Introductie

Een naar de architect vernoemd buurtje in een wat onbekend deel van Amsterdam.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Noorlandercomplex, Amsterdam-Noord
Adres(sen) Elzenstraat, Wingerdweg, Clematisstraat, Andoornstraat
Postcode(s) 1032 ER
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Ons Belang
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) Willem Noorlander
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1920 - 1922
Huidige eigenaar Eigen Haard
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Architect Willem Noorlander ontwierp deze woningen in de jaren twintig van de vorig eeuw in de Bloemenbuurt in Amsterdam Noord. Dit gebeurde in opdracht van "Ons Belang". Deze woningbouwvereniging was kort daarvoor opgericht door zes werkloze bouwvakkers. Zij hadden zich als doel gesteld, goede en betaalbare woningen te laten bouwen. De overheid en de gemeente Amsterdam verleenden daartoe financiële steun. Op deze manier past dit complex van woningen binnen het streven om de arbeider een aangename woonomgeving te bieden. Zoals dat vaker ging, bleken de woonblokken uiteindelijk wat te duur voor de doelgroep. Ze werden al snel "het gouden randje van de Bloemenbuurt" genoemd, waar de beter gesitueerden van Amsterdam Noord zich konden vestigen.

Exterieur

Het gaat om vier woonblokken die symmetrisch rond de Andoornstraat liggen. In de as van de Andoornstraat zou begin jaren dertig Cornelis Kruyswijk een apostolische kerk ontwerpen. Het oostelijke deel wordt gevormd door de Wingerdweg, het westelijk deel door de Clematisstraat, het zuidelijke deel door het Mosveld. Op de kruising van de Elzenstraat met de Andoornstraat is een pleintje gecreëerd. Het besloten geheel maakt de indruk van een op zichzelf staand buurtje.

Op de hoeken koos Noorlander voor vierkante, torenachtige gebouwen met tentdaken en een hoge schoorsteen op de nok. Verder is er bij het hele complex sprake van sterk overhangende dakranden en gootlijsten met ornamenten, die aan Engelse landhuizen refereren. Begane grond woningen op de hoeken - vroeger waren hier winkels gevestigd - hebben bijzondere houten kozijnen met expressieve puntige en gekartelde ornamenten. Met hun puntvorm sluiten de nummerbordjes hierbij aan. Ook de (bij renovatie opnieuw uitgevoerde) voordeuren horen bij het geheel. Verder is er op vele plaatsen sprake van mooi metselwerk en zien we op de eerste verdiepingen betonnen ornamenten en vensterbanken die tot plantenbakken zijn uitgebouwd.

Interieur

Noorlander publiceerde in 1905 een handboek voor Art Nouveau ornamentiek, getiteld Betimmeringen. Zijn voorliefde voor houtwerk zien we aan de buitenkant terug. Ook de interieurs van de woningen hadden betimmeringen. In sommige woningen zijn de trapleuningen, gedecoreerde trappalen en deuren met de kenmerkende middenstijl bewaard gebleven. De keukenkast en de houten lijsten in de woonkamer zijn in de meeste woningen verwijderd.

Recente ontwikkelingen

De ruim 200 woningen van wat tegenwoordig aangeduid wordt als "het Noorlandercomplex" zijn in 2013 en 2014 gerenoveerd terwijl ze bewoond bleven. Hierbij zijn onder meer de kunststof kozijnen door hardhouten kozijnen vervangen. Het is een bijzonder mooi voorbeeld van zorgvuldig herstel van de oorspronkelijke gevels. Het beheer van het complex is tegenwoordig in handen van Eigen Haard samen met de Groep Zelfbeheer Noorlandercomplex.

Om de volle schoonheid van het complex te kunnen zien moeten we echter terug naar de jaren 30. Op foto's uit die tijd zien we de in vlakken onderverdeelde ramen, de gekleurde kozijnen, de gekleurde ornamenten van de winkelruiten en het glas in lood in diezelfde winkelruiten. Toch jammer dat men het niet heeft aangedurfd om iets van de kleurigheid terug te brengen.

Gebruikte bronnen

1. Jolie van der Klis, Woonblok van architect Noorlander. (zie weblink)
2. Willem Noorlander, Betimmeringen (Wed. J. Ahrend and Zns, 1905).

Links

1. http://www.jolie.nl/weblog/images5/Woonblokken_Noorlander_Bloemenbuurt.pdf

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Schitterende Amsterdamse School details in dit wat onbekendere deel van Amsterdam.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.