Introductie

Is dit de ‘Godfather’ van alle Amsterdamse School-bruggen?

Specificaties

Officiële of officieuze naam Brug 198, Lijnbaansgracht
Type object Brug
Materiaal Baksteen, Gietijzer
Huidige staat
Adres(sen) Kleine-Gartmanplantsoen
Postcode(s) 1017 RP
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Opdrachtgever(s) Gemeente Amsterdam
Betrokken architect(en) Joan van der Meij, Publieke Werken
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1914
Huidige eigenaar
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Brug 198, de overkluizing van de Lijnbaansgracht nabij het Leidseplein, is tot stand gekomen in de periode dat Joan van der Meij bij de gemeente Amsterdam in dienst was als ‘aesthetisch adviseur’. Er waren al langer plannen om de Lijnbaansgracht tussen Leidseplein en Leidsekruisstraat te dempen; in 1914 gaf de gemeenteraad hiervoor definitief toestemming. Na de demping ontstond er een nieuw plantsoen: het Kleine-Gartmanplantsoen. Aan de Lijnbaansgracht werd deze duikerbrug aangelegd.

Dit was een van de eerste bruggen van de hand van Van der Mey en daarmee in feite een van de eerste echte Amsterdamse School-brug. Een aantal elementen die we later vooral in de vele Kramer-bruggen tegenkomen zijn hier al aanwezig: het decoratief gebruik van metselwerk, de weelderige gietijzeren brugleuningen (die vaak verwijzen naar de natuur) en de toepassing van granieten (sier)delen.

Exterieur

Bij brug 198 is gebruik gemaakt van decoratief metselwerk, met name in de trapsgewijze verspringingen in de kademuren. Bovenop de bakstenen muren zijn granieten platen aangebracht, die aan de waterkant trapsgewijs verspringen. De brugleuning is versierd met onder andere golvende patronen. Maar het meest in het oog springende deel van de brug is de hoge, getand gemetselde zuil met bovenop een rijk versierde lantaarn van gietijzer: decoratief én een duidelijke waarschuwing aan vaartuigen dat dit niet een brug is die gepasseerd kan worden.

Recente ontwikkelingen

Op een oude avondfoto uit ca. 1938 is te zien dat de lantaarn ook daadwerkelijk brandde; nu is geen lamp te bekennen. Hopelijk komt deze - met de herprofilering van het Leidsepleingebied, weer terug.

Gebruikte bronnen

1. Michiel Kruidenier en Paul Smeets, Joan Melchior van der Mey, pionier van de Amsterdamse School (nai010, 2014).

Links

1. http://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/nl/projecten/detail/0ee6cb4f-2a91-54e7-8795-d99e9e0e8939
2. http://020apps.nl/1850-1940/Kleine-Gartmanplantsoen/Brug_198

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor dit object.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.