Introductie

Een eenheid met de imposante gereformeerde kerk in Andijk, deze zéér kleurrijke pastorie.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Pastorie Gereformeerde Kerk, Andijk
Adres(sen) Middenweg 6
Postcode(s) 1619 BL
Plaats (provincie) Andijk (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerestaureerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Gereformeerde kerk
Oorspronkelijke functie Pastorie
Betrokken architect(en) Egbert Reitsma
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1929 - 1930
Huidige eigenaar Gereformeerde kerk
Huidige functie Pastorie
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 508026

Achtergrond

Het exterieur en interieur van de gereformeerde kerk in Andijk, alsmede de geschiedenis van de totstandkoming, worden hier beschreven.

Exterieur

De pastorie staat rechts van de kerk en is daarmee verbonden. Op kleinere schaal worden motieven uit het kerkgebouw in de pastorie herhaald, zoals de plint van om en om uitgemetselde lagen en de verticale raamstroken. Ook de kap is aan de kerk ontleend. De vormentaal is een zeer individuele vertaling van de Amsterdamse School.

Interieur

Het interieur is deels van de hand van Reitsma en zeer kleurrijk - zeker waar het de delen betreft waar bezoekers kwamen. De privé-delen van de pastorie zijn zeer traditioneel vormgegeven. De entree geeft toegang tot het ruime trappenhuis. Het grote raam in het trappenhuis, aangebracht ter hoogte van de overloop, is van de hand van Reitsma en voorzien van een gestileerde voorstelling van een dijklandschap met opkomende (of ondergaande) zon. Twee figuren (vissers of boeren) zitten op de dijk en kijken over het water uit. Links staat een eenvoudig huis. Tussen de vele bomen zien we gekleurde landerijen, waarschijnlijk de bollenvelden rond Andijk. De woonkamer rechts voor in het huis heeft een schouw versierd met zwart-witte betegeling en gekleurde houtreliëfs, typisch Reitsma, evenals een schilderij van Reitsma zelf met als onderwerp Psalm 42 ('t Hijgend hert, der jacht ontkomen). Boven is onder meer de werkkamer annex bibliotheek ondergebracht. De balken in de dakkapellen zijn hier tot constructivistische houtsculpturen omgevormd en groen en rood gelakt. Het plafond is metallic gelakt. Net als in de kerk is het interieur eerder met De Ploeg verbonden dan met de Amsterdamse School.

Recente ontwikkelingen

In 2012 heeft een begin van restauratie van de pastorie plaatsgevonden. Van der Ploeg meldt in zijn boek dat bij vooronderzoek de oorspronkelijke kleuren van het trappenhuis terug waren gevonden, maar dat bij de restauratie niettemin sterk afwijkende tinten groen zijn toegepast. Ook een rood geschilderde loper is niet oorspronkelijk. Van afwijkende kleuren lijkt geen sprake in de woonkamer en de werkkamer/bibliotheek. Toen ik de pastorie in mei 2016 bezocht was er kleuronderzoek op de kozijnen gaande. Eind 2016 werd de pastorie nog gerestaureerd. De restauratie omvat onder andere de leien daken, houten kozijnen, glas-in-lood ramen en het schilderwerk. Zowel in de gevels als in het interieur worden de originele, felle kleuren (geel, groen, blauw) teruggebracht, die in de jaren 60 en 70 zijn overgeschilderd in bruin- en wittinten.

Gebruikte bronnen

1. K. van der Ploeg, Egbert Reitsma architect 1892-1976. Meester in baksteen (2014).

Links

1. http://www.gereformeerdekerkandijk.nl/
2. http://www.delfgou.nl/nieuws/restauratie-pastorie-gereformeerde-kerk-andijk/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik dank de predikant ds. J. Staat voor zijn rondleiding door kerk en pastorie.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

geplaatst door Corrie Groen- Pickhard op 26 augustus 2018 om 15:35:

In juli 2018 bezocht ik twee keer Andijk om de bijzondere kerk te fotograferen. De eerste keer heb ik het exterieur gefotografeerd. Toen ik ontdekte dat de mogelijkheid bestond ook het interieur vast te leggen ben ik daarvoor op een andere dag teruggegaan. Ik wist aanvankelijk niet dat de kerk al opgenomen was in Wendingen, maar zag dat ik toch nog iets aan de website bij kon dragen, n.l. de nieuwe kleuren waarin de pastorie geschilderd is.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.