Introductie

Deze "elegante bunker met prachtige bakstenen gevels" wordt tot één van de mooiste gebouwen in Amsterdamse Schoolstijl van Winsum gerekend - en dat zijn er meer dan je denkt.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Stationsweg 18, Winsum
Adres(sen) Stationsweg 18
Postcode(s) 9951 BA
Plaats (provincie) Winsum (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Villa of geschakelde villawoning
Betrokken architect(en) Egbert Reitsma
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1928
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar
Huidige functie Villa of geschakelde villawoning
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 510823

Achtergrond

Deze villa oorspronkelijk met aangebouwde garage is in 1931 gebouwd in een verstrakte Amsterdamse Schoolstijl met zakelijk expressionistische invloeden naar een ontwerp van architect E. Reitsma uit Groningen. Bijzonder is de kubistisch aandoende opbouw van het pand en het gebruik van verschillende soorten baksteen. De opdrachtgever en eerste bewoner van het huis, Ir. J.H. Timmer, was eigenaar van een steen- en buizenfabriek in Winsum. Dit verklaart een hoop. Timmer gaf hiermee een opvallend visitekaartje af aan bezoekers van de plaats Winsum die per trein aankwamen en richting centrum van het dorp liepen of reden.

Het is wellicht Reitsma's meest bijzondere woonhuis. Niet voor niets werd het afgebeeld op de voorzijde van Kees van der Ploegs biografie over de architect.

De villa wordt beschouwd als van algemeen architectuur- en cultuurhistorisch belang:

-als fraai voorbeeld van een villa in een verstrakte Amsterdamse Schoolstijl met zakelijk expressionistische invloeden uit het tweede kwart van de twintigste eeuw in de provincie Groningen

-als goede representant van het vooroorlogse werk van architect E. Reitsma

-vanwege de hoge esthetische kwaliteit van het ontwerp

-vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek

-vanwege de gaafheid van het exterieur

-vanwege de beeldbepalende ligging aan de Stationsweg in Winsum.

Exterieur

Van der Ploeg noemt in zijn biografie over Reitsma de Stationsweg in Winsum "een fraaie staalkaart (...) van laat-negentiende en vroeg-twintigste-eeuwse woonhuisarchitectuur voor de gegoede burger. Daarin neemt Reitsma's villa een opvallende plaats in door zijn afwijkende moderne vormentaal." De architect Willem Reitsema Tzn zou zich een aantal jaren later door de villa van Reitsma laten inspireren bij het ontwerp van de naastgelegen villa Stationsweg 14.

Het woonhuis kent drie bouwlagen en is deels onderkelderd. De verschillende bouwvolumes worden gedekt door een plat dak. Alle gevels hebben een asymmetrische opbouw. Het trasraam is gemetseld van recht boven elkaar geplaatste koppen van gesinterde donkerpaarse baksteen en steekt iets naar voren. De bouwvolumes van de eerste en tweede bouwlaag zijn gemetseld van gesinterde donkerpaarse steen. Het grote bouwvolume dat een deel van de tweede en de gehele derde bouwlaag beslaat is opgemetseld van rode V-vormige baksteen. De vensters zijn overwegend samengesteld, hebben ijzeren kozijnen en roedenverdeling en hebben voorzetramen met houten kozijnen. De vensters in het bouwvolume van gesinterde donkerpaarse steen worden beëindigd door een rollaag. Het lage volume aan de oostkant is wel in stijl bijgebouwd maar dateert van 1969. Ook de carport is van later datum.

Interieur

Het interieur is grotendeels gewijzigd en voor de bescherming als rijksmonument van ondergeschikt belang.

Recente ontwikkelingen

Aanbouwen aan de oostgevel uit 1969 en aan de westgevel uit 1974 zijn beide ontworpen door Architektenburo Oegema uit Groningen. De westgevel heeft over de gehele breedte een lage aanbouw met carport gekregen, waarin de oorspronkelijke garage geïntegreerd is. Van der Ploeg vermoedt dat het geel van de stalen ramen oorspronkelijk donkerder is geweest. Het monumentenregister noemt 1931 als bouwdatum. Ik heb hier de datum 1928 van Van der Ploeg aangehouden. Ten tijde van het schrijven van deze bijdrage stond het pand te koop.

Gebruikte bronnen

1. Kees van der Ploeg, Egbert Reitsma. Meester in baksteen (Uitgeverij Noordboek 2014).

Links

1. https://www.monumenten.nl/monument/47937
2. http://www.bruintjesenkeurentjes.nl/
3. http://www.prachtpanden.nl/data/docs/Dagblad-van-het-Noorden-21-januari-2012_1.pdf

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Dit bijzondere huis van Reitsma is stellig één van de mooiste en opmerkelijkste modernere panden in Winsum en wordt ook wel omschreven als "een elegante bunker met prachtige bakstenen gevels". Voor fotografen is de ligging (zeker in de zomer) niet gemakkelijk. Ik dank makelaardij Bruintjes en Keurentjes dan ook voor het ter beschikking stellen van foto's.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.