Introductie

Een strak, 'laat' ontwerp van Fré Cohen. De manier waarop de wapens zijn vormgegeven doen aan Wijdevelds Wendingen denken.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Plaquette spoorwegviaduct Molukkenstraat Amsterdam
Type object Gedenkteken
Materiaal brons
Huidige staat
Adres(sen) Molukkenstraat- Archimedesweg
Postcode(s) 1095
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam ?
Betrokken architect(en)
Betrokken kunstenaar(s) Fré Cohen
Geplaatst in 1936
Huidige eigenaar Nederlandse Spoorwegen
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Jaren was er al over gesproken, jaren van voorbereidingen gingen eraan vooraf. In januari 1934 werden de plannen goedgekeurd voor het op een dijk brengen van de spoorbanen vanuit de richtingen Utrecht en Hilversum naar het Centraal Station om een einde te maken aan de ontwrichtende werking van steeds langdurig gesloten spoorwegovergangen in Amsterdam Oost. Het kwam voor dat de spoorbomen een kwartier dicht waren een paar minuten open en dan weer langdurig dicht gingen.

Vijf en half jaar na de start van de aanleg was volgens plan en zonder vertraging de 5 meter hoge spoorbaan in Oost klaar, met in totaal 40 overbruggingen, onderdoorgangen, tunnels en overkruisingen. “Op 7 maart 1936 werd op feestelijke wijze een deel der Watergraafsmeer ontsloten door de ingebruikneming van den onderdoorgang Molukkenstraat”. Aan deze feestelijke gebeurtenis herinnert in deze tunnel de bronzen ingemetselde plaquette, ontworpen voor Fré Cohen.

Exterieur

Een klein niet opvallend kunstwerkje. De afmeting is maar 72 x 36 cm, 6 tegels breed, 1½ tegel hoog. De vormgeving is strak, eenvoudig, duidelijk. Gestileerde wapens van Amsterdam en de Watergraafsmeer. Daartussen twee ouderwetse spoorbomen die een stukje openstaan. Links onder de naam van de ontwerpster, rechts de naam van metaalfabriek N.V. Bosma en Florack, waar de plaquette gegoten is.

Gebruikte bronnen

1. Jaap Kruizinga, Onno Boers, XYX van Amsterdam (Amsterdam Publishers 1995).
2. Ons Amsterdam, 1974 jaarg. 26 pag. 213-215.
3. Ons Amsterdam, 1985 jaarg. 37 pag. 209.
4. Ons Amsterdam, 1993 jaarg.45 pag. 154-155.
5. Els Kloek, 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, (Vantilt 2013), pag. 1330-1331.

Links

1. http://www.geheugenvanoost.nl/search?q_mm=uit+ijzeren+boeien+bevrijd

Professionele of persoonlijke band met dit object

De plaquette is zo bescheiden dat ik hem in 50 jaar nog nooit had gezien. Ik loop altijd aan de andere zijde van de tunnel. Iemand heeft mij er opmerkzaam op gemaakt.

Er zijn nog meer plaquettes geweest. Nu hangt er nog een in de onderdoorgang van de Maritzstraat naar de Beukenweg, Deze is niet ontworpen door Fré Cohen (de naam van de maker wordt niet vermeld). De stijl is ook anders. Traditioneler. Tot voor kort was er ook een in de muur van de onderdoorgang op de Linnaeusstraat. Ik kan niet zien of hij weggehaald is, of dat er een van de 6 reclameborden overheen hangt. De overige borden heb ik niet meer kunnen vinden.

Ik heb een aantal levensbeschrijvingen van Fré Cohen gelezen (o.a. op deze site). Daarin hebben haar ontwerpen altijd te maken met papier. Nergens wordt melding gemaakt van een activiteit als plaquette- of b.v. penningontwerpen. Is deze kleine bronzen plaat een uitzondering?

Ingezonden door: Corrie Groen- Pickhard

Corrie Groen- Pickhard

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.