Introductie

Een tijdelijke, houten, brug van Piet Kramer in Plan Zuid, die in 1961 gesloopt werd. De lantaarns zijn te bewonderen in de 'beeldentuin' van Museum Het Schip.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Brug 408 (vm), Amsterdam
Type object Brug
Materiaal Hout
Huidige staat
Adres(sen) Cornelis Schuytstraat
Postcode(s) 1077 BL
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam
Betrokken architect(en) Piet Kramer, Publieke Werken
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1921
Huidige eigenaar
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Piet Kramer ontwierp als onderdeel van Plan Zuid twee vaste, houten bruggen over het Noorder Amstelkanaal die relatief dicht elkaar kwamen te liggen: brug 408 bij de Cornelis Schuytstraat en brug 409 bij de Emmastraat. Ze behoren daarmee tot de eerste houten bruggen die gebouwd werden naar ontwerp van Kramer; met de aanleg van het Amsterdamse Bos zou zijn productie hiervan enorm toenemen. De materiaalkeuze van deze bruggen heeft te maken met het feit dat ze van tijdelijke aard bedoeld waren. Het terrein aan de zuidkant van het Amstelkanaal was toen immers nog niet bebouwd met de door Berlage geplande Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Die liet echter op zich wachten en de ‘Academiebrug’ die hier uiteindelijk zou moeten komen bleef vooralsnog beperkt tot een serie schetsen op Kramers tekentafel.

Brug 408, ook wel Schildersbrug genoemd, bleef uiteindelijk veel langer liggen dan gepland: tot 1961. Het terrein werd pas bebouwd: met het Hilton Hotel. Het autoverkeer was bovendien toegenomen, zodat de houten bruggen niet meer aan de verkeerseisen voldeden. Zowel brug 408 als 409 werden afgebroken en vervangen door bredere, wat smoelloze betonnen exemplaren. Gelukkig is nog iets van de originele brug bewaard gebleven: twee karakteristieke lantaarns zijn nu te bezichtigen bij Museum Het Schip.

Exterieur

Van deze naar huidige maatstaven vrij smalle brug komen de balusters boven de planken balustrade uit en lopen ze licht taps toe met een soort zaagtand uitsnedes in het houtwerk. Op de vier hoeken stonden houten lantaarns: vrij eenvoudige palen met hieraan licht omhoog krullende dwarsbalkjes met golvend houtsnijwerk, waaraan zich de lampen hingen. De lantaarns hadden wel wat weg van de exemplaren die op het terras van het IJ-Paviljoen stonden, mogelijk ook een ontwerp van Kramer. Op archieffoto’s is te zien dat de oorspronkelijke armatuur plat en schotelvormig was met een golvende rand. Ook was de brug in die periode in een donkerder kleur geschilderd dan later. De latere armatuur was smaller met een kleine kap met hieronder een (glazen?) kap. De exemplaren van Museum Het Schip zijn weer een andere variant.

Gebruikte bronnen

1. Wim de Boer en Peter Evers, Amsterdamse bruggen, 1910-1950 (Amsterdamse Raad voor de Stedebouw 1983).
2. ebas Baggelaar en Pim van Schaik, Piet Kramer. Bruggenbouwer van de Amsterdamse School (Stokerkade 2016).
3. Pim van Schaik, Publieke Werken. Hoeksteen van de Amsterdamse School 1915-1935 (Stokerkade, 2018).

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Isaac_Isra%C3%ABlsbrug
2. https://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/nl/projecten/detail/?q=brug%20408&page=1

Professionele of persoonlijke band met dit object

Ik kwam de brug tegen op een archieffoto toen ik onderzoek deed naar het pand van Rutgers op de hoek van de Cornelis Schuytstraat en de Hacquartstraat. Met alle aandacht voor Publieke Werken n.a.v. tentoonstelling en boek, besloot in bruggen 408 en 409 te beschrijven.

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.