Introductie

Het verschil tussen deze stadsvilla en het aangrenzende blok, laat goed de ontwikkeling zien die Franswa heeft doorgemaakt tussen 1924 en 1930.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Stadsvilla Röntgenstraat 7-9, Amsterdam
Adres(sen) Röntgenstraat 7-9
Postcode(s) 1097 GD
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Villa of geschakelde villawoning
Betrokken architect(en) Co Franswa
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1930
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Villa of geschakelde villawoning
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Architect Co Franswa ontwierp deze stadsvilla in de Röntgenstraat in de Amsterdamse Watergraafsmeer in 1930 voor de heer B.C. Alberts. Franswa had eerder (1924) al in die straat een blok etagewoningen ontworpen. Naar verluidt was Alberts houthandelaar. Voor de bouw moest een betonnen tennisbaan gesloopt worden, de brokstukken liet men liggen achter het huis. Op de website Geheugen van Oost kunnen we lezen dat het huis bijzonder werd, niet alleen vanwege "het dak met zelfdragende kapconstructie, maar ook omdat mijnheer Alberts een aparte poort liet bouwen voor zijn invalidenwagentje en op verzoek van zijn vrouw een gedeeltelijk inspringende voorgevel liet metselen. Mevrouw Alberts wilde namelijk vanuit het raam van haar woonkamer geen zicht hebben op begrafenisstoeten die langs de Middenweg naar de Oosterbegraafplaats reden." Overigens meldt die website dat Franswa ook betrokken was bij de bouw van Tuschinski, maar daarover is mij niets bekend. Het huis wordt in tweeën bewoond: nummer 7 heeft een deur aan de straat maar de eigenlijke woning ligt aan de linkerkant op één en twee hoog. Nummer 9 is de grootste woning en beslaat de begane grond, inclusief de tuin, evenals de rechterhelft van de verdiepingen.

Exterieur

Het is interessant de bouwstijl van deze stadsvilla te vergelijken met het aangrenzende blok dat Franswa zes jaar eerder in de zelfde straat ontwierp. Staat dit blok nog onder invloed van de Amsterdamse School (boogvormige portieken, erkers, ornamenten, kozijnen met bijzondere vormgeving), in 1930 is dit veranderd in een klassiek en strak aandoend geheel van horizontale en verticale lijnen. We zien een jaren dertig woonhuis zoals dat in die tijd in talloze steden en dorpen in het land werd gebouwd, veelal onder invloed van Frank Lloyd Wright: stijlvol, van baksteen, met dakoverstek en erker. De signatuur van Franswa herkennen we nog slechts in de aanwezigheid van de ornamenten in de vorm van wybertjes bij de voordeuren.

Interieur

Achter de stijlvolle houten voordeur, die doet denken aan vergelijkbare voordeuren in Amsterdam Zuid, bevindt zich de al even stijlvolle, met marmer beklede vestibule. Deze leidt naar de hal met het trappenhuis. De muren zijn veelal voorzien van betimmeringen. De trappalen, ook de hangende delen, zijn voorzien van houten ornamenten die aan torens of stapelingen van gebouwen doen denken. Het element van het huis dat met zijn krullende vormen het meest aansluit bij de Amsterdamse School is het glas-in-loodraam in de achtergevel, op de overloop van de trap. De maker daarvan is vooralsnog onbekend.

Recente ontwikkelingen

Nummer 9 is in 2017 van eigenaar gewisseld. Nummer 7 kwam in het nieuws door een brand, die gelukkig goed is afgelopen.

Gebruikte bronnen

1. Franswa Archief FRAX. Het Nieuwe Instituut, Rotterdam.

Links

1. https://geheugenvanoost.amsterdam/page/9041/een-huis-met-wybertjes
2. https://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/images/archives/pdf/FRAX.ead.pdf

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik dank de trotse nieuwe bewoners van deze prachtige woning, die mij spontaan binnen uitnodigden toen ik met een camera voor de gevel stond.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.