Introductie

Een befaamd gemaal en Unesco-werelderfgoed. Rationalisme en/of Amsterdamse School? Essentieel in de modernisering van Nederland. Deze samenhang rechtvaardigt dat laatste opname in deze database. Maar de redactie ziet hier geen Amsterdamse School in, evenmin als de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE).

Specificaties

Officiële of officieuze naam Woudagemaal, Ir. D.F., Lemmer
Adres(sen) Gemaalweg 1
Postcode(s) 8531 PS
Plaats (provincie) Lemmer (Friesland)
Land Nederland
Huidige staat
Oorspronkelijke opdrachtgever Wetterskip Fryslân
Oorspronkelijke functie Gemaal
Betrokken architect(en) Dirk Frederik Wouda, J.C. Dijxhoorn
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1917 - 1920
Huidige eigenaar Wetterskip Fryslân
Huidige functie Gemaal
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 25772

Achtergrond

In de 19e en in de eerste helft van de 20e eeuw stonden 's winters grote delen van Friesland onder water. In 1913 werd besloten een stoomgemaal bij Lemmer te bouwen dat het overtollige water maar de Zuiderzee zou afvoeren.

Exterieur

Het bakstenen gemaal ligt tussen het Prinses Margrietkanaal en het IJsselmeer. Het gebouw is strak en sober. Kenmerkend zijn de gevelversieringen en de horizontale gevelindeling.

Interieur

Het oorspronkelijke interieur is nog helemaal in tact. In de machinehal (62x15 m) zijn de stalen spanten, het gebruik van natuursteen, eikenhout, gebruikte kleuren, sierranden en smeedwerk nog helemaal aanwezig.

Recente ontwikkelingen

In 1967 zijn de kolengestookte ketels omgebouwd voor oliestook. Bij extreem hoge waterstanden wordt het gemaal ingezet. Het kan per dag 6 miljoen m3 water verplaatsen en heeft dus nog steeds een belangrijke functie in de waterhuishouding van Friensland. Het gebouw is (nog steeds) eigendom van Wetterskip Fryslân dat voor de bediening van het gemaal een complete stoomploeg van 15 man in dienst heeft.

Links

1. http://www.woudagemaal.nl
2. http://nl.wikipedia.org/wiki/Ir._D.F._Wouda-gemaal
3. https://www.monumenten.nl/monument/24594

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik vond het een intrigerend gebouw omdat bij hoge waterstanden (en meestal slecht weer) in de media gemeld wordt dat het ingezet wordt.

Ingezonden door: Corrie Groen- Pickhard

Corrie Groen- Pickhard

Reacties

geplaatst door Rieks Witte op 19 november 2014 om 14:24:

Een schitterend gebouw, maar zoals Richard Keijzer terecht opmerkt: géén Amsterdamse School. Daarvoor mist het de speelse en expressieve stijlkenmerken. De architectuur van dit gebouw is ingehouden, op het strenge af, en manifesteert zich vooral binnen het vlak van de gevel. Het is van een typisch "Berlagiaans"idioom.

geplaatst door Corrie Groen- Pickhard op 19 november 2014 om 18:09:

Dat zou heel goed kunnen Richard. Heb mijn twijfels, maar heb mij aan de gegevens van de website van het Woudagemaal gehouden. Daarop staat dat het gebouw "in de stijl van de Amsterdamse School is gebouwd waarvan de Amsterdamse architect H.P. Berlage de belangrijkste vertegenwoordiger is". Dat laatste weet ik nou niet zo zeker. De stijl van de Beurs en de Burcht in Amsterdam is volgens mij geen Amsterdamse School. Overigens wordt Berlage niet de architect van het gemaal genoemd.

Dit bericht heb ik gisterenavond diverse keren proberen te verzenden, hetgeen niet gelukt is. Nu probeer ik het nogmaals.

geplaatst door Richard Keijzer op 19 november 2014 om 19:55:

@Corrie: Ik zie het helaas staan, op die website. Ik stel voor dat we de auteur van dat stukje opsluiten ;-). De bewering dat Berlage de belangrijkste vertegenwoordiger is van de AS is pure kul. Berlage moest juist erg weinig hebben van de nieuwe stroming in de architectuur.

geplaatst door Redactie Platform Wendingen op 19 november 2014 om 21:04:

De redactie heeft de inleidende tekst aangepast. Wij zullen ook het Woudagemaal van onze discussie op de hoogte stellen. We zullen hen voorstellen hun websitetekst aan te passen, want zoals het er nu staat is echt misleidend.

geplaatst door Corrie Groen- Pickhard op 14 juli 2015 om 09:08:

De website van het Woudagemaal is nog steeds niet aangepast. Het gebouw wordt nog steeds als Amsterdamse School aangeprezen.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.