Introductie

Een van de drie watertorens die ingenieur B.F. van Nievelt in opdracht van het Provinciaal Waterleidingbedrijf van Noord-Holland heeft ontworpen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Watertoren Kwadijk
Adres(sen) Kwadijk 39
Postcode(s) 1471 CB
Plaats (provincie) Kwadijk (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerestaureerd
Oorspronkelijke opdrachtgever PWN
Oorspronkelijke functie Watertoren
Betrokken architect(en) B.F. van Nievelt
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1925
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar
Huidige functie Woonhuis (vrijstaand)
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 508231

Achtergrond

In 1920 was het Provinciaal Waterleidingbedrijf van Noord-Holland (PWN) van start gegaan. Een belangrijk doel was om het platteland van schoon drinkwater te voorzien. Tot die tijd waren drinkwaterbedrijven particuliere initiatieven die vooral de winstgevende gebieden exploiteerden, ofwel gemeentelijke bedrijven die vooral het belang van de eigen inwoners dienden. De PWN begon al spoedig met de bouw van watertorens op het platteland.

De toren in Kwadijk was de eerste naar een ontwerp van de PWN ingenieur B.F. van Nievelt. Enkele jaren later volgden ontwerpen van Van Nievelt voor de watertorens Wieringerwaard (1929) en Hoogkarspel (1931).

Exterieur

De watertoren is gebouwd op een achthoekig grondplan en uitgevoerd in rode baksteen rond een skelet van gewapend beton. De architectuur van de ruim 45 meter hoge toren is verwant aan de Amsterdamse School, met vele ornamenten in Art Déco stijl.

De zes bouwlagen tellende toren wordt afgedekt door een achthoekige kap in gewapend beton en wordt bekroond met een metalen spits. Het skelet is uitgevoerd in gewapend beton en bestaat bestaat uit vier kolommen in het midden van de toren en acht langs de omtrek. De ruimte tussen de buitenste kolommen is opgevuld met metselwerk in rode baksteen. De toren bevat twee boven elkaar geplaatste reservoirs met vlakke bodem. De vier inwendige kolommen gaan door het onderste reservoir heen om de bodem van het bovenste te ondersteunen.

Het exterieur van de watertoren wordt verticaal geleed door de acht buitenste kolommen van het skelet die Art Déco ornamenten bevatten. Het geheel vertoont overeenkomsten met de watertoren in Aalsmeer, alhoewel deze door een andere architect ontworpen is. Ter hoogte van de bodems van de beide reservoirs bevindt zich een horizontale geleding in gewapend beton. Het muurwerk tussen de kolommen is terug-gemetseld.

Interieur

De toren had oorspronkelijk, vanaf beneden bezien, eerst drie lagen van acht meter hoog, telkens met een tussenvloer die op vier massieve betonnen kolommen rustten. Dan kreeg je een vier meter hoge lekvloer, onder de twee waterbakken. Ook de twee bassins van gewapend beton en elk met 500 kuub inhoud, stonden in ruimten van acht meter hoog. Aan de bovenkant van de bovenste bak was een bordes, zodat je in het bassin kon kijken.

Recente ontwikkelingen

In de jaren 1940–1945 is de toren op de derde verdieping als wacht- en uitkijkpost voor Duitse soldaten gebruikt. In de loop der jaren kreeg de toren zoveel gebreken dat in 1957 een grondige restauratie nodig bleek. De stalen ramen met blauw glas werden vervangen door ramen van schokbeton. Ook in 1987 zijn nog reparaties uitgevoerd, onder andere aan de betonnen kolommen.

In 1995 is de toren buiten werk gesteld. In 1996 zet de PWN tegelijkertijd vijf watertorens in de verkoop: in Kwadijk, Bussum, Wieringerwaard, Aalsmeer en Hoogkarspel. Voor de toren in Kwadijk waren maar liefst 88 inschrijvingen. Marc en Lilian Speeckaert trokken de aandacht met hun gedetailleerde ontwerp, uitgewerkt per verdieping; de commissie gunde hen de koop. Het echtpaar maakte hun ambitie waar door in vijf jaar tijd de 6000 kuub inhoud om te toveren tot een riant woonpaleis met ‘hangende kamers’ en een lift in het hart van de toren. Fraai detail: het ligbad in de badkamer wordt geflankeerd door de twee robuuste waterleidingbuizen van weleer waardoor in oude tijden het drinkwater voor de regio naar boven werd gepompt. In 2000 ontvingen de eigenaren de tweejaarlijkse Watertorenprijs voor de wijze waarop zij een nieuwe bestemming hebben gegeven aan dit monumentale baken van Kwadijk.

Links

1. http://onh.nl//nl-NL/verhaal/1660/watertoren-kwadijk-is-prijswinnaar
2. http://rijksmonumenten.nl/monument/508231/watertoren/kwadijk/
3. http://www.watertorens.nl/index.php?m=14#watertoren/230

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Tijdens een tocht door Noord-Holland op de scooter kwam ik deze watertoren. De betonnen ornamenten doen me sterk denken aan de watertoren van Aalsmeer.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.