Introductie

Een vrij ingetogen vormgegeven muziek'tempel', maar het is wel de kers op de taart van een straat vol Reitsema-ontwerpen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Muziektempel, Leens
Adres(sen) Jan Zijlmasingel
Postcode(s) 9965 PW
Plaats (provincie) Leens (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Gemeente overig
Oorspronkelijke functie Muziektent
Betrokken architect(en) Willem Reitsema Tzn, Harm Nienhuis
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1938
Huidige eigenaar Gemeente overig
Huidige functie Muziektent
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Voor de aanduiding van dit bouwwerkje als 'muziektempel" ben ik uitgegaan van historische ansichtkaarten. Dit is tevens de naam waarmee het tegenwoordig in Leens nog altijd wordt aangeduid. Fennema heeft het over een "muziekkoepel".

In zijn biografie over Reitsema beschrijft Bertus Fennema dat Willem Reitsema actief lid was van muziekkorps Eufonia uit Leens, opgericht in 1897, een vereniging van ouders met hun kinderen op de openbare school. Behalve als blazer fungeerde Reitsema ook wel eens als dirigent van Eufonia, evenals van zangkoor Crescendo. Reitsema combineerde zijn beide passies in het ontwerp van een muziektempel aan de Jan Zijlmasingel. De kosten mochten niet meer dan 1000 gulden bedragen en werden bekostigd door een schenking van notaris A.H. Ages. Reitsema realiseerde het ontwerp samen met Harm Nienhuis (1903-1978), met wie hij sinds 1937 samenwerkte.

Exterieur

Deze open muziektempel staat vrij in het parkje dat grenst aan de Jan Zijlmasingel. Aan de Jan Zijlmasingel ligt een groot aantal vrijstaande huizen naar ontwerp van Reitsema, de koepel is er bijna door omringd. In zijn biografie over Reitsema beschrijft Bertus Fennema de muziektempel als: "opgebouwd op een zeshoekige basis met steunberen van paarsrode gesinterde baksteen, die doorloopt als borstwering van het podium. Daarboven bevindt zich het zeshoekige dak, gedragen door zes houten pilaren. De directe omgeving, bestaande uit een terras en grasperken, is eveneens aangelegd in zeshoekige patronen." (Fennema, blz 102)

Bij de muziektempel ligt een zwerfkei, een zogenaamde gerichtssteen. In de Middeleeuwen was de rechtspraak voorbehouden aan de Ommelander Jonkers. Zij werden redger genoemd. Tot 1749 werd hier de eed gezworen. De aankomende redger ging deze op de steen staan. De oudste en wijste ingezetene, met een staf in zijn hand, zei de formule voor. "Zulks ten overstaan der ingezetenen bij poene van eenen halven daalder". In Leens vond deze plechtigheid plaats op Hemelvaartsdag.

Recente ontwikkelingen

Ten tijde van het verschijnen van de biografie over Reitsema (2008) waren de pilaren van de koepel en de houten randen boven de borstwering wit. Dit valt af te leiden uit de toen gemaakte foto. Het dak was bedekt met rode bitumen platen. Recent is het houtwerk grijs gelakt en is het dak voorzien van een grijszwarte bedekking. Of dit de originele kleuren zijn, is mij onduidelijk. Op oude ansichtkaarten waren de pilaren duidelijk wit en niet grijs.

Gebruikte bronnen

1. Bertus Fennema, Annelike Brinkman, Henk Bolt, Willem Reitsema (1885-1963) Architect op het Hogeland (Groningen, Uitgeverij Noordboek, 2008).

Links

1. http://members.home.nl/ineke.bodt/Leens-Noordpolderzijl.html

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Een bijzondere toevoeging aan de huizenrij van Reitsema in deze straat en mooi om te zien dat de muziektempel nog altijd gebruikt wordt.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.