Introductie

Een groot woningbouwblok gebouwd door een vereniging van gegoede ambtenaren. Nog steeds wil iedereen er heel graag wonen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Woningblok Hobbemakade, Harmoniehof, Amsterdam
Adres(sen) Hobbemakade 94-119, Reijnier Vinkeleskade 1-5, Cornelis van der Lindenstraat 1-37, Gerard Terborgstraat 1
Postcode(s) 1071
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever ACW Samenwerking, Coöperatie De Samenwerking
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Jop van Epen, M.J.E. Lippets
Andere betrokken kunstenaars Louise Beijerman
Aanvang en oplevering 1922 - 1923
Huidige eigenaar ACW Samenwerking
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 527815

Achtergrond

In 1908 werd de Amsterdamsche Coöperatieve Woningvereeniging ''Samenwerking'' opgericht. Dit had rechtstreeks te maken met de woningwet van 1901. Deze wet bood mogelijkheden voor financiële steun voor woningbouwprojecten.

Doel van de vereniging was om de huisvesting van haar leden te verbeteren. De leden mochten alleen mannen zijn. De doelgroep was de (hogere) ambtenaren. Immers, de financiële paragrafen waren zodanig streng dat alleen de gegoeden lid konden worden. Het was dan ook niet verwonderlijk dat in de dertiger jaren veel huizen leegstonden. Door druk van de gemeente werd de huurprijs verlaagd.

Dit blok woningen viel onder “Project III“, de bouw begon in 1922 en werd opgeleverd in 1923. De bouw ging niet zonder slag of stoot. De aannemer vertilde zich aan dit grote project, zodat uiteindelijk "Samenwerking" zelf het project voltooide. "Samenwerking" heeft meerdere projecten gerealiseerd in de Concertgebouw-buurt.

Dit project omvatte een blok dat (met de klok mee) liep van de Hobbemakade via de Reinier Vinkeleskade, Cornelis van der Lindenstraat en tenslotte de Gerard ter Borgstraat. In totaal ging het om 122 woningen. Aan de Hobbemakade zelf liggen 72 flats met huisnummers 94 t/m 119.

Ook aan de omgeving werd aandacht besteed, vóór de huizen aan de Hobbemakade ligt een plantsoen, met in het midden een kastanje en aan de kopse einden elk een groepje van drie Italiaanse populieren. Achter dit woningblok werd de Harmoniehof gerealiseerd, in feite een rustig en langgerekt plantsoen met rondom huizen in laagbouw. Het woningblok van de Hobbemakade fungeert als een soort buffer tussen het drukke verkeer van de Hobbemakade en de rustiger Harmoniehof.

Exterieur

De woningen hebben een sober, maar evenwichtig exterieur. De lange gevellijnen worden onderbroken door terugwijkende delen welke de buitentrappen met buitenportaal herbergen. Hier en daar zijn er ook erkers toegepast. Karakteristiek zijn de hoge en smalle verticale stroken van vensters met puntvormige boven- en onderkanten waarachter trappenhuizen liggen en verder de ruitvormige ramen van de bergingen. Dit zijn allemaal kenmerken die we vaker zien bij woningen die onder het Amsterdamse School-stempel vallen.

Met name aan de Hobbemakade vallen de wingerds op die als uitgroeiende boomstammen grote delen van de gevels bedekken. Deze struiken hebben van oudsher de gevels bedekt en tegenwoordig zijn er ook geveltuintjes met onder meer meidoorn en goudenregen. Er zijn – inclusief de begane grond – vier woonlagen. Daarboven ligt nog een extra verdieping voor de bergruimtes. Oorspronkelijk hadden de vensters kleine vierkante ruitjes, zoals ook te zien is op de historische foto's. Tegenwoordig zijn de vensters één geheel en met dubbelglas uitgevoerd.

Gebruikte bronnen

1. Hendrks, W.J. redactie, De Renovatie Van Samenwerking 1986-1994 (Woningvereniging Samenwerking Amsterdam Zuid 1995).

Links

1. http://www.samenwerking.org/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ondergetekende is in een flat aan de Hobbemakade geboren en heeft er zijn kleuterjaren doorgebracht.

Ingezonden door: Paul Paris

Paul Paris Ooit in Amsterdam geboren en opgegroeid in een “ akelig donkere “ Amsterdamse School woning (later nota bene een rijksmonument) , was mijn missie aanvankelijk om architect te worden. Als schooljongen zag ik ooit een tentoonstelling over het Bauhaus in het Stedelijk Museum, en dacht, dat is het: licht, lucht en ruimte.

Het werd fysische geografie, overigens nooit spijt van gehad. Na 10 jaar docent op een universiteit en daarna ruim dertig jaar fotografie voor overheid en uitgevers : NL “ boven, op en onder “ de grond vastgelegd. Vele jaren later en wat op leeftijd sloeg het vooroordeel over de Amsterdamse School langzaam om begrip en fascinatie; mede door de enthousiaste verhalen en publicaties van Ton Heijdra.

Zo kwam de oude liefde voor architectuur weer naar boven, dit in combinatie met de fotografie.
Vooral het interbellum is voor mij boeiend, een periode waarin het ambacht langzaam verdween, techniek en maatschappij veranderden en daarbij de architectuur als blijvende getuige.
Kortom van “ B t/m B “ (lees: van Berlage t/m Bauhaus) , waarbij de Amsterdamse School een soort brug vormt tussen deze belangrijke architectuurstromingen.

Reacties

geplaatst door Gert-Jan Lobbes op 11 augustus 2016 om 20:39:

In de herfst worden deze gebouwen altijd extra mooi als de wingerd rood kleurt. Ik heb een serie foto's toegevoegd uit oktober 2015.

geplaatst door Paul Paris op 12 augustus 2016 om 12:09:

Je hebt gelijk, nog niet aan toe gekomen. Ander fraai plekje is de Pieter Lastmankade, ook door jou genomen zie ik nu.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.