Introductie

Met onder andere deze woningen introduceerden de architecten Van Hardeveld en Pauw de Amsterdamse School in Heerlen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Woonblok Tempsplein e.o., Heerlen
Adres(sen) Tempsplein 19-22; Dominee Jongeneelstraat 2-4; Deken Nicolyestraat 1-3
Postcode(s) 6411 ET
Plaats (provincie) Heerlen (Limburg)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever onbekend
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) J.M. van Hardeveld
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1927 - 1927
Huidige eigenaar
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 512808

Achtergrond

Dit woningblok ligt in een binnenhoek van het Tempsplein en loopt gedeeltelijk door naar twee toegangsstraten naar dit plein: de Deken Nicolayestraat aan de ene kant en de Ds. Jongeneelstraat aan de andere. Van bovenaf gezien heeft het een W-vorm.

De woningen zijn een ontwerp van J.M. van Hardeveld, die ook de aan de andere kant van het plein gelegen Volksbibliotheek ontwierp samen met J.A. Pauw. De Amsterdamse architecten Van Hardeveld en Pauw introduceerden hiermee de stijl van de Amsterdamse School in Heerlen.

Exterieur

De in totaal 12 woningen beslaan ongeveer een kwadrant van de bebouwing aan het Tempsplein.

In feite is de architectuur een voorbeeld van de Amsterdamse School met regionale invloed. Deze regionale invloed uit zich in de opvallend hoge natuurstenen plint van Kunrader kalksteen. Het blok kent gevarieerd opgebouwde woningen. Centraal gelegen is de binnenhoek aan het plein die herkenbaar is aan twee haaks op elkaar staande portieken met een ronde uitgebouwde schoorsteen in het midden als decoratief element een soort spil als markering van het midden van het blok. Deze combinatie van functie en decoratie is een veel gebruikt principe binnen de Amsterdamse School.

De ligging van de trappenhuizen verraadt zich in de gevel door een verticale vormgeving als ware het een toren, nog versterkt doordat ter plaatse het platte dak is verhoogd. De meeste woningen op de derde bouwlaag hebben een houten beschot voorzien van bloembakken op houten consoles.

De horizontale accentuering met de houten beschotten en hier en horizontale plinten tussen de tweede en derde bouwlaag in combinatie met de horizontale gelede ramen van de derde bouwlaag én de platte daken geven een invloed aan van Frank Lloyd Wright.

De straatdeuren hebben een rondboogvormig toegangsportaal, waarbij de portalen in de binnenhoek meerdere voordeuren bevatten, eveneens een kenmerk van de Amsterdamse School. Van de vensters is veel van de oorspronkelijke roedeverdeling verdwenen, maar met name bij de woningen op de hoek met de Dominee Jongeneelstraat is deze – althans voor een deel – behouden gebleven respectievelijk terug gerestaureerd.

Al met al is het een fraai voorbeeld van toegepaste Amsterdamse-Schoolarchitectuur in die zin dat door variaties in gevelvormgeving een gesegmenteerde bouw is verkregen welke een kleinschalige indruk geeft van een overigens flink horizontaal gestrekte straatwand.

Gebruikte bronnen

1. Joosje van Geest, Heerlen architectuur en stedenbouw 1850-1940. Monumenteninventarisatie-project. (Waanders 2003).

Links

1. http://rijksmonumenten.nl/monument/512808/straatwand-met-12-stadswoningen/heerlen/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Het blok heeft een allure van grootstedelijke bouw, maar past door de gevarieerde gevelindeling heel mooi bij het besloten en kleinschalige karakter van het Tempsplein, ook een rijksmonument.

Ingezonden door: Paul Paris

Paul Paris Ooit in Amsterdam geboren en opgegroeid in een “ akelig donkere “ Amsterdamse School woning (later nota bene een rijksmonument) , was mijn missie aanvankelijk om architect te worden. Als schooljongen zag ik ooit een tentoonstelling over het Bauhaus in het Stedelijk Museum, en dacht, dat is het: licht, lucht en ruimte.

Het werd fysische geografie, overigens nooit spijt van gehad. Na 10 jaar docent op een universiteit en daarna ruim dertig jaar fotografie voor overheid en uitgevers : NL “ boven, op en onder “ de grond vastgelegd. Vele jaren later en wat op leeftijd sloeg het vooroordeel over de Amsterdamse School langzaam om begrip en fascinatie; mede door de enthousiaste verhalen en publicaties van Ton Heijdra.

Zo kwam de oude liefde voor architectuur weer naar boven, dit in combinatie met de fotografie.
Vooral het interbellum is voor mij boeiend, een periode waarin het ambacht langzaam verdween, techniek en maatschappij veranderden en daarbij de architectuur als blijvende getuige.
Kortom van “ B t/m B “ (lees: van Berlage t/m Bauhaus) , waarbij de Amsterdamse School een soort brug vormt tussen deze belangrijke architectuurstromingen.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.