Introductie

We kunnen niet wachten tot het interieur van deze Wiersema-kerk - net als in Westeremden - weer in de originele kleuren te zien zal zijn.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Gereformeerde Kerk, Onderdendam - interieur
Type object
Materiaal
Opdrachtgever(s) Gereformeerde kerk
Betrokken architect(en)
Betrokken kunstenaar(s)
Geplaatst in 1932
Huidige eigenaar Stichting Oude Groninger Kerken

Achtergrond

De hervormde gemeente in Onderdendam, gesticht in 1914, beschikte over een onderkomen dat slechts kort voldeed; reeds in 1932 moest het wijken voor de huidige kerk naar ontwerp van Albert Wiersema. In 1933 is de pastorie naast de kerk gebouwd, eveneens naar een ontwerp van Wiersema.

Interieur

Het is een zgn. zaalkerk, met een waaiervormig bankenplan, geheel naar de opvattingen van Abraham Kuyper. Die vond het ongewenst dat een predikant voor een leeg middenpad preekte. Door de waaiervorm werd alle aandacht op de voorganger geconcentreerd.

Het Amsterdamse Schoolinterieur is grotendeels intact gebleven. Het rechthoekige middenstuk van de kerkzaal wordt overkapt door een in hout uitgevoerd parabolisch gewelf. Dit type gewelf is ook te vinden in kerken van Egbert Reitsma; Albert Wiersema werkte met hem samen, bijvoorbeeld bij de Goede Herderkerk te Bedum, een paar kilometer verwijderd van Onderdendam. De witgepleisterde wanden hebben een houten lambrisering aan de onderkant. De vloer is van hout en loopt vanaf de kansel iets op. De houten banken zijn in de stijl van de Amsterdamse School. Aan de westzijde, op een podium in een ondiepe rechthoekige nis, staat de kansel; deze heeft aan weerszijden een trap. Links en rechts van de kansel zitten deuren in de stijl van de Amsterdamse School en houten banken voor leden van de kerkenraad.

De hoge vensters van de kerkzaal hebben gekleurd glas-in-lood met geometrische motieven. Er is een orgel uit 1936 op een iets uitkragende verdieping boven de kansel.

Recente ontwikkelingen

De Kerkenraad van de Gereformeerde kerk Onderdendam droeg op 18 september 2015 haar kerk en pastorie over aan de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK). Het gebouw staat nu het dorp Onderdendam ter beschikking voor culturele, sociale en maatschappelijke activiteiten. Incidenteel zullen er nog kerkdiensten worden gehouden. De kerk wordt nu omgevormd tot centrum voor de Amsterdamse School. Er is onder meer een collectie van Amsterdamse meubelen uit de W.A. Wasch collectie te zien. Nadat de oorspronkelijke kleuren aan de buitenkant zijn teruggebracht, wordt nu gestart met het terugbrengen van de kleuren in het interieur.

Gebruikte bronnen

1. Anja Reenders en Cees Stolk, Versteende Welvaart. Amsterdamse School op het Groninger Hoogeland (Uitgeverij Noordboek 2008).

Links

1. http://www.kerkonderdendam.nl/home

Professionele of persoonlijke band met dit voorwerp

De beschrijving van de kerk is in 2015 door Rieks Witte aangemaakt. Ik heb deze in augustus 2017 gesplitst in exterieur en interieur en de informatie en foto's aangevuld. Ook de Kerk Onderdendam heeft foto's aangeleverd. Het interieur zal alleen maar meer gaan spreken als het houtwerk in de oorspronkelijke kleuren teruggebracht wordt.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit voorwerp.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.