Introductie

Een van de eerste laagbouw projecten in de sociale woningbouw in Amsterdam.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Vogelbuurt Noord / De Punt, Amsterdam
Adres(sen) Adelaarsweg 114-133, Flamingostraat 1-9, Kalkoenstraat 1- 34, Kolibristraat 1-6, Meeuwenlaan 267-315, Meeuwenplein 1-45, Merelstraat 2-8, Pelikaanstraat 1-9, Pluvierplein 1-19, Pluvierstraat 1-9,
Postcode(s)
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Rijtjeshuizen (arbeiderswoningen)
Betrokken architect(en) Adriaan Weissman, Cornelis Kruyswijk
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1921 - 1928
Huidige eigenaar De Key
Huidige functie Rijtjeshuizen (arbeiderswoningen)
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Arie Keppler, directeur van de Gemeentelijke Woningdienst pleitte al jaren voor lagere bebouwing en tuinsteden voor arbeiders. Vanwege de hoge (grond)kosten van dergelijke projecten werd dit echter nauwelijks gerealiseerd. In Amsterdam Noord was de grond echter goedkoper, waardoor dergelijke projecten wél van de grond kwamen. Anders dan in andere stadsdelen werden projecten hier dan ook veel ruimer opgezet. Één architect kreeg zo een heel wijkje in plaats van één of enkele blokken toegewezen. Bijna de hele buurt is tussen 1921 en 1927 ontwikkeld door woningstichting Onze Woning, die daarvoor architect A.W. Weismann het ontwerp liet maken. Door fusies zijn deze woningen nu eigendom van woningcorporatie De Key.

Aan de noordkant van de Merelstraat werd in 1920 de P.C. Hillegonda de Zwartschool gebouwd. Aanvankelijk zou de school vrijstaand blijven in deze noordelijke punt van de wijk, maar in 1928 kwamen er toch woningen omheen van de protestants-christelijke woningbouwvereniging Patrimonium. Net als de school waren deze ontworpen door de protestants-christelijke architect Cornelis Kruijswijk. De school is inmiddels omgebouwd tot woningen.

Exterieur

De Vogelbuurt-Noord, "de Punt", is naar ontwerp van A.W. Weissman gebouwd. Aan de zuidkant van de wijk scheidt een brede groenstrook met speel- en sportveldjes de woningen van de Van Hasseltweg. Door de wijk loopt een denkbeeldige as vanuit de basis naar de kop van de buurt.

Aan weerszijden daarvan groepeerde Weissman op symmetrische wijze korte bouwblokjes rond binnenterreinen. Doordat sommige blokjes terugspringen achter de rooilijn, zijn stedelijke ruimtes gecreëerd, zoals het Pluvierplein en pleinruimte voor de school aan de Kalkoenstraat. De Kolibriestraat is de enige straat in de wijk die ook daadwerkelijk in de as ligt. De overige straten, zowel noord-zuid als oost-west hebben besloten zichtassen vanwege knikken of een gekromd verloop. Weissman beoogde intimiteit, maar de hele opzet is wel erg krap bemeten.

De noordelijke kop van de Vogelbuurt verrees tussen 1921 en 1923. Hier was voornamelijk één architect verantwoordelijk, te weten A.W. Weissman. Alleen de noordelijkste punt, inclusief de school, is vijf jaar later door C. Kruyswijk gebouwd. Een andere school, aan de Kalkoenstraat, is van C.B. Posthumus Meyjes uit 1924. Weismann ontwierp een wijkje met een tamelijk open, interne structuur van losse bouwblokjes, dat werd ingesloten door een groene parkachtige omgeving, dat echter anders werd uitgevoerd. Grootschalige verkeerskundige aanpassingen uit de tweede helft van de 20e eeuw hebben de aanvankelijk tamelijk landelijke en rustige omgeving aangetast.

Gebruikte bronnen

1. G. Bolhuis, Atlas Gordel ’20-‘40 (Amsterdam 2004).
2. Frank Smit, De Droom van Howard. Het verleden en de toekomst van de Tuindorpen (Uitgeverij Elmar 1990).
3. Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties, Atlas Sociale Woningbouw Amsterdam en regio (1992).

Links

1. http://nl.wikipedia.org/wiki/Vogelbuurt_(Amsterdam)

Ingezonden door: Peter Mannot (De Key)

Peter Mannot (De Key)

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.