Introductie

Om aan voorbij te lopen: stille getuige van modernisering en expressionisme.

Specificaties

Officiële of officieuze naam GEB Splitskast Model J
Type object Nutsvoorziening
Materiaal Staal
Huidige staat
Adres(sen) Amsterdam
Postcode(s)
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam
Betrokken architect(en) Pieter Marnette, Publieke Werken
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in
Huidige eigenaar Liander
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

In 1926 ontworpen voor gebruik door het Gemeente Energiebedrijf. Nog steeds op veel plekken in de stad te vinden, de kast is vele tientallen jaren nieuw geplaatst, ook in bijvoorbeeld Buitenveldert.

Exterieur

Splitkast Model J werd over het algemeen tegen een muur geplaatst, maar esoms kom je er ook één vrijstaand tegen. Ze bestaan in twee breedtes. Ze zijn zeer robuust van karakter, en uitvoering, hetgeen nu precies het expressionistische aan dit verder onopvallend stuk straatmeubilair is. Ron Conijn meent ergens te hebben gelezen dat ze ook wel mummiekisten werden genoemd.

Recente ontwikkelingen

De splitskasten (ook wel aangeduid als kabelkasten of simpelweg elektriciteitskasten) van Pieter Marnette zijn nog her en der in de stad te vinden, maar lijken langzaamaan met elke herinrichting of herprofilering van een straat te verdwijnen. Goed voorbeeld is het aangehaalde model H in het artikel op ‘Zuidelijke Wandelweg’.

Een inventarisatie in Amsterdam levert de volgende locaties op:

Aert van Nesstraat (hoek Tasmanstraat), Agamemnonstraat (thv nr. 44), Arent Janszoon Ernststraat (t.o. nr. 175), Arent Janszoon Ernststraat (t.o. nr. 197), Arent Janszoon Ernststraat (t.o. nr. 667), Arent Janszoon Ernststraat (t.o. nr. 841), Arubastraat, Asingaborg (thv nr. 153), Backershagen (hoek Moermond), Becquerelstraat (nabij James Wattstraat), Begijnensteeg, Bernard Zweerskade (hoek Apollolaan), Bolestein (thv nr. 718), Bontekoestraat (hoek Tasmanstraat), Boterdiepstraat (thv nr. 59), Bovigne (thv Tongelaer), Buitenvelderslaan (thv Van Nijenrodeweg), Burgemeester Tellegenstraat (thv nr. 64), Buziaustraat (hoek Pieter Calandlaan), Celebesstraat (thv Bonistraat), Churchilllaan (thv nr. 226), Copernicusstraat (thv nr. 60), Cornelis Anthoniszstraat (thv nr. 72), Cruquiusstraat (thv Krayenhofstraat, Deurloostraat (thv nr. 47), Dr. J. Colijnstraat (thv Burgemeester Roëllstraat). Eemsstraat (thv nr. 69), Eerste Jan Steenstraat (thv Hercules Seghersstraat), Eerste Leeghwaterstraat (hoek Blankenstraat), Eikenweg (hoek Vrolikstraat), Fannius Scholtenstraat (thv nr. 97), Faradaystraat (thv nr. 7), Foeliestraat (hoek Prins Hendrikkade), Frans Halsstraat (thv nr. 5), Frieslandstraat (thv nr. 189), Galvanistraat (thv nr. 1), Gapersteeg, Gasthuismolensteeg (thv nr. 1), Geraniumweg (hoek Ranonkelkade), Gerrit van der Veenstraat (thv nr. 179), Gijsbrecht van Aemstelpark (thv Willem van Weldammelaan 96), Gorontalostraat (thv nr. 2), Goudestein/Soetendaal (thv nr.35), Granaatstraat (thv nr. 95), Griftstraat (thv nr. 55), Groenmarktkade (2 stuks!), Haarlemmerstraat (thv Theophile de Bockstraat), Harkstraat (thv nr. 1), Helmholtzstraat (thv nr. 30), Hembrugstraat (thv nr. 2), Henrick de Keyserstraat (thv nr. 18), Hendrik Jacobszstraat (thv nr. 27), Herculesstraat (thv nr. 115), Herengracht (thv Roomolenstraat), Hobbemastraat/Vossiusstraat (Vondelpark), Hoendiepstraat (thv nr. 35), Hugo de Vrieslaan, Hunzestraat (thv nr. 123), IJselstraat (thv nr. 8), Jaagpad, Jacob van Lennepkade (thv Ten Katestraat), Jan Lievensstraat (nabij Jozef Israëlskade), Jasonstraat (thv nr. 20), Jozef Israëlskade (thv nr. 97), Keizersgracht (thv nr. 264), Krom Boomsloot (thv Korte Dijkstraat), Krom Boomsloot (thv nr.20), Krommertstraat (thv nr. 7), Kruislaan (hoek Eisingastraat), Kuinderstraat (thv nr. 58), Kruislaan (thv Helmoltzstraat), Lekstraat (thv nr. 62), Lindengracht (thv nr. 61), Lijnbaansgracht/Lindengracht (thv nr. 251), Lorentzlaan (thv nr. 125), Lutmastraat (thv nr. 271), Maasstraat (thv nr. 2), Maasstraat (thv nr. 18), Makassarstraat (thv nr. 149), Marieke van Nimwegenstraat (Lanseloetstraat), Mauvestraat (thv nr. 54), Meerhuizenstraat ((thv nr. 29), Meester P.N. Arntzeniusweg (hoek Galileïplantsoen), Mesdagstraat (thv nr. 14), Middenweg (thv Middenmeerpad), Minervalaan (thv nr. 23), Minnemoersstraat/Grote Bickersstraat, Molukkenstraat (thv nr. 411), Murillostraat (thv nr. 1), Nicolaas Witsenstraat (nabij Weteringschans), Nieuw Oostenburgerdwarsstraat, Nieuwe Tuinstraat, Nova Zemblastraat-Spaarndammerstraat, Onze Lieve Vrouwesteeg, Oostzaanstraat (thv nr. 95), Oudeschans (hoek Nieuwe Batavierstraat), Pasteurstraat (thv nr. 41), Paul van Vlissingenstraat (thv Daniël Goedkoopstraat) Peperstraat (thv nr. 17), Pettenstraat (thv Beemsterstraat) Piet Heinkade (hoek Kattenburgerstraat), Pieter Lastmankade (thv nr. 37), Pontanusstraat (thv Wijttenbachstraat), Poolstraat, President Kennedylaan (thv nr. 208), President Kennedyplantsoen, Prins Bernhardplein, Prinsengracht (thv Oude Looiersstraat), Quellijnstraat (hoek Frans Halsstraat), Radioweg, Reinaert de Vosstraat (Lorreinenstraat), Rietwijkerstraat (thv nr. 1), Romeinsarmsteeg/Herengracht (thv nr. 277), Rozengracht/Groenmarktkade, Sarphatistraat (thv nr. 83), Sarphatistraat (thv Oosteinde), Schipperstraat (thv nr.1), Schubertstraat (thv nr. 36), Sint Janstraat (nabij de Oudezijds Voorburgwal), Slaakstraat (thv nr. 2), Smaragdstraat (hoek Saffierstraat), Spaarndammerstraat (hoek Zaandijkstraat), Speerstraat (thv nr. 10), Stadionkade hoek Parnassusweg, Stolwijkstraat (thv nr. 6), Sumatrastraat (thv nr. 115), Taanstraat/Zandhoek (thv nr. 8), Talmastraat (thv nr. 12), Tolstraat hoek Rustenburger Dwarsstraat, Trompenburgstraat (thv nr. 3), Trompenburgstraat (thv nr. 38), Tweede Marnixdwarsstraat, Uiterwaardenstraat (thv nr. 277), Van Baerlestraat (thv nr. 13), Van der Kunststraat (thv nr. 17), Van Gentstraat, Van Heemskerckstraat (thv nrs. 2-8), Van Neckstraat (thv nrs. 1-17), Vierwindenstraat (thv nr. 103), Veerstraat (thv nrs. 69 en 76), Venhuizenstraat (thv nr. 2), Vrijheidslaan (thv nr. 86), Warmoesstraat/Guldehandsteeg, Weesperzijde (viaduct nabij Amstel Station), Weesperzijde (thv Oetgensstraat), Weissenbruchstraat (thv nr. 2), Wiedijkstraat (thv nr. 72), Willem Beukelsstraat (thv nr. 2), Willem Molengraaffstraat (thv nr 9), Zaanhof (thv nr. 97), Zaanstraat (thv nr. 60), Zamenhofstraat, Zuidelijke Wandelweg (thv Stichtstraat),

Regio Amsterdam:

Diemerkade, Diemen; Johan van Soesdijkstraat, Diemen; Assumburg, Landsmeer; Dorpsstraat, Landsmeer; Dr. Keijzerstraat, Oostzaan; Dr. Rutger van der Loeffstraat, Oostzaan; Zuideinde, Oostzaan.

VERDWENEN:

Almstraat, Amsteldijk (thv nr. 130), Gerrit van der Veenstraat, Hontshorststraat (nabij Jan Luijkenstraat), Meerhuizenstraat (thv nr. 1), Nolensstraat (thv Goeman Borgesiusstraat), Polanenstraat (hoek Knollendamstraat), Spitsbergenstraat (thv Nova Zemblastraat), Turfmarkt (thv nr. 153), Zoomstraat (thv nr. 68).

Een inventarisatie in 2011 van de locaties van Marnettes splitskasten in de Amsterdamse binnenstad is te vinden in onderstaande link.

Ergens zo'n kast in het wild gezien? Plaats hier dan een foto!

Links

1. http://www.amsterdamsebinnenstad.nl/archief/docs/kabelkastjes.pdf
2. http://www.geheugenvanplanzuid.nl/index.php/architectuur/484-straatmeubilair-amsterdamse-school
3. https://www.nrc.nl/nieuws/2018/09/15/red-die-mooie-trafokasten-a1616250
4. https://oost-online.nl/pleidooi-voor-de-trafokast/
5. https://www.echo.nl/behoud-historische-elektrakast-op-bachplein-2/?utm_source=google&utm_medium=organic
6. https://www.at5.nl/artikelen/200009/pleidooi-voor-behoud-historische-trafokasten-gemeenteraad-moet-wakker-schrikken

Professionele of persoonlijke band met dit object

Van die dingen die heel veel mensen waarschijnlijk zó voorbijlopen, toch zijn het bijzondere ontwerpen.

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

geplaatst door Rein Arler op 10 februari 2020 om 16:25:

Op de hoek van de Willem Molengraaffstraat bij nr 9 en Antony Moddermanstraat bevindt zich nog een Splitskast J

geplaatst door Redactie Platform Wendingen op 11 februari 2020 om 21:50:

Dank voor de aanvulling!

geplaatst door Rein Arler op 20 februari 2020 om 15:32:

Aanvulling/correctie: De locatie W.Molengraaffstraat/A.Moddermanstraat in Amsterdam -Slotermeer gelegen, postcode gebied 1063

geplaatst door Redactie Platform Wendingen op 20 februari 2020 om 17:48:

Bedankt!

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.