Introductie

Zeer bijzondere stedenbouwkundige typologie (wonen aan een terras).

Specificaties

Officiële of officieuze naam Blok Valeriusterras-Cornelis Krusemanstraat-Pieter Lastmankade
Adres(sen) Cornelis Krusemanstraat 1-15, Valeriusterras 2-8, Okeghemstraat 29-43, Pieter Lastmankade 1-8 9HS
Postcode(s) 1075 NB
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever N.V. Bouw- en Exploitatie Maatschappij De Aandacht
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) Gerrit Jan Rutgers
Andere betrokken kunstenaars Hildo Krop
Aanvang en oplevering 1923 - 1926
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer

Achtergrond

De in het Stadsarchief Amsterdam bewaarde bouwtekeningen noemen de N.V. Bouw- en Exploitatiemaatschappij De Aandacht, zodat ik er van uit ben gegaan dat deze ook de opdrachtgever was. Deze bevinden zich in het archief van Architectenbureau Baanders, die in 1938 ontwerpenten behoeve van een verbouwing maakten. Rutgers woonde zelf op nummer 4hs.

Exterieur

Dit imposante vierkante blok dat op sommige plaatsen lijkt op een Italiaanse burcht, werd door Rutgers in 1923 ontworpen. De grote stenen aan de Krusemanstraat melden trots AD1923, zodat toen ook de eerste steen zal zijn gelegd. Het blok is bewust aan vier zijden verschillend uitgevoerd. Bijzonder is de verhoogde stoep aan de zijde van het Amsterdams Lyceum, dat als een terras voor de woningen ligt (het Valeriusterras). Zodoende is er een betere aansluiting met het talud van het Lyceum. De zijde aan de Cornelis Krusemanstraat heeft winkels in de plint en een café-restaurant op de hoek, met mooi glas in lood. De hoek aan de Pieter Lastmankade is verlevendigd met een toren, die vanaf ver zichtbaar is. Vergelijkbare torens bevinden zich bij andere Amsterdamse School complexen, bijvoorbeeld bij het complex van Roest aan de Jan Willem Brouwersstraat, dat later werd gebouwd.

Opvallende elementen zijn verder de inpandige loggia's aan de kade en de terraszijden, mooi metselwerk afgewisseld met natuursteen vooral aan de zijde Krusemanstraat, halfronde erkers op hoeken en ronde hoeken, evenals de rijen zolderraampjes met ijzeren decoratie eronder, die aan alle zijden van het complex met uitzondering van de Okeghemstraat zijn aangebracht. Verder zijn er fraaie voordeuren en stoere roosters voor de afsluiting van de openingen van de trappenhuizen aan de Okeghemstraat. Daar bevinden zich ook piepkleine halve lantaarntjes waardoor (is mijn inschatting) licht doordringt in de hoogste regionen van het trappenhuis. Heel bijzonder zijn de beide loggia's in het hoogste deel van de Krusemangevel waar de gevel inspringt richting hoek. Het gaat om twee kleine loggia's die lijken op een uitzichtspunten van een Italiaans stadspaleis uit de late middeleeuwen.

Interieur

Op funda heb ik foto's gezien van diverse appartementen aan de Krusemanstraat die zeer grondig zijn gemoderniseerd.

De website over Hildo Krop meldt: "Voor de flat aan het Valeriusterras in Amsterdam maakte Hildo Krop een trappijler met reliëfs aan vier zijden. Aan deze gedeeltelijk gepolychromeerde teakhouten pijler sneed hij dier-, mens- en plantmotieven in elkaar verstrengeld. Ook is hier weer een faun te bespeuren, alsmede springende gazellen, een raaf in een dennenboom met een loerende vos, een boogschutter met jachthond, liggend hertje, een vliegende roofvogel, kortom het hele scala aan ‘Krop-figuren’ is aan deze trappijler aanwezig. Tevens maakte hij voor deze woning vijf teakhouten trapleuninkjes met snijwerk.

Hildo Krop maakte deze houtsnijwerken speciaal voor de architect van het flatgebouw, H.A.J. Baanders [sic], die zelf op nummer 4 van deze flat woonde."

Gebruikte bronnen

1. Gemeentelijk Monumenten Project 2008-2014, Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuid.

Links

1. http://020apps.nl/1850-1940/Valeriusterras/1-8
2. https://www.timswings.nl/hildokrop/werken-in-nederland/beelden/b-48-trappijler-amsterdam/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kom er al jaren langs en nu ik met de camera op stap ging vielen mij ineens allerlei details op die ik niet eerder had gezien. Het stoere karakter van het complex spreekt mij aan. Het is weer totaal anders dan de vloeiende lijnen van gebouwen van Rutgers elders in zuid, bijvoorbeeld aan het Roelof Hartplein en de Amstelkade.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.