Introductie

Vaak toegeschreven aan Piet Kramer, deze befaamde 'ballenbruggen' in het Amsterdamse Bos. Het uiteindelijke ontwerp kwam echter van Dirk Slebos.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Brug 549, Amsterdamse Bos
Type object Brug
Materiaal Hout, Staal
Huidige staat
Adres(sen)
Postcode(s) 1182
Plaats (provincie) Amstelveen (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam
Betrokken architect(en) Publieke Werken, Dirk Slebos
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1955 - 1956
Huidige eigenaar Gemeente Amsterdam
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Tijdens grote roeiwedstrijden op de Bosbaan krijgt de Bosbaanweg de functie van volgweg. Het normale verkeer heeft dan geen doorgang. Vanuit het bos aan de zuidzijde van de roeibaan, wordt de weg onbereikbaar gemaakt door het openzetten van bruggen. Ook de toegankelijkheid van het gebied rond het openluchttheater kan met ophaalbruggen worden ingeperkt. De ballen dienden hierbij als contragewicht om de brug te kunnen openen. Hiervoor ontwierp Kramer een serie zogeheten 'ballenbruggetjes' over de ringsloot om het Openluchttheater heen. Het zijn ophaalbruggetjes die volgens het principe van Bernard Forest de Belidor (1693-1761) functioneren. De Franse ingenieur schreef o.a. de “Architecture hydraulique” in vier delen en de wetenschappelijke resultaten van zijn studie werden tot 1830 internationaal gebruikt. Kramer gebruikte deze oude constructie als een 'grap' om de bruggetjes makkelijk te bedienen.

Uit research van Cees Schumacher blijkt het niet terecht om dit ontwerp aan Kramer toe te schrijven, zoals vaak gebeurt. Het definitieve ontwerp van brug 548 is - net als de identieke brug 549 - uit 1955 en kwam gereed in 1956. Dit is dus enkele jaren nadat Piet Kramer met pensioen was gegaan. Op de bouwtekeningen van Publieke Werken is dan ook de naam van Dirk Slebos te zien. Slebos' werkterrein was voornamelijk Slotervaart en Osdorp, waar soortgelijke stalen hekjes zoals bij deze brug (mooi houtwerk zoals bij de andere ballenbruggen ontbreekt) veel te zien zijn. Zijn oeuvre is echter een stuk soberder dan deze bruggetjes, dus dat hij zich voor dit ontwerp door het werk van Kramer had laten inspireren, of wellicht zelfs voortborduurde op een Kramerontwerp, ligt voor de hand.

Exterieur

Brug 549 is een wat grotere versie van de bijna identieke brug 548. Bruggen 549 en 548 zijn veel zwaarder uitgevoerde ballenbruggen dan de de ballenbruggen waarbij de ballen in een goot terecht komen (brugnummers 516, 519, 520, 530 en 531). De bruggen wijken in tzowel echniek als ontwerp van elkaar af.

Rust bij brug 548 het uiteinde in ruststand op een stuk van de ijzeren leuning, bij de langere brug 549 grijpt deze mooi in een identieke houten balk. Een ketting kan dienen om de brug te sluiten als deze open staat.

Gebruikte bronnen

1. Plattegrond (met brugnummers) van Het Amsterdamse Bos (2010).

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Brug_549
2. https://archief.amsterdam/inventarissen/file/10fbd4b42eec53b180db0381bb846fcb

Professionele of persoonlijke band met dit object

Mooi 'zusje' van nummer 548. Geen Kramerbrug (en eigenlijk ook geen Amsterdamse School), maar wel 'in de geest van' en daarmee een mooi onderdeel van het unieke ensemble bruggen in dit bos.

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.