Introductie

't Zonnehuis met een interessante zoektocht naar de architect ervan.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Zonnehuis, Tuindorp Oostzaan
Adres(sen) Zonneplein 29, 30, 30A 30
Postcode(s) 1033 EK
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Gemeentelijke Woningdienst
Oorspronkelijke functie Recreatiegebouw overig
Betrokken architect(en) Jo (J.H). Mulder jr.
Andere betrokken kunstenaars Willem B. IJzerdraat, Marinus Vreugde
Aanvang en oplevering 1932
Huidige eigenaar Stadsherstel
Huidige functie Recreatiegebouw overig
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 508539

Achtergrond

Het verenigingsgebouw "Tuindorp Oostzaan", later genoemd Zonnehuis, is een prachtige monumentale locatie gebouwd naar Amsterdamse Schoolstijl en een ontwerp van, naar grote waarschijnlijkheid Jo Mulder. Met zekerheid valt niet te zeggen omdat er nogal wat verwarring is over welke architect J.H. Mulder het gebouw ontworpen heeft. In de jaren '20 waren twee architecten met dezelfde voorletters werkzaam in Amsterdam: mej. Jakoba Helena (roepnaam Ko) Mulder (1900-1988) en de heer Johannes H. (roepnaam Jo) Mulder (1880-1960). In het monumentenregister wordt gesproken over de heer Jo Mulder. Echter op de website van het Zonnehuis wordt mej. Jakoba Mulder genoemd.

Op de website van de huidige eigenaar Stadsherstel, werd bij de aankoop in 2012 nog gesproken over Ko Mulder, later over Jo Mulder. Kortom, verwarring alom. Via de redactie heb ik contact gezocht met mw. drs. I. (Ineke) Teijmant van de UvA. Zij heeft in 2013 een boek geschreven over Jakoba Mulder en beschikt zodoende ook over het archief. Hierin heeft zij geen enkele vermelding gevonden over het Zonnehuis. Daar Jo Mulder in de jaren '20-'30 een aanzienlijke serie gebouwen en woningcomplexen in Amsterdam Noord heeft ontworpen, is het aannemelijk dat hij ook het ontwerp voor het Zonnehuis op zijn naam heeft staan.

Het gebouw opende in 1932 zijn deuren en is onlosmakelijk verbonden aan de historie van Amsterdam Noord. In tijden van financiële crisis zorgde de bouw voor banen en inkomens voor de vele werkeloze arbeiders in die periode.

Het Zonnehuis werd gebouwd voor het gemeenschapsleven van -met name- bewoners van het Tuindorp Oostzaan, vanuit de filosofie dat een bloeiend verenigingsleven van belang is voor de opvoeding van de arbeidersklasse. Oorspronkelijk als verenigingsgebouw voor de arbeiders van het NDSM terrein, wat nog geen twee kilometer van het Zonnehuis ligt.

Het gebouw had twee toneelzalen: een grote met plaats voor 420 bezoekers, en een kleine voor 120. Daarnaast was er een tiental vergaderzalen, een bibliotheek en een leerkeuken.

Exterieur

Vooral de vele mooie metselvormen springen in het oog, niet in de laatste plaats aan de zijgevels van het gebouw. De houten dakranden zijn stijlvol bewerkt. Aan de achterzijde van het gebouw, aan de Grote Beerstraat, zijn 4 beelden op sokkels aanwezig, gemaakt door Willem IJzerdraat en Marinus Vreugde. Ze symboliseren de verheerlijking van het gezin: vader en moeder in het midden, met links en rechts van hun, zoon en dochter.

Interieur

Het interieur is nog grotendeels authentiek en de afgelopen jaren ook opgeknapt.

Recente ontwikkelingen

In 1993 werd het Zonnehuis nipt gered van de sloop. Later, in 2002, kwam het in bezit van Stadsherstel. De prachtige interieurs waren nog grotendeels authentiek, maar het casco was in vervallen staat. Een kwast of een likje verf had het pand al in geen jaren meer gezien. Wel is het pand ooit grondig geschilderd, waarbij alle oude verflagen waren verwijderd. Gelukkig was op sommige plekken nog een restantje te vinden, zodat in overleg met monumentenzorg de oorspronkelijke kleuren goed benaderd kunnen worden. Als gevolg van het weinige onderhoud zat er veel houtrot bij de ramen en waren ook de stalen lateien in de gevel gaan corroderen. Veel originele pannen op het dak waren gebroken en aangevuld met rode exemplaren. De juiste zwartgekleurde pan is gevonden. Deze zijn samen met de goede oude exemplaren op vernieuwde panlatten gelegd. Bij deze gelegenheid is gelijk ook isolatie aangebracht in het dak. Dit gebouw heeft nog steeds haar oorspronkelijke functie, maar er is ook een deel dat gebruikt wordt voor kinderopvang

Links

1. https://www.monumenten.nl/monument/46497
2. http://www.zonnehuis-amsterdam.nl/over/
3. https://nl.wikipedia.org/wiki/Jakoba_Mulder
4. http://www.stadsherstel.nl/225/zonnehuis

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kwam het pand tegen tijdens een wandeling door Tuindorp Oostzaan. Eenmaal aangekomen op het Zonneplein kun je het Zonnehuis gewoon niet over het hoofd zien, het neemt een prominente plek in op het plein. Stadsherstel heeft ook hier weer goed werk verricht; het gebouw ziet er prachtig uit.

De vorm van het gebouw doet me denken aan een gebouw zoals ik het vroeger als kind tekende, het dak, de symmetrie. Simpel van vorm, met stijlvolle details in het metselwerk en de kozijnen. Verrassend vind ik de zijgevels met minder strakke vormen en de beelden aan de achterzijde van het gebouw.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.