Introductie

Het hier beschreven bouwblok is onderdeel van één complex, ontworpen door Jop van Epen, dat zeven bouwblokken omvat. Hiervan waren drie bouwblokken voor de Algemene Woningbouwvereniging, drie bouwblokken die voor de Bouwverening Rochdale, en één bouwblok dat oorspronkelijk aan Rochdale was toegewezen maar later, als gevolg van financieringsperikelen, aan de ACOB is overgedragen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Oostelijk AWV blok, Amsterdam
Adres(sen) Willaertstraat 35-51, Bernard Kochstraat 52-66, Bertelmanplein 25-41, Bertelmanstraat 55-77, Pieter Lastmankade 150-171
Postcode(s) 1075 XG
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Algemene Woningbouw Vereniging (AWV)
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Jop van Epen
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1921 - 1926
Huidige eigenaar Stadgenoot
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 504988 (blok) en 504905 (complex)

Achtergrond

Dit blok maakt deel uit van een tussen 1921 en 1926 gerealiseerd woningbouwcomplex, waarvan de ontwerpen tussen 1916 en 1920 zijn gemaakt. Het bestaat uit zes bouwblokken met het Bertelmanplein als centrum, naar een ontwerp van J.C. van Epen. De RCE spreekt van ontwerpen in verstrakte Amsterdamse Schoolstijl, Stissi betitelt ze als “Rationalistische woningwetarchitectuur”. De drie westelijk gelegen bouwblokken werden gebouwd in opdracht van de Algemene Woningbouw Vereniging AWV; de drie oostelijk gelegen bouwblokken in opdracht van de Coöperatieve Bouwvereniging 'Rochdale' U.A. Een in de jaren 1918-1922 ontworpen en gebouwd U-vormig bouwblok met middenstandswoningen ten oosten hiervan, werd gebouwd in opdracht van de Amsterdamsche Coöperatieve Onderwijzers Bouwvereniging U.A. ACOB. Goed beschouwd hoort het ACOB gebouw niet bij de rest aangezien de stijl en indeling afwijken. Desondanks vat de RCE de zeven blokken samen als complex 504905 en volgen we op deze site voor het gemak de door de RCE gemaakte indeling in de volgende blokken: 1. ACOB blok; 2. ZW Rochdale blok; 3. NO Rochdale blok; 4. NW Rochdale blok; 5. Oostelijke AWV blok; 6. NW AWV blok; 7. Zuidelijk AWV blok.

De zeven blokken zijn rijksmonument "vanwege de architectuurhistorische en typologische waarde, alsmede van belang vanwege de stedenbouwkundige waarde als gevarieerde inventieve invulling van een belangrijk gesitueerd door lastig verkaveld bouwterrein in de NW-hoek van het plan Zuid II van H.P. Berlage, met gebruik van gesloten bouwblokken, intieme pleinen en - deels - gemeenschappelijke binnentuinen. Bovendien van wezenlijk belang in het oeuvre van J.C. van Epen als eerste grootschalig woningbouwproject."

Exterieur

Het gaat om een bouwblok van etagewoningen (laagbouw) met gemeenschappelijk binnentuin op een nagenoeg rechthoekige grondvorm, met afgeschuinde hoek aan de noordwest zijde. Door Van Epen werd het aangeduid als blok D. Het wordt begrensd door het Bertelmanplein, de Bertelmanstraat, de Willaertstraat, de Pieter Lastmankade en de Bernard Kochstraat en bestaat uit drie bouwlagen onder zadeldaken met rode pannen met op regelmatige afstand van elkaar geplaatste gemetselde schoorstenen. De gemeenschappelijke binnentuin is bereikbaar via een aan de Willaertstraat gelegen rondboogvormige poort, aan de straatzijde afgesloten door een ijzeren hek.

De twee lange zijden van het bouwblok bestaan in feite uit drie tegen elkaar geplaatste en telkens iets hoger opgemetselde gevelvlakken. Dit motief is ook toegepast aan de korte zijde aan de Bernard Kochstraat welke bestaat uit twee tegen elkaar geplaatste gevelvlakken. Daar waar de uit verschillende hoogtes bestaande gevelvlakken tegen elkaar zijn geplaatst, is de gevel voorzien van een over alle verdiepingen omhooglopende erker met steunberen op de hoeken.

Sommige entrees liggen in een rondboogvormige portiek. De begane grond is uitgevoerd in een donkerder kleur steen. De hoeken van het bouwblok zijn voorzien van steunberen. Alle vensters, sommige voorzien van zijlichten, zijn regelmatig en harmonieus in de gevels geplaatst.

Interieur

Bij de laagbouw zijn zes typen woningen toegepast, alle variërend op het schema: woonkamer, twee of drie slaapkamers, keuken en WC.

Recente ontwikkelingen

Het bouwblok is gerenoveerd in 1983-1986. De woningen worden verhuurd.

Gebruikte bronnen

1. Vladimir Stissi, Amsterdam, het mekka van de volkshuisvesting: sociale woningbouw 1909-1942 (Uitgeverij 010, 2007).

Links

1. https://cultureelerfgoed.nl/monumenten/504988

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Deze beschrijving is aangemaakt door Stadgenoot in 2014 en in 2018 door mij bijgewerkt en van nieuwe foto's voorzien.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.