Introductie

Vaak toegeschreven aan Piet Kramer, deze befaamde 'ballenbrug' in het Amsterdamse Bos. Maar het uiteindelijke ontwerp kwam van Dick Slebos.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Brug 548, Amsterdamse Bos
Type object
Materiaal Hout, Staal
Huidige staat
Adres(sen) Bosbaanweg
Postcode(s) 1182 DA
Plaats (provincie) Amstelveen (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam
Betrokken architect(en) Publieke Werken, Dick Slebos
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1938
Huidige eigenaar Gemeente Amstelveen
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer

Achtergrond

Tijdens grote roeiwedstrijden op de Bosbaan krijgt de Bosbaanweg de functie van volgweg. Het normale verkeer heeft dan geen doorgang. Vanuit het bos aan de zuidzijde van de roeibaan, wordt de weg onbereikbaar gemaakt door het openzetten van bruggen. De toegankelijkheid van het gebied rond het openluchttheater kan met ophaalbruggen worden ingeperkt. Hiervoor ontwierp Kramer een serie zogeheten 'ballenbruggetjes' over de ringsloot om het Openluchttheater heen. Het zijn ophaalbruggetjes die volgens het principe van Bernard Forest de Belidor (1693-1761) functioneren. De Franse ingenieur schreef o.a. de “Architecture hydraulique” in vier delen en de wetenschappelijke resultaten van zijn studie werden tot 1830 internationaal gebruikt. Kramer gebruikte deze oude constructie als een 'grap' om de bruggetjes makkelijk te bedienen.

Uit research van Cees Schumacher blijkt het niet terecht om dit ontwerp aan Kramer toe te schrijven. Het definitieve ontwerp van brug 548 is - net als de identieke brug 549 - uit 1955 en kwam gereed in 1956. Dit is dus enkele jaren nadat Piet Kramer met pensioen was gegaan. Op de bouwtekeningen van Publieke Werken is dan ook de naam van Dick Slebos te zien. Slebos' werkterrein was voornamelijk Slotervaart en Osdorp, waar soortgelijke stalen hekjes zoals bij deze brug (mooi houtwerk zoals bij de andere ballenbruggen ontbreekt) veel te zien zijn. Zijn oeuvre is echter een stuk soberder dan deze bruggetjes, dus dat hij zich voor dit ontwerp door het werk van Kramer had laten inspireren, of wellicht zelfs voortboorduurde op een Kramerontwerp, ligt voor de hand.

Exterieur

Brug 548 is een veel zwaarder uitgevoerde ballenbrug die zowel in techniek als ontwerp afwijkt van de ballenbruggen waarbij de ballen in een goot terecht komen (brugnummers 516, 519, 520, 530 en 531) BIj brug 548 wordt het ene dekdeel omhoog gezet en de andere afgesloten met een kleine slagboom die onder de rechterleuning is weggewerkt. De leuningdelen van ieder dekdeel grijpen mooi in elkaar. Om de nadruk op de techniek te houden, zijn de leuningen en het loopdek bijzonder eenvoudig gehouden. Bruggen 548 en 549 zijn vrijwel identiek.

Gebruikte bronnen

1. Sebas Baggelaar en Pim van Schaik, Piet Kramer. Bruggenbouwer van de Amsterdamse School (Stokerkade 2016).
2. Brochure wandelroute Kramers Bruggen (Gemeente Amsterdam, 2008).

Professionele of persoonlijke band met dit object

Wanneer ik als kind met mijn ouders in het bos gingen wandelen vielen die ballenbruggen me al op. Pas kort geleden heb ik begrepen wat de functie van de ballen is.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.