Introductie

Alleen al om de belettering op de gevel verdient dit gebouw een plaats op Wendingen. Maar vooral als uiting van 'De Afdeeling Gebouwen van PW'.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Telefoonkantoor Watergraafsmeer, Amsterdam
Adres(sen) Kamerlingh Onneslaan 1
Postcode(s)
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Dienst Publieke Werken gem Amsterdam i.o.v. het Rijk
Oorspronkelijke functie Zendstation / Gebouw voor telecommunicatie
Betrokken architect(en) Albert Boeken
Andere betrokken kunstenaars Hildo Krop
Aanvang en oplevering 1924
Huidige eigenaar KPN?
Huidige functie
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Het meeste werk van Publieke Werken in die tijd werd gebouwd in Amsterdamse School-stijl. In het begin van zijn aanstelling bij Publieke Werken hield Boeken zich veel bezig met het ontwerpen van diverse telefooncentrales in Amsterdam. (Bron: Nai)

Exterieur

Het gebouw is ontworpen in een uiterst sobere Amsterdamse School stijl. Aan de Kamerlingh Onneslaan (dat is eigenlijk de achterkant van het gebouw) staat een rechte gevel met aan beide zijden een torentje met getande metselverbanden en natuurstenen, niet opvallende speklagen. De bovenkant is opengewerkt en met een natuurstenen plaat afgedekt. Aan de kant van de oude (originele) ingang in een klein doodlopend straatje dat ook Middenweg heet, staan op beide hoeken twee huizen. Het huis dat aan de Middenweg grenst heb ik gefotografeerd. Als typisch Amsterdamse School detail wil ik de ramen noemen die in kleine ruitjes zijn onderverdeeld. Boven de ingang onder de overkragende dakgoot twee kleine raampjes met een typische Amsterdamse School vlakverdeling (als een omgekeerde dennenboom). Het gemetselde portiek met een natuurstenen latei en steunstukken. De zware schoorsteenpartij is in dezelfde stijl als het ‘torentje’ van de zijde van de Kamerlingh Onneslaan. De muren hebben een tot aan de vensterbanken reikend trasraam.

Het toegangshek naar de oude hoofdingang is gedeeltelijk in een muur gevat. Aan de zijkanten van de smeedijzeren poort is een uitgehouwen ingemetselde steen met het wapen van Amsterdam te zien. Dat beeldhouwwerkje is afgewerkt door bakstenen in een ander metselverband dan de rest van de muur.

De ingangspartij is mooi maar sober. De deuren met voor de ramen fraai smeedwerk. Boven ramen en deuren kleine langwerpige glas-in-loodraampjes. De belettering boven de deur is anders dan die van de huidige hoofdingang aan de Kamerlingh Onneslaan. Dat heeft te maken met de ontstaansgeschiedenis van beide ingangen. In het portiek links naast de deur bevindt zich een natuurstenen brievenbus. Gemetselde bloembakken onder de ramen.

De gevelomlijsting van de huidige hoofdingang is gemaakt door Hildo Krop voor de Telefoondienst aan de Herengracht 295 in Amsterdam. Als mijn informatie juist, is die versiering (1916-1919) een aantal jaren ouder dan het gebouw. Nadat in 1960 een doorbraak in de bebouwing van de Middenweg werd gemaakt is de Kamerlingh Onneslaan aangelegd. Daarna is de hoofdingang van de Telefoondienst naar deze kant van het gebouw verplaatst.

Boven de deuren is Mercurius afgebeeld die aan (voor de toeschouwer) aan de rechterkant de zon laat schijnen over een stad en aan de andere kant de wind laat waaien in de zeilen van schepen. Boven de stenen opbouw naast de deuren zijn de vier windstreken aangebracht. Links het Zuiden: een Afrikaan, een leeuwenkop en een voorstelling die niet meer zichtbaar is. Daarnaast het Oosten: een man met een hoed die op de rijstvelden gedragen wordt, een karbouw- en een tijgerkop. Rechts van de deur het Westen. Een Indiaan, paarden en een bizon en daarnaast het Noorden met een Eskimo(?) en een zeerobben- en ijsberenkop. Dit tezamen verbeeldt het belang van de telefoon voor de handel, scheepvaart, landbouw en industrie. De deuromlijsting is gemaakt van musschelkalksteen.

Gebruikte bronnen

1. J.H. Kruizinga, Watergraafsmeer van dorp tot stadsdeel. (1977).
2. Loek Vlerken en Wim Hey, Hildo Krop Stadsbeeldhouwer van Amsterdam.
3. E.J. Lagerweij- Polak, Hildo Krop.
4. Wendingen jaargang 5, nummer 7, 1923, Bouwwerken afdeling gebouwen P.W. Amsterdam.

Links

1. http://zoeken.nai.nl/CIS/persoon/13784

Ingezonden door: Corrie Groen- Pickhard

Corrie Groen- Pickhard

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.