Introductie

Een naam waar je niet omheen kan in de geschiedschrijving van de Amsterdamse School: de firma Winkelman & Van der Bijl. Vervaardiger van deuren, lampen, glas in lood, hekwerken, haarden, klokken en gevelletters, tot aan complete winkelpuien aan toe.

Gegevens

Voorna(a)m(en) Hendrik Johannes
Achternaam Winkelman
Geboortejaar 1872
Sterftejaar 1948
Geboorteplaats Delft
Kwalificaties Ontwerper, Meubelontwerper, Glaskunstenaar

Biografie

De firma Winkelman & Van der Bijl is een naam die we veel tegenkomen als het om de Amsterdamse School gaat. De firma werd in 1910 opgericht door Hendrik Johannes Winkelman en de heer Van der Bijl. Het zegt veel over het bedrijf dat we van Van der Bijl geen eens de voornaam weten. Grote man was H.J. Winkelman (Delft, 16 mei 1872 – Soest, 22 april 1948), wiens naam we ook vaak alleen tegenkomen, ook op reclame-uitingen. Hij begon zijn carrière in dienst van de Koninklijke Fabriek F.W. Braat (1844-1983) in Delft en ontwikkelde zich vervolgens als autodidact tot ontwerper en tekenaar van eigen projecten.

De firma vervaardigde een breed scala aan objecten: van deuren, lampen, glas in lood, hekwerken, haarden, klokken en gevelletters, tot aan complete winkelpuien. Zij was nauw betrokken bij een aantal grote Amsterdamse School-projecten. Het Scheepvaarthuis is hier een goed voorbeeld van: de firma realiseerde het hekwerk en het siersmeedwerk van trappen en lampen naar ontwerp van Van der Meij, De Klerk en Kramer. Andere memorabele projecten waarbij ze betrokken waren zijn The American Lunchroom Company in de Kalverstraat in Amsterdam, de Incassobank (in ieder geval de gevellamp, deuren en brievenbus) en Inktpot (in ieder geval de deuren) te Utrecht, Theater Tuschinski (glas in lood) en De Bijenkorf in Rotterdam (bronswerk).

De Amsterdamse School komt ook tot uiting in de objecten die de firma vervaardigde voor Petrolea, het hoofdkantoor van de toenmalige American Petroleum in Den Haag, dat vandaag de dag bekend staat als De Rode Olifant. Niet alleen verzorgde ze de glas-in-loodvensters, ook was zij verantwoordelijk voor in ieder geval twee van de acht Amsterdamse School-lampen in het interieur.

Winkelman & Van der Bijl werkte ook veelvuldig met architect Adriaan Moen: zo was het betrokken bij de uitvoering van de Bethlehemkerk in Amsterdam-Noord, het hoofdkantoor van Gerzon aan de Spuistraat en de winkelpanden van Gerzon. Die laatste gingen meer richting art deco, bewijs van de veelvoud aan stijlen waarin de firma werkte. Dit zien we ook terug in het brede scala aan winkelpuien die ze ontwierpen.

Andere memorabele projecten waarbij ze betrokken waren zijn het Paleis op de Dam (restauratie van Atlas en z'n wereldbol in 1916) en het hoofdpostkantoor in Rotterdam (Rijksbouwmeester Kees Bremer, 1923).

In het archief van Winkelman & Van der Bijl in het Stadsarchief van Amsterdam bevinden zich vele voorbeelden van het diverse werk van de firma.

Gebruikte bronnen

1. Ingeborg de Roode en Marjan de Groot, Wonen in de Amsterdamse School. Ontwerpen voor het interieur 1910-1930 (Thoth, 2016).

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/H.J._Winkelman
2. https://archief.amsterdam/inventarissen/inventaris/30489.nl.html?p=1:9&t=10
3. http://www.nationaalontwerparchief.nl/ontwerper/Winkelman%20&%20Van%20der%20Bijl,%20fima%20H.J.
4. https://www.timswings.nl/hildokrop/werken-in-nederland/algemeen-monument/mo-41-portret-van-de-heer-h-j-winkelman-amsterdam/

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor deze persoon.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.