Introductie

Op begraafplaats Westerveld achter Kramer's crematorium de overgang naar Dudok's stijl.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Westerveld, 2e columbarium
Adres(sen) Duin- en Kruidbergerweg 2
Postcode(s) 1985 HG
Plaats (provincie) Driehuis (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Begraafplaats Westerveld
Oorspronkelijke functie Begraafplaats
Betrokken architect(en) Willem Dudok
Andere betrokken kunstenaars Hendrik van den Eijnde
Aanvang en oplevering 1925 - 1926
Huidige eigenaar Begraafplaats Westerveld
Huidige functie Begraafplaats
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 520668

Achtergrond

Eerste columbarium (urnengalerij) werd al vrij kort na de bouw van het crematorium te klein. Zie item Crematorium van Piet Kramer. Crematie werd snel algemeen geaccepteerd waardoor de behoefte aan uitbreiding ontstond. Legalisatie van crematie vond pas plaats nadat deze funeraire praktijk al jarenlang gedoogd werd.

Exterieur

Gebouw ligt direct achter het crematoriumgebouw van Piet Kramer. Het gebouw is duidelijk een 'echte' Dudok, maar de voedingsbodem van de Amsterdamse School is tastbaar; in de details en in de manier waarop met volumes is gespeeld. Dudok ontwierp meer gebouwen op Westerveld, alle zijn rijksmonument. Net als de begraafplaats zelf overigens.

Prof. Ir. J.G. Wattjes zag in een artikel in Bouwbedrijf in 1927 het Columbarium als bewijs "welk een bekwaam architect wij in Ir. W.M. Dudok bezitten." Wattjes noemde de opgaaf een "opeenhoping van moeilijkheden" vanwege een combinatie van drie factoren. Het ging om een bergruimte van urnen, die een stemmig, zelfs wijdingsvol karakter moest krijgen, aan te leggen in een zeer geaccidenteerd duinlandschap waarmee het gebouw moest harmoniëren. Bovendien moest het gebouw aansluiten op de koepelbouw van het bestaande crematorium, dat uitgesproken verticaal is terwijl het columbarium vooral laag en lang gestrekt moest worden. "Hoezeer architect Dudok er in geslaagd is deze drie moeilijkheden te overwinnen, is niet voldoende door zelfs de allerbeste foto's duidelijk te maken; men moet dit in natura zien."

Wattjes gaf de volgende beschrijving van het gebouw in zijn omgeving: "Het gebouw is gegroepeerd om een grote naar de zijde van het afhellend duinlandschap open hof met gazon. Op dit open hof geeft een hoger liggend gesloten hof, met een strenge door stenen muurtjes omrande vijver, uitzicht. Als contrast tegen deze laagbouw en als tegenwicht met het door een gang verbonden Crematorium, is een toren met een fel wit zwart en goudkleurige bekroning geplaatst. De overige strak kubistisch gehouden laagbouw is in een mooie kleurige handvormsteen in levendig verband en verdiepte voeg uitgevoerd. Dit metselwerk met zijn onregelmatig als het ware natuurlijk en niet kunstmatig oppervlak met de dakpanafdekking van de beide langsvleugels langs de grote hof, vormt een sterk contrast met de in onderlinge verhoudingen uiterst gevoelig gecomponeerde, door en door kunstmatige, dwz mensen hand en mensen wil en mensen geest verradende strakke, rechtlijnige, platvlakkige, meetkundigheid van het gebouwcomplex als geheel. Velen is wellicht evenals voor mij dit contrast hier wat te sterk en zou een strakkere steen, een strakkere voeg, eenvoudiger en streng regelmatig verbad hier beter hebben voldaan. Ook is naar mijn gevoel het kleine koepeltje bij de verbindingsgang met de bestaande Crematoriumkoepel minder geslaagd en vestigt deze juist hinderlijk de aandacht op het verschil in karakter van de architectuur van de beide gebouwen. Deze kleine opmerkingen nemen niet weg, dat wij hier met een hoogst belangrijkee architectuur-schepping van onze tijd te doen hebben. Buitengewoon is de inwendig zichtbare overgang van het architectonische waterbekken, de open hof en het sterk golvend duinlandschap. Ook van de buitenkant gezien past deze rechtlijninge en platvlakkige bouwmassa goed in het sterk romantische landschap" (Bouwbedrijf 23 december 1927, blz 585-586, spelling gemoderniseerd).

Gebruikte bronnen

1. Prof Ir. J.G. Wattjes, 'Columbarium op de begraafplaats Westerveld. Architect W.M. Dudok'. In: Bouwbedrijf 23 december 1927, blz 583-586.

Links

1. http://www.architectuurgids.nl/search/advancedsearch_item/prj_id/131
2. http://ingeverhoog.blogspot.nl/2013/06/dudok-in-velsen-in-opdracht-van-de.html

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kende het gebouw van een vele jaren geleden uitgezonden t.v. documentaire over Dudok. Architectuurcriticus Ids Haagsma leidde de kijker rond. Pas vele jaren later ging ik er zelf eens kijken en was zeer verrast door de kwaliteit van de architectuur. Gebouw is een omweg waard, en als ik in de buurt ben maak ik die dan ook vaak. Een van de hoogtepunten uit Dudok's oeuvre.

Ingezonden door: Rieks Witte

Rieks Witte Als klein jongetje bezocht ik de Heinzeschool in Amsterdam. Dat schooltje stond naast een blokje woningen van Piet Kramer. Het onderwijs daar was niet zo aan me besteed en ik ging naar een andere lagere school, in de Cornelis Dirkz,straat. Ook deze school stond in een omgeving die rijk is aan architectuur van de Amsterdamse School. Misschien is in die jonge jaren de kiem ontstaan voor mijn liefde voor die bijzondere vormentaal van deze beweging. Hoewel ik eigenlijk veel meer verwantschap voel met de "De Stijl"-stroming, ben ik mijn zwak voor die ietwat naïeve Amsterdamse School nooit kwijtgeraakt. Ik heb een groot respect voor het idelalisme van de voormannen van de A.S.. Ook de liefde en toewijding die spreekt uit het grote vakmanschap van de timmerlieden, metselaars en meubelmakers blijft mij aanspreken.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.