Introductie

Invloeden van de Engelse landhuisstijl en de Amsterdamse School zien we terug in dit voormalige verzorgingstehuis in het Groningse Noordbroek.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Verzorgingshuis Avondzon (vm), Noordbroek
Adres(sen) Sappemeersterweg 1
Postcode(s) 9635 TL
Plaats (provincie) Noordbroek (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Deels uitgebreid of vernieuwd (nieuwbouw)
Oorspronkelijke opdrachtgever Gemeente Noordbroek
Oorspronkelijke functie Ouderenwoningen
Betrokken architect(en) J. Kruize
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1937
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar
Huidige functie Gebouw / complex voor (geestelijke) gezondheidszorg
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 520977

Achtergrond

Dit gebouw is in 1937 ontworpen als verzorgingstehuis, genaamd `Avondzon', door gemeente-architect J. Kruize uit Zuidbroek. De opdracht werd gegeven door de gemeente Noordbroek. Omstreeks 1985 heeft het pand een woonfunctie gekregen, waarvoor enkele wanden zijn doorgebroken.

Het voormalige verzorgingstehuis is aangewezen als rijksmonument als voorbeeld van een verzorgingstehuis uit 1937 in de provincie Groningen; vanwege de opvallende vormgeving en detaillering; vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur; vanwege de zeldzaamheidswaarde van dit type gebouw in de provincie Groningen; vanwege de bijzondere en beeldbepalende ligging op een hoek aan de doorgaande weg van Sappemeer naar Noordbroek.

Exterieur

Het verzorgingstehuis is beeldbepalend gelegen op de hoek van de Sappemeersterweg en de Westersingel aan de doorgaande weg van Sappemeer naar Noordbroek. In de bouwstijl zijn Engelse landhuisstijl en Amsterdamse Schoolstijl elementen te herkennen. Amsterdamse School-elementen zitten vooral in de V-vormige plattegrond met halfronde gevel daar waar de vleugels samenkomen, in de golvende rietkap, evenals in de welving van het basement van de stoep. De pilaar is weer een onverwacht modern element, dat bij Dudok niet zou misstaan.

Het één verdieping hoge, deels onderkelderde gebouw is opgetrokken in gele baksteen op een trasraam van gesinterde baksteen en wordt gedekt door een samengesteld schilddak met wolfeinden waarop riet. Er is sprake van oranje nokvorsten en een overkragende houten goot. Aan de voorzijde bevindt zich een halfronde beschoten dakkapel met samengesteld driedelig vierruits venster. De voorgevel bestaat uit een halfronde gevel (zuidoostzijde) met aan weerszijden een vleugel die beëindigd wordt met een kopgevel. Aan de linkerzijde bevindt zich de entree in portiek; het dak wordt gedragen door een zuil van blauw geglazuurde tegels op een gemetseld basement. De entree bestaat uit een gladde houten deur met staand achtruits venster waarvoor een twee treden hoge gemetselde stoep; aan de rechterzijde op de hoek een gevelsteen waarin `20 aug. 1937'.

Interieur

In het interieur zijn onder meer van belang: de houten paneeldeuren, de balkenplafonds, de houten gebinten van de kap en de plaquette in de hal waarop staat geschreven `Avondzon werd gebouwd in 1937 door de gemeente Noordbroek' en de namen van de leden van het gemeente en het administratieve bestuur.

Recente ontwikkelingen

In het gebouw is sinds 2009 Familyworks gevestigd, dat opvang en begeleiding aan mensen met een zorgvraag en een woonwens biedt.

Gebruikte bronnen

1. Karel Geijzendorffer, 'De Amsterdamse School in Menterwolde'. In: Veenkoloniale Almanak nr 23, 2011, blz 61-72. (Een uitgave van het Veenkoloniaal Museum, Veendam).

Links

1. https://www.monumenten.nl/monument/55552
2. http://familyworks.nl/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Zonder het artikel van Geijzendorffer had ik dit bijzondere gebouw mogelijk nooit gevonden. Het roept herinneringen op aan rietgedekte landhuizen zoals 't Reigersnest in Oostvoorne. Een bijzonder element is de blauw betegelde pilaar bij de ingang.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.