Introductie

Complex van winkelwoningen naar ontwerp van Cornelis Kruyswijk.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Witte de Withstraat 126-148, Amsterdam
Adres(sen) Witte de Withstraat 126-148
Postcode(s) 1057 ZJ
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) Cornelis Kruyswijk
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1925 - 1926
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Het gaat hier om etagewoningen met winkels in de plint van de hand van Kruyswijk. Tenminste, zo presenteert Van Beekum de woningen in zijn biografie van Kruyswijk en dit is gezien de vormentaal ook wel aannemelijk. Op de kaart van de Atlas Gordel 20-40, die een aantal jaren eerder verscheen, wordt van dit blok opvallend genoeg gemeld dat de architect onbekend is. De woningen liggen gezien vanaf Het Sieraad aan de Postjesweg op drie kwart van de Witte de Withstraat, een zeer lange straat in Amsterdam West. Van de drie aaneensluitende blokken die Kruyswijk in deze straat ontwierp (ook 150-160 en 162-180 zijn van zijn hand, hier stemmen Van Beekum en de Atlas Gordel 20-40 overeen) is dit blok ondanks verval verreweg het mooist en meest gedetailleerd.

Exterieur

In de basis gaat het om een blok bestaande uit vijf trappenhuismarkeringen met links en rechts daarvan steeds drie ramen. Aan het begin en het eind van het blok bevinden zich halve trappenhuismarkeringen. Het meest opvallend zijn de zwart geschilderde betonnen portieken met kenmerkende huisnummers, de grote betonnen ornamenten (bijna sculpturen) boven de portieken, de rijk bewerkte houten toegangsdeuren, evenals de kleinere verticale en horizontale betonnen versieringen langs de gevel. Verder zien we golvende trappenhuisraampjes en een halfronde bakstenen trappenhuisbekroning, bekroond door een fraai smeedijzeren ornament. De winkels in de plint, tegenwoordig vaak woonhuizen of galerieën, hebben mooie houten kozijnen, hier en daar nog met (abstract) glas in lood.

Recente ontwikkelingen

Vandaag de dag van is de eenheid helaas grotendeels verloren gegaan door versnipperde eigendom en zijn binnen dit blok grote onderlinge verschillen ontstaan. Een aantal gevels ziet er mooi gerenoveerd uit, de baksteen en de voegen zijn gereinigd en de kozijnen zijn geschilderd en/of in oude stijl gerenoveerd met roedeverdeling. Maar op andere plaatsen zien we kunststof kozijnen en vuile gevels. De nummers 142-148 zijn zelfs onherkenbaar veranderd. Pas als je goed kijkt zie je dat ze er bij horen maar de oorspronkelijke rechte gevelbeëindiging en trappenhuisbekroning, die de panden nu juist zo karakteristiek maakt, zijn verwijderd en vervangen door een overstek. Dit wekt de indruk dat het om een ander blok gaat.

Gebruikte bronnen

1. Radboud van Beekum, Amsterdamse School architect Cornelis Kruyswijk, 1884-1935 (Uitgeverij Thoth 2006).
2. G. Bolhuis, Atlas Gordel ’20-‘40 (Amsterdam 2004).

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Dit blok moet het hebben van de details omdat de eenheid helaas verloren is gegaan. Bijzonder is dat de toeschrijving aan Kruyswijk blijkbaar niet vast staat.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad en in het boek Publieke Werken - Hoeksteen van de Amsterdamse School.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.