Introductie

Een mooi voorbeeld van de zogenaamde 'verstrakte' variant, een gezamenlijk project van architecten Van der Meij en Franswa.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Woningbouwcomplex Titiaanstraat-Olympiaplein, Amsterdam
Adres(sen) Titiaanstraat 26-52, Olympiaplein 7-9
Postcode(s) 1077 RH
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Joan van der Meij, Co Franswa, Zeeger Gulden, Melle Geldmaker
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1927 - 1929
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Dit bouwblok op de hoek van het Olympiaplein en de Titiaanstraat werd gebouwd en vergund in vier delen, in opdracht van C. Balke en G. Lankhof, de laatste als bestuurder van N.V. Bouw- en Expl. Mij Lansing en N.V. Bouw- en Exploitatiemij. Michikan. Kruidenier schrijft in zijn biografie over Van der Meij dat de gevelontwerpen van de 63 woningen waarschijnlijk door Co Franswa werden gemaakt. De hoekoplossing met toren aan het Olympiaplein, met een karakteristieke stapeling van twee atelierwoningen, werd ontworpen door Van der Meij.

Exterieur

De woningen aan het Olympiaplein, de nummers 7 en 9, zijn gelijk aan de woningen in de Titiaanstraat, nummers 26-48. Deze zijn waarschijnlijk van de hand van Franswa. Het gaat om woningen met rode bakstenen gevels op een paarse plint waarvan de voordeuren zijn gelegen in diepliggende taps toelopende portieken voorzien van een langwerpige natuurstenen sluitsteen. De derde verdieping is vormgegeven als een horizontale band met natuurstenen accenten aan begin en einde en bescheiden gelakte ornamenten tussen de ramen in, het geheel onder een overstekende dakgoot. Deze hele raampartij steekt bovendien uit ten opzichte van de tweede verdieping. Het schuin oplopende dak heeft karakteristieke taps toelopende dakkapelletjes, waarin een hijsbalk is verwerkt. Oorspronkelijk waren de zijkanten daarvan met lappen zink bedekt. Dat zink is hier en daar nog aanwezig - helaas heeft het op de meeste dakjes plaats gemaakt voor knullige bitumen shingles die er duidelijk niet horen. Meestal zijn de shingles grijs en passen zij nog enigszins bij de dakpannen maar enkele eigenaren hebben gemeend dat ze er in oranjerood vrolijker uit zien. Daar waar de Leonardostraat haaks op de Titiaanstraat staat, wijkt de gevel iets terug en is sprake van twee balkons op de eerste verdieping en een plat dak boven de zolderverdieping. Een zekere herhaling van elementen van het hoekblok, maar niet erg geslaagd. Ik vroeg mij af of de torenachtige delen oorspronkelijk ook afgeplat waren of dat zij een stuk hoger waren, maar een historische foto van de Leonardostraat laat ook dit deel van de Titiaanstraat zien (hier opgenomen) en op kleine wijzigingen na blijkt het onveranderd.

Het door Van der Meij ontworpen hoekdeel heeft een begane grond entree op nummer 52, waarvan het raam naast de voordeur op bijzondere wijze is onderverdeeld, bijna als een sculptuur van hout. Rechts hiervan voert een trap buiten langs de gevel naar de ingang van nummer 50. De toren is een stapeling van volumes en heeft in totaal vijf verdiepingen. De vierde verdieping kent een blokvormige serre-achtige opbouw en een openslaande deur naar een piepklein balkon in de Titiaanstraat. De functie van de deur en het balkon is mij een raadsel. Je zou het eerder verwachten aan de iets verderop in de Titiaanstraat gelegen Aenneas Mackayschool. De vijfde verdieping kent ook een serre-achtig opbouw, die is geplaatst tegen een bakstenen wand. Oorspronkelijk was die wand hoger en mogelijk nog voorzien van een vlaggenmast, waardoor het effect mooier was dan wat vandaag de dag te zien is, waarbij wand en opbouw gelijk zijn in hoogte. Hier mist duidelijk iets. De hoekoplossing doet denken aan de volumes die we aan het Hoofddorpplein zien, ook van de hand van Van der Meij en Franswa.

Het vermelden waard zijn ook de verfijnde roedeverdeling van de ramen (deze verdeling zien we ook bij andere gebouwen van Franswa, onder meer in de Lumeijstraat en in de Jekerstraat) en de sobere regelmatig geordende bakstenen versieringen die zich als snoeren onder de kozijnen bevinden.

Interieur

De plattegronden werden ontworpen door Gulden en Geldmaker. De begane grond woning op nummer 52 (op de hoek) heeft nog wat authentieke elementen zoals een schouw in de keuken en mooi glas in lood in binnendeuren en bovenlichten. Verder is er sprake van een natuurstenen schouw in de woonkamer en een plafond dat met stuclijnen gedecoreerd is. Gelijksoortige schouwen in de woonkamers en plafonds zijn, blijkens foto's op Funda, te vinden in woningen in de Titiaanstraat. Daar is ook sprake van bijzonder vormgegeven trappalen.

Gebruikte bronnen

1. M. Kruidenier & P. Smeets, Joan Melchior van der Meij architect; pionier van de Amsterdamse School (Rotterdam, 2014).

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Een mooi voorbeeld van een gezamenlijk blok van Van der Meij en Franswa, in verstrakte AS stijl. Ook in de volgende zijstraat, de tegenwoordige Gerrit van der Veenstraat, bouwden zij samen twee blokken.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.