Introductie

Kramer ontwierp zo'n tweehonderd bruggen in de stad. Net als zijn gebouwen wilde hij deze tot ‘sprekende stedenbouwkundige elementen’ maken.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Brug 382, Jan van Galenbrug
Type object Brug
Materiaal Baksteen, Arduin (hardsteen), Graniet, Smeedijzer
Huidige staat
Adres(sen) Jan van Galenstraat
Postcode(s) 1056 BH
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Publieke Werken
Betrokken architect(en) Piet Kramer, Publieke Werken
Betrokken kunstenaar(s) Hildo Krop, Jaap Kaas
Geplaatst in 1935
Huidige eigenaar Gemeente Amsterdam
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 526747

Achtergrond

Piet Kramer nam allerlei elementen in zijn bruggen op: van beeldhouwwerken tot brughuisjes en van bankjes tot zelfs de beplanting.

De Jan van Galenbrug werd in 1931/1933 ontworpen en in 1935 gebouwd.De verkeersbrug over het Westelijk Marktkanaal ligt in de oost-west verbindingslijn van de Jan van Galenstraat. Aan de noordwestelijke oever bevindt zich een plantsoen, globaal een op het water geopende halve cirkel. In het plantsoen enkele bomen en te midden van een perk met struiken een bronzen beeld, de rustende tuinbouwer van Jan Havermans, 1938.

Exterieur

De in baksteen opgetrokken basculebrug is expressionistisch vorm gegeven en heeft rijke versieringen in de vorm van beeldhouwwerk naar ontwerp van Kramer zelf en van Jaap Kaas en Hildo Krop.

De betonnen met baksteen beklede brug heeft twee ongelijke doorvaarten, waarvan de hoge westelijke doorvaart beweegbaar is en van sierlijk gesmede lemmingen voorzien, en de lage oostelijke doorvaart een meer gesloten karakter heeft met gemetselde borstweringen. Brug en borstweringen vormen samen een T-vormige plattegrond met ongelijke armen, uitlopend in respectievelijk een aanlegsteiger en zitbankjes. De brug rust op twee, recht op de waterloop geplaatste, uitgebouwde landhoofden en in het midden een waterhoofd.

Het gevarieerd uitgevoerde metselwerk bevat natuurstenen accenten en beeldhouwwerken. De borstwering is aan de waterzijde uitgevoerd in kruisverband; aan de straatzijde komt ook verticaal gemetseld muurwerk voor. De borstwering is aan de waterzijde afgeschuind en aan de straatzijde afgerond. Daar waar de Jan van Galenstraat breder wordt (stadskant, oost) verspringt de muur en eindigt, evenwijdig aan de weg, met beeldhouwwerk in de pijlerbekroningen (voorstellingen van huizen met trapgevels en sjouwers respectievelijk loods en hijskranen). Aan de westzijde volgt de borstwering de oever.

Het zuidwestelijk deel van de borstwering volgt de trappen naar het lager gelegen straatniveau en eindigt bij een aanlegsteiger, bereikbaar via drie natuurstenen treden. De flankerende natuurstenen hoekblokken aan de oeverzijde vertonen afzonderlijke letters die het woord 'WEST' vormen. In de tegenoverliggende zijde van de trap komt de tekst voor, een letter per blok, 'GEBOUWD / IN 'T JAAR / 1935'. Aan het einde van de kademuur bevindt zich een sculptuur van twee spelende zeeleeuwen met bal. De dwars geplaatste lage muur naar de trap heeft een sculptuur van Jonas en de walvis van graniet.

De noordwestelijke borstwering loopt over de hele breedte van het plantsoen en eindigt in een deels omsloten ruimte met vijf zitbankjes. De borstwering heeft in de oksel met de brug een door een ijzeren deurtje afgesloten deels natuurstenen trap, die naar de evenwijdig aan het landhoofd grenzende kade en twee stalen deuren naar de onderhouds- en traforuimten leidt. Hiertegenover is een granieten beeldhouwwerk geplaatst van een zeemonster (J. Kaas). De borstwering, met in de lage gedeelten buisleuningen, verspringt in hoogte en heeft de banken uitgemetseld. Het verhoogde half cirkelvormige plantsoen wordt in het talud door hulst begrensd.

Gebruikte bronnen

1. Wim de Boer en Peter Evers, Amsterdamse bruggen, 1910-1950 (Amsterdamse Raad voor de Stedebouw 1983).

Links

1. https://www.iamsterdam.com/nl/amsterdam-qr/westerpark/brugnummer-382
2. https://www.monumenten.nl/monument/59946

Professionele of persoonlijke band met dit object

Ik kan niet tellen hoe vaak ik in de jaren dat ik in Amsterdam woonde en werkte over deze brug ben gekomen. Maar de grote hoeveelheid beeldhouwwerk was me nooit opgevallen. Pas nu ik de brug nader gingen bekijken bleken er nog veel meer kunstwerken te zijn dan je in eerste instantie zou denken.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.