Introductie

Voormalige dubbelschool (Willem Barentszschool en Spitsbergenschool) voor gewoon lager onderwijs.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Willem Barentszschool (v.m.), Amsterdam
Adres(sen) Zaandammerplein 50
Postcode(s) 1013 ZD
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Afd. Publieke Werken
Oorspronkelijke functie Lagere School
Betrokken architect(en) Publieke Werken
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1923
Huidige eigenaar ABC Alliantie / Buurtcentrum De Horizon
Huidige functie Recreatiegebouw overig
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 526743

Achtergrond

Lagere school voor jongens en meisjes, genaamd Willem Barentszschool of Spitsbergenschool, in 1923 gebouwd in de stijl van de sobere Amsterdamse School, naar een ontwerp van de Dienst Publieke Werken. Details van de gevel doen denken aan de woningen die A.J. Westerman rond dezelfde tijd ontwierp in de Witte de Withstraat, zodat het zou kunnen dat hij een grote rol bij deze school heeft gespeeld.

Exterieur

De school, die ten opzichte van de omringende etagewoningen naar ontwerp van De Bazel wat naar voren is gelegen, neemt aan het Zaandammerplein een dominante positie in. De achtergevel kijkt uit op een klein plein, gelegen tussen etagewoningen.

Het gaat om een op een langwerpige plattegrond in Vlaams verband opgetrokken schoolgebouw van drie verdiepingen, onder een met rode pannen gedekt schilddak, met centrale steekkap. Aan weerszijden van de steekkap platgedekte bouwdelen. De aanzetten naar de kappen worden geaccentueerd door overkragende gootlijsten. De schoorstenen op de noklijn zijn blokvormig, die op de hoeken hebben een concave uitsparing. De symmetrische voorgevel heeft onder de centrale steekkap een middenrisaliet, geflankeerd door twee zijvleugels van elk vijf traveeën In de middenrisaliet, op de verdieping, een breed samengesteld kozijn (van de gymzaal) boven drie gekoppelde vensters met onderverdeelde bovenlichten, onderling verbonden door banden en blokken van Beiers graniet. In de top met vlechtingen en uitspringende koppen bevindt zich een klein venster.

De twee paraboolvormige overwelfde portieken onder hanekammen bevinden zich aan weerszijden van de middenrisaliet. De portieken hebben een detaillering in Beiers graniet, houten deuren met Amsterdamse Schooldetaillering en smeedijzeren hekken. Boven de portieken bevinden zich op de verdiepingen luiken en in het opgehoogde muurwerk een overkapte hijsbalk; de linker is door middel van een beschot verbonden met de luiken op de tweede verdieping.

Op de begane grond en de verdieping naast de portieken bevinden zich drie samengestelde kozijnen van de klaslokalen, de onderste drie verbonden door een band platte, ingemetselde, rode tegels. De zolderverdieping heeft een reeks van tien tweeruits vensters met eenvoudige horizontale roedeverdeling. Het elfde raam is vijfhoekig. Lager bij de hoek bevinden zich nog twee paar achtruits vensters. Dubbele achtruits vensters bevinden zich ook in de korte zijgevels van het gedeelte onder het platte dak. Op de zolder van de zijgevels is een vijfhoekig venster geplaatst met de punt naar voren wijzend.

In het achterliggende deel bevindt zich aan weerszijden van de steekkap een drieruits venster met verticale roedeverdeling. De achtergevel heeft eveneens een steekkap, geknikt, met een samengesteld kozijn, waarin de achterdeur is geplaatst onder twee samengestelde kozijnen als die van de klaslokalen; de bovenste worden geflankeerd door zeshoekige vensters met haakse roedeverdeling. In de top bevinden zich luiken. De centrale as heeft aan weerszijden drie tweeruits vensters met horizontale roedeverdeling en een deur. De klaslokalen hebben dezelfde kozijnen als in de voorgevel en tweeruitsvensters.

De school is een rijksmonument wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde van algemeen belang, als gaaf voorbeeld van een schoolgebouw in de stijl van de Amsterdamse School, vanwege de kwaliteit van het ontwerp en als beeldbepalend onderdeel van de bebouwingswand van het omsloten plein (Zaandammerplein).

Recente ontwikkelingen

Bij een omstreden renovatie in 2006 is de geslotenheid van de gevel en de kap nogal aangetast door nieuwe gevelopeningen.

In het gebouw is nu onder meer een buurtcentrum gevestigd, De Horizon. Het centrum beslaat de begane grond en de 1e verdieping. De 2e verdieping en de zolder zijn verhuurd. Er vinden tal van activiteiten plaats, van Spaanse les tot zumba, van teken- en schildercursussen tot het Spaarndams Opera Koor.

Gebruikte bronnen

1. G. Vermeer ea, Historische gids van Amsterdam. Stadsuitbreidingen 1860-1935 (Amsterdam, 2010).

Links

1. http://rijksmonumenten.nl/monument/526743/voormalige-willem-barentszschool/amsterdam/
2. http://020apps.nl/1850-1940/
3. http://www.abc-west.nl/algemeen-horizon/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik zag het pand tijdens een architectuurwandeling door Amsterdam. Het verkeert nog in goede staat en is prominent aanwezig op het Zaandammerplein.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.