Introductie

De opmerkelijke Jan Wils, architect, niet altijd eenduidig in een vakje te plaatsen. Interessant.

Gegevens

Voorna(a)m(en) Jan
Achternaam Wils
Geboortejaar 1891
Sterftejaar 1972
Geboorteplaats Alkmaar
Kwalificaties Architect

Biografie

Jan Wils werd in 1891 geboren in Alkmaar in een huis dat in de jaren twintig zou worden gesloopt voor de bouw van het (inmiddels voormalige) pand van Vroom & Dreesmann, een schepping van G.W.J. Caron. In verband daarmee is aan het pand een gedenksteen geplaatst. Wils studeerde architectuur aan de Technische Hogeschool van Delft. Na zijn studie werkte hij twee jaar op het bureau van H.P. Berlage in Den Haag waar hij kennis maakte met het werk van Frank Lloyd Wright. Zijn bewondering voor deze architect stak hij niet onder stoelen of banken, vandaar ook zijn bijnaam Frank Lloyd Wils. In 1916 begon Wils zijn eigen bureau in Voorburg.

Nadat hij in 1917 onder andere Theo van Doesburg ontmoette raakte Wils nauw betrokken bij de groep rond het tijdschrift De Stijl, dat in datzelfde jaar werd opgericht. Wils en Van Doesburg werkten samen aan een aantal projecten, waaronder de verbouwing van het inmiddels afgebroken restaurant De Dubbele Sleutel (1918) in Woerden.

In 1919 konden de twee architecten het niet meer zo goed met elkaar vinden en ging Wils weg bij De Stijl. Hij werkte nog wel samen met kunstenaars die aan het tijdschrift verbonden waren, zoals Piet Zwart. Met hem ontwierp hij woningcomplex Papaverhof in Den Haag (1919-1922), waarvan de woningen opvallen door hun kubistische vormgeving en het kleurgebruik met wit, zwart, blauw en geel, vergelijkbaar met De Stijl. Geïnspireerd door deze opdracht ging Wils zich steeds meer verdiepen in de problemen rond stedelijke woningbouwprojecten. Hij ging bij zijn oplossingen en ontwerpen voor deze projecten uit van Amerikaanse voorbeelden.

Naast woningbouw hield Wils zich ook bezig met het probleem van sportcomplexen in de stad. Zijn theorieën hierover kon hij in de praktijk toepassen bij zijn bekendste ontwerp, het Olympisch Stadion in Amsterdam (1926-1928). Samen met Cornelis van Eesteren werkte hij aan dit gigantische project. Andere bekende en kenmerkende werken van Wils zijn De Citroën-garage (1929-1931) en de City-bioscoop (1935-1936) in Amsterdam, kantoorgebouw De Onderlinge in Den Haag (1935) en het Bouwes hotel in Zandvoort (1964).

Wils had een heel eigen stijl, die naast de architectuur van Frank Lloyd Wright en De Stijl geïnspireerd werd door de Amsterdamse School. Zijn gebouwen zijn strak van vorm door de nadruk op horizontale en verticale lijnen, maar tegelijkertijd levendig en organisch.

Gebruikte bronnen

1. ‘De nieuwe tijd’. In: Wendingen, 2e jaargang, nummer 6 (juni 1919): pp. 14–17
2. ‘Auto-garage in Alkmaar’. In: Bouwkundig Weekblad, 34e jaargang, nummer 11 (14 maart 1914): pp. 125–127.
3. ‘Woninggroep „Daal en Berg” ’s-Gravenhage’. In: Bouwkundig Weekblad, 43e jaargang, nummer 47 (25 november 1922): pp. 458–463.
4. ‘Het Olympisch Stadion te Amsterdam’ [samen met P.W. Scharroo]. In: Het Bouwbedrijf, nummer 13 (1927): pp. 291–301.
5. ‘Het City-Theater te Amsterdam’. In: Bouwkundig Weekblad Architectura, 57e jaargang, nummer 15 (11 april 1936): pp. 165–173.
6. ‘“Ambassade” Den Haag’. In: Bouwkundig Weekblad Architectura, 58e jaargang, nummer 48 (27 november 1937): pp. 448–450.
7. ‘Flatgebouw te Den Haag, architect Jan Wils BNA’. In: Bouwkundig Weekblad Architectura 60e jaargang, nummer 42 (2 oktober 1939): pp. 400–401.
8. ‘N.V. Peltrijenhandel Splitter Frères, Den Haag. Architect Jan Wils BNA’, Bouwkundig Weekblad Architectura, [60e jaargang], nummer 42 (2 oktober 1939): pp. 402–403.
9. ‘Een woongebouw met winkels aan de Schiedamsche Singel’. In: De Maastunnel, nummer 5 (1939): pp. 125–126.
10. ‘Bedrijfsgebouw Citroën N.V. te Amsterdam’ [samen met M.J.B. Meijsen]. In: Bouw, nummer 24 (1964): pp. 830–836.

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Wils_(architect)
2. http://www.architectenweb.nl/aweb/archipedia/archipedia.asp?ID=884

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

geplaatst door Fred A.F.W. Westen op 27 juli 2015 om 19:28:

Belangstellenden voor Jan Wils kan ik aanbevelen de monografie van Herman van Bergeijk (hoogleraar TH Delft) uit 2007: ISBN 978 90 6450 567 6 van uitgeverij 010 te Rotterdam. De door Frank Lloyd Wright geïnspireerde architectuur NIEUWE HAAGSCHE SCHOOL is een Haagsche tegenhanger van de Amsterdamse School. Jan Wils was een belangrijke vertegenwoordiger van deze architectuur stroming, die evenals de Amsterdamse School in geheel Nederland navolging vond. Jan Wils heeft het architectenvak in de praktijk geleerd. Hij begon bij zijn vader, die een aannemersbedrijf had en kwam vervolgens als tekenaar bij verschillende werkgevers en uiteindelijk bij Berlage terecht. Tijdens de 1e wereldoorlog was er weinig werk voor architecten en socialist Berlage was een 10-jarig dienstverband aangegaan met superkapialist Anton Kroller. De firma Kroller-Muller verdiende kapitalen vanuit het neutrale Nederland. Berlage en zijn medewerkers Jan Wils en Dirk Roosenburg ontwierpen voor Kroller-Muller bedrijfsgebouwen, kantoren, woonhuizen, boerderijen een museum en jachtslot St. Hubertus op de Veluwe. In tegenstelling tot Roosenburg heeft Jan Wils niet gestudeerd aan de TH te Delft of enige andere hogere bouwkunde opleiding (volgens TH hoogleraar van Bergeijk). Hij was wel een begenadigd tekenaar en netwerker. Fred Westen, Den Haag.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.