Introductie

Het blok waarin het befaamde Café Wildschut is gesitueerd.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Roelof Hartplein en omliggende straten
Adres(sen) Roelof Hartplein 1-9, Ruysdaelstraat, Bronckhorststraat, Van Baerlestraat
Postcode(s) 1071
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / diverse overige functies
Betrokken architect(en) Gerrit Jan Rutgers
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1922 - 1923
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Ongeveer gelijktijdig met zijn blokken voor de hoeken Rijnstraat-Amstelkade ontwierp de belangrijkste en meest productieve architect in de tweede stroming van de Amsterdamse School, Rutgers, zijn rode bakstenen blokken rond het Roelof Hartplein - bekend van Café Wildschut en de er tegenover gelegen boekhandel Het Martyrium.

De blokken Amstelkade en Roelof Hartplein hebben veel met elkaar gemeen, met name de golvende balkons. In beide gevallen gaat het bovendien om een soort entree - zij het een andere richting op. Bij de Amstelkade vormen de blokken een poort naar de toen gloednieuwe Rivierenbuurt, met links en rechts torenachtige opbouwen. De holronde gevel aan het Roelof Hartplein leidt de bezoeker goed beschouwd de Amsterdamse School buurt uit, de veel klassieker vormgegeven Concertgebouwbuurt in. Het is goed daarbij te bedenken dat ten tijde van de bouw alleen Huize Lydia als Amsterdamse School gebouw aan het plein stond. Het Nieuwe Huis zou pas een paar jaar later gebouwd worden. Ook interessant om te vermelden is dat er in de jaren 30 een plantsoentje op het Roelof Hartplein was, waardoor tramlijn 3 reed. Voor het café lag toen geen verkeersvrij pleintje, maar slechts een stoep (zie foto).

Exterieur

Het oostelijke blok, dat loopt van het Roelof Hartplein via de Van Baerlestraat de Ruysdaelstraat in, is in 1922 gebouwd. Het westelijke blok, dat loopt vanaf de Bronckhorstraat via de Van Baerlestraat de andere kant van de Ruysdaelstraat in, is in 1923 gebouwd. De details zijn echter in beide blokken gelijk. Overal vinden we golvende balkons, paraboolvormige portieken, bescheiden metselwerk als versiering, alsmede een karakteristieke houten rand (soms nog met glas in lood) voor de bovenramen van de winkels en het café. Bijzonder zijn verder de lantaarns boven de portieken, die de inpandige trappenhuizen van licht voorzien. In het westelijk deel van de Ruysdaelstraat hebben deze lantaarns nog het oorspronkelijke glas in lood, aan het oostelijke deel is dit helaas vervangen door neutraal mat glas.

Interieur

Café Wildschut heeft een fraai, niet lang geleden gerestaureerd, 20er jaren interieur met onder meer marmeren wanden en een prachtige hanglamp. Deze lamp vertoont overeenkomsten met de lampen die door Harry Elte werden aangebracht in de synagoge in Utrecht. Ik heb de maker nog niet kunnen achterhalen. Evenmin heb ik kunnen achterhalen sinds wanneer café Wildschut hier gevestigd is. In ieder geval heette het in de 30er jaren nog Café Mussert, naar verluidt familie van. De overige winkels en kantoren in de blokken hebben soms nog glas in lood in de gevel maar zijn meestal volledig gemoderniseerd.

Recente ontwikkelingen

Hoewel de blokken vrij goed onderhouden zijn, is sprake van een aantal betreurenswaardige wijzigingen die het karakter behoorlijk hebben aangetast. Overal zijn de oorspronkelijke balkondeuren en ramen met roedeverdeling vervangen, in het westelijke deel zelfs door vlakke kunststoframen. Op oude foto's is te zien dat sprake was van schuiframen waarbij het bovenraam met roedes was verdeeld in drie delen. Ramen op de bovenste verdieping waren zelfs in kleine vierkante ruitjes verdeeld. Op de daken stonden als een accent gestreepte vierkante opbouwtjes, vermoedelijk de oorspronkelijke toegang tot het dak. Verder is zoals gemeld het glas in lood in de trappenhuislantaarns van het oostelijke blok verdwenen en vervangen door fantasieloos mat glas. Dit alles is er vermoedelijk de reden van dat deze blokken in de laatste monumentenronde van Stadsdeel Zuid niet tot gemeentelijk monument zijn aangewezen.

Gebruikte bronnen

1. G. Bolhuis, Atlas Gordel ’20-‘40 (Amsterdam 2004).

Links

1. http://cafewildschut.nl/
2. https://hetschip.wordpress.com/2012/06/05/gerrit-jan-rutgers-de-vergeten-architect/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik heb deze gebouwen tijdens meerdere lichtomstandigheden gefotografeerd. Hoewel het aantrekkelijke gebouwen zijn, blijkt er bij nadere bestudering veel meer verloren gegaan dan op het eerste gezicht lijkt.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.