Introductie

Twee juwelen in de openbare ruimte. Eens privaat en openbaar. Nu openbaar en privé.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Privaathuisjes (v.m.) Valeriusplein
Type object Openbaar toilet/urinoir
Materiaal Beton, Smeedijzer
Huidige staat
Adres(sen) Valeriusstraat 7-8
Postcode(s) 1075 GH
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) publieke werken
Betrokken architect(en) Jan de Meijer, Publieke Werken, Jan de Meyer
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1922
Huidige eigenaar Stadsherstel
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 505846

Achtergrond

Architect Jan de Meyer, die geen vast dienstverband had bij de Dienst Publieke werken, ontwierp in 1922 twee halfronde toiletgebouwtjes, voor het plantsoen op het Valeriusplein. Meyer situeerde de ‘privaten’ voor een belangrijk deel onder het maaiveld, zodat deze vrijwel aan het zicht werden onttrokken.

Exterieur

Het is een vloeiend en golvend bouwwerk, gegoten in beton, uitbundig expressionistisch, dat wordt voortgezet in het hekwerk dat de huisjes omringt.

Recente ontwikkelingen

De privaathuisjes raakten in de tachtiger jaren in onbruik en werden, om vandalisme te voorkomen, volgestort met aarde. In de campagne ’Nieuw Leven voor Oude Gebouwen’ werd in 2009 een groot aantal in onbruik geraakte Amsterdamse gebouwen in de etalage gezet. Zo ook de privaathuisjes op het Valeriusplein. Het modellenbureau voor gewone mensen ‘Anti Models’, anti-hair & make up/anti styling, gerund door Sasja Tulp, met roots in dit deel van Zuid, wilde graag haar modellenbureau in de privaathuisjes onderbrengen. Uiteindelijk resulteerde dit erin dat Stadsherstel de privaathuisjes overnam, heeft gerestaureerd en heeft voorzien van moderne interieurs. Het werk is uitgevoerd door Art-Line.

Ondernemer en ex-model Sasja Tulp (46) vond het zonde dat zulke mooie monumenten niet meer werden gebruikt. Ze diende een plan in bij de gemeente om haar modellenbureau Anti-Models er in te mogen vestigen.

Het is niet helemaal toevallig dat Tulp deze huisjes koos om te renoveren. Haar vader, Ab Tulp, woonde aan dit plein en hield ontzettend van de Amsterdamse School. Hij organiseerde zelfs architectuurroutes voor fietsers langs allerlei gebouwen in deze stijl. Ontzettend jammer vond hij het dat er niets met de privaathuisjes gedaan werd.

Nu, vijftien jaar na zijn overlijden, is het Tulp gelukt de droom van haar vader waar te maken. 'Dit project betekent daarom emotioneel ook veel voor me. Zeker toen ik brieven vond van mijn vader in het stadsarchief, waarin hij de gemeente vraagt iets met de huisjes te doen.'

Tulp deed de renovatie in samenwerking met Stadsherstel. Het project duurde bijna twee jaar.

Links

1. http://www.stadsherstel.nl/ul/cms/fck-uploaded/SHMagazine77web.pdf
2. http://www.parool.nl/parool/nl/4041/AMSTERDAM-
3. http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/php/monument_pdf.php?OBJnr=505846

Professionele of persoonlijke band met dit object

Toen ik voor een fotografie-opdracht het Amsterdams Lyceum moest fotograferen, ben ik ook direct naar deze voormalige toiletgebouwtjes gelopen. Ik wist niet beter dan dat ze niet meer in gebruik waren en er slecht uitzagen. Ik was dan ook blij verrast ze in zo'n goede, gerestaureerde staat aan te treffen. Mooi dat Stadsherstel zulke objecten opkoopt en onderneemster Sasja Tulp zich niet heeft laten ontmoedigen door het vele regelwerk, bij het uitvoeren van haar (vaders) droom.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.