Introductie

Amsterdamse Schoolramen van een leerling van Cuypers - vloeken in de kerk?

Specificaties

Officiële of officieuze naam Ramen Maison De Leur, Utrecht
Type object Glas in lood
Materiaal
Opdrachtgever(s) Particuliere opdrachtgever
Betrokken architect(en)
Betrokken kunstenaar(s) Corns van Straaten
Geplaatst in 1927
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar

Achtergrond

Het pand Lijnmarkt 6 is stokoud en een rijksmonument. Hier bevond zich lange tijd kapsalon Maison De Leur, een kapsalon die als ik het goed begrijp een begrip was in Utrecht en meer dan een eeuw heeft bestaan. Ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de bedrijfsleiders G. en M.J. Meijers van de kapsalon werd door de klanten een glas in lood raam aangeboden. Dit valt af te leiden uit de tekst op het grootste raam. Het raam is gesigneerd door de glaskunstenaar C. van Straaten. Dat laatste is opmerkelijk gezien Van Straaten bekend stond om zijn neogotische kerkramen, terwijl het hier gaat om ramen met een duidelijke Amsterdamse School invloed.

In het Utrechts Nieuwsblad van 2 juni 1927 valt te lezen dat de dag ervoor met een receptie in "een der bovenzalen van hotel Noord-Brabant" feestelijk werd herdacht dat de gebroeders Meijers 25 jaar de "in Utrecht welbekende kappers-zaak 'Maison de Leur' leidden."

Interieur

Op foto's in het Utrechts Archief, aangemaakt 1 januari 1983 en naar ik vermoed ook rond die datum gemaakt, is een winkelinterieur met een wand bestaande uit vijf ramen te zien. Achter de wand bevond zich vermoedelijk de kapsalon. Rechts een deur voorzien van glas in lood met een bovenlicht. In het midden is sprake van een afstap naar de (vermoedelijk) lager gelegen kapsalon, te bereiken via een deur met glas in lood waarboven een bovenlicht met de woorden Heeren Salon. Hier links van een groot raam waarop een tekst naar het zilveren jubileum van de gebroeders Meijers verwijst, bovenin voorzien van twee cartouches, één met een netjes gekapte heer met baard, één met een netjes gekapte dame, beide duidelijk in de stijl van het jubileumjaar 1927. Verder vallen in het interieur de vitrines en de toonbank op, waarin zich flesjes aftershave (Old Spice en andere merken) en shampooflacons bevinden. De flesjes en flacons ogen redelijk modern, reden waarom ik vermoed dat de foto begin jaren tachtig is gemaakt. Op de toonbank staat een kassa en boven de toonbank hangt een langwerpige gietijzeren verlichtingsbak. Een lantaarn hangt links van de middendeur. Deze is mogelijk van een koets en past kwa stijl niet bij de rest. Tegenwoordig rest slechts een bovenlicht, dat zich boven de voordeur van nummer 6 bevindt en aan de achterzijde van verlichting is voorzien. Dit raam is niet zichtbaar op de foto's in het Utrechts Archief. Of het zich ook oorspronkelijk op de huidige plaats aan de straatkant bevond is mij niet duidelijk.

De stijl van de ramen is duidelijk beïnvloed door de Amsterdamse School. De motieven zijn aan de natuur ontleend en lijken op golven met schuimkoppen, inktvissen en kikkervisjes. Zoals vermeld erg ongebruikelijk voor het werk van Van Straaten. Rispens Schilderwerk weet via Twitter te melden dat de vlekjes op het glas zijn ontstaan door alcohol in nog natte grisaille te spetteren.

Recente ontwikkelingen

Vandaag de dag is nog slechts één raam als bovenlicht boven de voordeur aanwezig. De kapsalon is reeds lang verdwenen en de winkelruimte heeft meerdere andere huurders gehad. Wat er met de overige ramen is gebeurd, is mij niet bekend.

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Gedenkraam_Huize_De_Leur_(1927).jpg
2. https://hetutrechtsarchief.nl/
3. https://www.monumenten.nl/monument/34548

Professionele of persoonlijke band met dit voorwerp

Het begon met een eenvoudig raam, dat mij opviel toen ik door Utrecht liep. Zoals meestal bij bijdragen voor Wendingen blijkt er een hele geschiedenis aan vast te zitten, in dit geval van een kapperswinkel in Utrecht. Ik ben benieuwd of de overige ramen nog bestaan. Met dank aan Arjan den Boer, die mij op het spoor van de historische foto's zette.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit voorwerp.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.