Introductie

Een van de vijf bijna identieke ballenbruggen van Piet Kramer.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Brug 531, Amsterdamse Bos
Type object Brug
Materiaal Staal, Hout, Beton
Huidige staat
Adres(sen)
Postcode(s) 1182
Plaats (provincie) Amstelveen (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam
Betrokken architect(en) Piet Kramer, Publieke Werken
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1938
Huidige eigenaar Gemeente Amsterdam
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer

Achtergrond

Tijdens grote roeiwedstrijden op de Bosbaan krijgt de Bosbaanweg de functie van volgweg. Het normale verkeer heeft dan geen doorgang. Vanuit het bos aan de zuidzijde van de roeibaan, wordt de weg onbereikbaar gemaakt door het openzetten van bruggen. De toegankelijkheid van het gebied rond het openluchttheater kan met ophaalbruggen worden ingeperkt. Hiervoor ontwierp Kramer een serie zogeheten 'ballenbruggetjes' over de ringsloot om het Openluchttheater heen. Het zijn ophaalbruggetjes die volgens het principe van Bernard Forest de Belidor (1693-1761) functioneren. De Franse ingenieur schreef o.a. de “Architecture hydraulique” in vier delen en de wetenschappelijke resultaten van zijn studie werden tot 1830 internationaal gebruikt. Kramer gebruikte deze oude constructie als een 'grap' om de bruggetjes makkelijk te bedienen. De ballen dienden hierbij als contragewicht om de brug te kunnen openen.

Brug 516, brug 519, brug 520, brug 530 en brug 531 zijn vrijwel identiek.

Exterieur

De techniek van het ophaalsysteem bepaalt de vorm van deze bruggen. Om de nadruk op de techniek te houden, zijn de leuningen en het loopdek bijzonder eenvoudig gehouden. De ballenbrug wordt opengezet door de bovenste bal naar beneden te drukken. Het brugdek, de klap genoemd, gaat omhoog terwijl de stalen ballen aan de ketting tegenwicht bieden. Hoe hoger de klap komt, hoe minder tegenwicht nodig is. Dit is opgelost doordat de ballen achter elkaar in een houten goot terecht komen. Eenmaal liggend in de goot doet het gewicht van de bal niet meer mee in de hefbeweging.

De houten onderdelen waren oorspronkelijk niet geschilderd en zijn vervangen. De blauwgekleurde stalen onderdelen zijn oorspronkelijk.

Gebruikte bronnen

1. Wim de Boer en Peter Evers, Amsterdamse bruggen, 1910-1950 (Amsterdamse Raad voor de Stedebouw 1983).
2. Sebas Baggelaar en Pim van Schaik, Piet Kramer. Bruggenbouwer van de Amsterdamse School (Stokerkade 2016).
3. Plattegrond (met brugnummers) van Het Amsterdamse Bos (2010).

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Brug_530
2. https://archief.amsterdam/inventarissen/file/2e1887aa8e9a9ee64e007344bb3c7acb
3. https://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/nl/projecten/detail/?q=brug%20530&page=2

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.