Introductie

Met de bebouwing van het Surinameplein, naar ontwerp van J. Roodenburgh, is eind jaren 1920 aangevangen. Architect Dick Greiner heeft het in de jaren 1950 voltooid.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Surinameplein, Amsterdam
Adres(sen) Surinameplein, Surinamestraat 1-11, Sloterkade 1-9
Postcode(s) 1058 GP
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / diverse overige functies
Betrokken architect(en) J. Roodenburgh, Dick Greiner
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1928 - 1956
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer

Achtergrond

Het idee om de oostzijde van het Surinameplein half rond te maken, stamt uit 1916, uit het uitbreidingsplan van de toenmalige gemeente Sloten. Sloten werd in 1921 geannexeerd. Het grootste deel werd in 1928-1929 gebouwd maar delen, zoals het noordelijk deel met de winkel galerij aan de Surinamestraat, werden pas in de vijftiger jaren gebouwd. Dit is ook duidelijk te zien hoewel architect Dick Greinier zich wel hield aan het oorspronkelijke ontwerp van Jordanus Roodenburgh. Het deel aan de Sloterkade heeft op de hoek een café en bestaat verder uit woningen. Aan de Baarsjesweg ligt een pand dat qua ontwerp aansluit op de rest maar eigenlijk op zichzelf staat en daarom een aparte bijdrage op deze website verdient.

Exterieur

Net zoals bij zijn project aan de Parnassusweg had Roodenburgh hier een zeer omvangrijk project in handen. Qua materiaalgebruik lijken de projecten ook op elkaar: rode baksteen afgewisseld met grijze banden. Alleen waar hij aan de Parnassusweg de beschikking had over graniet voor de grijze banden, moest Roodenburgh het hier met natuursteen doen. Vandaar dat de panden aan het Surinameplein een eenvoudiger uitstraling hebben. Dit komt ook door het ontbreken van imposante portieken. Aan het plein is sprake van woningen op de begane grond met voordeuren aan de straat, afgewisseld met voordeuren naar de verdiepingen. De plint in de Surinamestraat is aan beide kanten voorzien van een diepe galerij met winkels en horeca. De torenachtige delen aan het plein (aan weerszijden van de Surinamestraat en één aan de zijde van de Hoofdweg) benadrukken de poortfunctie van het stedenbouwkundige Plan Zuid van Berlage naar het Amsterdams Uitbreidings Plan-gebied naar ontwerp van Van Eesteren. Verder is er sprake van karakteristieke in een driehoek uitlopende opbouwen met een soort uitkijkpost over het plein. In deze opbouwen, gelegen in een knik, bevinden zich trappenhuizen. Zij steken hoog boven de daken uit en fungeren tegelijk als een soort brandmuur tussen de diverse blokjes woningen.

Interieur

Het huidige Caffe Oslo (met dubbel f) op de hoek van de Sloterkade heeft nog mooi glas in lood, vermoedelijk uit de bouwtijd. Volgens een bewoner die ik sprak waren huizen aan het plein oorspronkelijk en-suite woningen met glas in lood in de binnendeuren. Een enkele dakkapel heeft nog de oorspronkelijke roeden en in de ruitvormige vensters naast de voordeuren is hier en daar nog glas in lood te vinden.

Recente ontwikkelingen

Het complex is grondig gerenoveerd waarbij delen van de torenachtige opbouwen (de brandmuren) opnieuw zijn opgemetseld. De galerijen met winkels en horeca hebben lelijke brandwerende plafonds. Het zijn hele diepe galerijen waar het daglicht maar moeizaam binnendringt, waardoor ze er niet uitnodigend uit zien.

Gebruikte bronnen

1. Gemeentelijk monumenten project 2008-2014, Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuid.
2. G. Bolhuis, Atlas Gordel ’20-‘40 (Amsterdam 2004).

Links

1. http://020apps.nl/1850-1940/Surinameplein/2-24

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Nadat ik de Parnassusweg uitgebreid had gefotografeerd besloot ik op zoek te gaan naar andere projecten van Roodenburgh. Het is boeiend om de verschillen en overeenkomsten te bekijken. De panden aan het Surinameplein zijn op zich mooi vormgegeven maar ze staan er in mijn ogen helaas wat verloren bij omdat het plein eigenlijk een groot verkeersplein is.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

geplaatst door Annemarieke Verheij op 6 september 2015 om 08:13:

Ik zie net de upload over het Surinameplein verschijnen en denk... hoe kan dat nou, ik was nog bezig met mijn tekst, heb ik hem dan per ongeluk al geupload? En ja hoor, blijken we weer met precies hetzelfde object bezig te zijn geweest. Nog sterker, mijn uitgebreide fotoserie heb ik gemaakt op... 28 augustus jl. ! Die AS-liefhebbers zitten wel steeds op één lijn :-)

geplaatst door Richard Keijzer op 6 september 2015 om 18:29:

Ja, Annemarieke, de 28ste was inderdaad een productief dagje. Ik was gelukkig in Utrecht aan de gang dus hopelijk zat ik niemand in het vaarwater!

geplaatst door Annemarieke Verheij op 7 september 2015 om 05:04:

Geweldig toch dat we als AS-fans zo dezelfde Koers (sorry Niko, flauw grapje) varen, dat we op een mooie dag tezamen op hetzelfde huizenblok afstormen :-) Gert-Jan en ik hebben achter de schermen toch maar even onze projectjes naast elkaar gelegd en loopt dat toch anders, geen man over boord, het is geen wedstrijd. Ik geniet net zo veel van de uploads van anderen dan die van mijzelf. Het scheelt alleen wat zoekwerk... :-)

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.