en enige honderden boekbanden aan het Drents Museum. Sinds een tiental jaren verzamel ik boekbanden en ander grafisch werk van Jacob Nuiver. Hij werd geboren op 1 oktober 1892 in Groningen, zoon van een boekbinder; overleden 27 juni 1953 in Amsterdam na een hartstilstand.


Hij was meestentijds zelfstandig ondernemer, maar werkte ook korte tijd bij de Topografische Dienst in Batavia en een aantal jaren bij de reclameafdeling van Philips in Eindhoven. Zijn werk vertoont zeer duidelijke kenmerken van de stijl van de Amsterdamse School. Het toont een zeer herkenbare en vaste vormstijl. Nuiver ontwierp ongeveer 120 boekbanden voor diverse uitgevers en maakte vele reclameontwerpen.


In mei 2019 bij een boekbanden-expositie in Boekhandel Godert Walter in Groningen verscheen van mijn hand de biografie van Jacob Nuiver getiteld: "JACOB NUIVER Grafisch vormgever - Groningen 1892- Amsterdam 1953".

Reacties

Geen reacties voor deze persoon.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.