Introductie

Dit ontwerp van de veel in Utrecht werkzame arcitect Albert Kool is helaas in 1987 gesloopt.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Zuiderkerk (vm), Utrecht
Adres(sen) Krommerijn 1
Postcode(s) 3582
Plaats (provincie) Utrecht (Utrecht)
Land Nederland
Huidige staat Gesloopt
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Kerk
Betrokken architect(en) Albert Kool
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1925
Huidige eigenaar
Huidige functie
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Toen Utrecht al een Noorderkerk (D.J. Heusinkveld, 1925), Oosterkerk (H. van Dijk, 1887) en Westerkerk (H. van Dijk, 1891) had, werd in 1909 het voorstel gedaan om een Zuiderkerk op te richten. Om financiële redenen kon pas op 2 december 1924 door B. en W. Utrecht vergunning verleend worden om een kerkgebouw aan de Krommerijn op te richten en daarvoor een aantal panden aan Krommerijn en Baarssteeg te slopen.

De Zuiderkerk, naar ontwerp van Albert Kool, werd in 1925 geopend. Het stond op steenworpafstand van het Tolsteenbrugcomplex van architect Planjer. Op een relatief kleine oppervlak wist Kool een kerk neer te zetten waar rond de duizend kerkgangers in konden.

In 1986 vond de laatste kerkdienst plaats in de Zuiderkerk. Het kerkgebouw is in het voorjaar van 1987 gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. De kerkelijke gemeente nam daarop zijn intrek in de Utrechtse Nicolaïkerk.

Exterieur

De kerk is niet meer onder ons en dus moeten we het met de foto’s doen. Wat we zien is een zakelijk expressief gebouw met platte daken waarin de invloed van zowel de Amsterdamse School als Frank Lloyd Wright doorspijpelen. De kerktoren doet ook erg denken aan die van de First Church of Christ Scientist in Den Haag. Dit is het enige door Berlage ontworpen kerkgebouw en werd twee jaar na de opening van de Zuiderkerk opgeleverd.

Het is een asymmetrisch geheel van gerangschikte vlakken en blokken waarin het hoofdvolume hoge verticale vensters had met glas in lood. Van later datum zijn de hoge vlaggenmast en het kruis op de kerktoren die op enkele foto's te zien zijn. De ingang bevond zich in een lager bouwvolume dat grensde aan de hoge kerktoren en is voorzien van siermetselwerk. De hoofdingang en een nabijgelegen deur hadden expressief vormgegeven gevellantaarns met zo te zien (sier)smeedijzer.

De vierkante, stompe kerktoren had in ieder geval aan de noord- en westzijde een klok met opvallende blauw/paarse wijzerplaat en cijfers in een voor de Amsterdamse School typisch expressief font.

Interieur

De wat hoekige vormen van het exterieur zien we terug in het interieur. De weinige kleurenfoto’s die er zijn laten onder andere een raam zien (zo te zien van het trappenhuis) met een kleurrijk, intrigerend patroon van geometrische figuren. Zeker niet typisch Amsterdamse School, wel expressief. Het komt sterk overeen met het glas in lood van het voormalige politiebureau aan het nabijgelegen Tolsteegbrugcomplex van architect Planjer. De vensters in de kerkzaal zelf hadden een veel eenvoudiger patroon. De trap naar het orgel laat een expressief geheel zien; jammer dat we de kleurstelling hiervan niet zien.

Gebruikte bronnen

1. Archief Douwe Wits.

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Zuiderkerk_(Utrecht)
2. http://reliwiki.nl/index.php/Utrecht,_Krommerijn_-_Zuiderkerk
3. https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=39&miaet=1&micode=791&minr=2723521&miview=inv2

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik werd op dit gebouw geattendeerd door Douwe Wits, researcher én kleinzoon van architect Albert Kool. Het is zeker niet het meest expressieve ontwerp van architect Kool, maar toont mijns in ziens genoeg aanknopingspunten om op Wendingen thuis te horen.

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.