Introductie

De woonblokken van architect Westerman zijn beeldbepalend voor de Witte de Withstraat: meer dan de helft van deze lange straat is door hem bebouwd.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Witte de Withstraat 11-89 (Westerman), Amsterdam
Adres(sen) Witte de Withstraat 11-89, Van Brakelstraat 29-31 en 30-32, Van Kinsbergenstraat 57-59
Postcode(s) 1057 XB
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerestaureerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Arend Jan Westerman
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1923 - 1924
Huidige eigenaar Ymere
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

De enorm lange (300m) Witte de Withstraat is een straat in de Admiralenbuurt van Amsterdam West, aangelegd vanaf 1911/1912. Zij ligt aan de rand van het Plan West maar maakt er geen deel van uit. Oorspronkelijk behoorde dit stuk land tot de gemeente Sloten. De bebouwing volgt de voormalige loop van de sloten door de Sloter Binnenpolder. De architectuur wordt gekenmerkt door de Amsterdamse School. Aan de kant van de Jan Evertsenstraat is nog overgangsarchitectuur te zien maar verder richting Postjesweg volgen al snel huizenblokken in verstrakte Amsterdamse Schoolstijl, onder meer van Kruyswijk en Zietsma. Meer dan de helft van de straat bestaat aan beide zijden uit lange wanden die door Westerman zijn ontworpen. Uiteindelijk komt de straat uit bij de bekende Vierde Ambachtsschool, misschien wel Westermans bekendste en beste werk.

Exterieur

Reeds bij de bouw was het een spraakmakend complex, vermoedelijk vooral door de zeer opvallende erkers over drie verdiepingen boven de portiek, die men nergens anders in Amsterdam aantreft. Met hun gele kathedraalglas waren zij bedoeld om enig daglicht in het trappenhuis te brengen. De erkers zijn zeker niet kenmerkend voor de Amsterdamse School. Daarvoor moeten we kijken naar de verschillende soorten baksteen die zijn gebruikt, de houten kozijnen met ramen in roeden verdeeld en opvallende vensterbanken aan weerszijden van de trappenhuiserkers, de als een wijzer vormgegeven zolderraampjes, het sierlijke metselwerk dat als een waaier doorloopt naar de dakrand, de prominente maar eenvoudige hijsbalken en de net iets uitkragende schoorstenen, die aan de straatzijde als een abstracte versiering centraal in de gevel is aangebracht.

Recente ontwikkelingen

In het kader van de grootscheepse renovatie van de buurt werden rond de eeuwwisseling de huizen aan deze straat bouwkundig onderhanden genomen. Door diverse opknapbeurten was het complex in de loop van de tijd verworden tot een sombere straatwand. In het kader van de beter-verbeter-aanpak werden de kunststof kozijnen volgens de oorspronkelijke detaillering vervangen door houten. Een tour de force was het herstel van de erkers. Deze hadden door interne wijzigingen van de woningplattegrond hun oorspronkelijke functie verloren. Bruine kunststofkozijnen met kunstharspanelen maakten van dit eens zo sierlijke element een gedrocht. De erkers konden volgens de oorspronkelijke detaillering worden hersteld en bestaan nu weer uit houten kozijnen met geel kathedraalglas, waardoor ze opnieuw beeldbepalende structuurelementen in de straatwand zijn geworden. Dat was goed mogelijk omdat de oorspronkelijke werktekening, als een van de weinige, nog beschikbaar was. Hierdoor konden alle details opvallend verfijnd en authentiek worden aangepast.

Gebruikte bronnen

1. M. van Haaren, Het beste verbeterboek (Bussum 2008).

Links

1. http://020apps.nl/1850-1940/Witte_de_Withstraat/27-89
2. https://henk50.wordpress.com/tag/witte-de-withstraat-amsterdam/
3. https://nl.wikipedia.org/wiki/Witte_de_Withstraat_%28Amsterdam%29

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Het is verrassend mooie en stijlvolle architectuur met veel Amsterdamse Schoolkenmerken. Mijn vader (jaargang 1925) woonde er in de dertiger jaren. Hij vertelde mij dat het mooie, zeer verzorgde huizen waren en dat de trappen met dikke lopers waren belegd. De trappenhuiserkers werden "de snijing" genoemd. Toch werd na verloop van tijd verhuisd want er was in de dertiger jaren geen gebrek aan huizen en als het tijd werd voor een schilder- of opknapbeurt kon het aantrekkelijk zijn om elders in de buurt een nieuwer huis te betrekken.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.