Introductie

Deze kerk in bruinrode baksteen vertegenwoordigt een sobere (gereformeerde) variant van de Amsterdamse School

Specificaties

Officiële of officieuze naam Jeruzalemkerk, Groningen
Adres(sen) W.A. Scholtenstraat 25-27
Postcode(s) 9711 XB
Plaats (provincie) Groningen (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Gereformeerde kerk
Oorspronkelijke functie Kerk
Betrokken architect(en) G. Hoekzema
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1926 - 1927
Huidige eigenaar Christelijk Gereformeerde Kerk Groningen
Huidige functie Kerk
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

De Jeruzalemkerk is ontworpen door G. Hoekzema en opgetrokken uit bruinrode baksteen. Reliwiki noemt het "een interessante interbellumkerk zonder toren". Schuurman en Lodewijks zien de kerk als een "strakke en sobere vorm van de Amsterdamse School". De kerk is daarmee een goed voorbeeld van de talloze sobere (vaak gereformeerde) kerken die in de jaren 20 en 30 in Nederland werden gebouwd.

Exterieur

De puntgevel met de ingang ligt iets terug van de rooilijn. Links en rechts daarvan staan de bijgebouwen met platte daken, één verdieping hoog. De overgang tussen deze geveldelen wordt gevormd door een halve cilinder. Langs de schuinte van de puntgevel is gemetseld vlechtwerk te zien en het middelste deel van de gevel springt een fractie naar voren, hetgeen alleen bij bepaald licht goed te zien is. Het meest uitbundige element in het geheel vormt wellicht het krullende tuinhek. Ook de aanpalende pastorie op nummer 29 is van de hand van Hoekzema. Deze is hoekiger en kubistischer van vorm.

Interieur

Het gaat om een kruisvorm met zadeldaken.In de zijgevels bevinden zich grote ramen. Ik heb het interieur niet zelf kunnen zien. Foto's op internet geven er geen goed beeld van.

Volgens Reliwiki staat in de kerkenraadskamer een originele kabinetskast van Ds. H. de Cock uit Ulrum. Deze dominee stond aan de basis van de afscheiding in 1834, welke uiteindelijk leidde tot het ontstaan van zelfstandige gereformeerde kerken, naast de Nederlands Hervormde kerk. De kast is geschonken door een van de leden van de Jeruzalemkerk. Dit kerklid had de kabinetskast destijds geërfd en is in de familie gekomen doordat in het verre verleden een oud-tante schoonmaakte bij ds. de Cock.

Reliwiki meldt verder dat in de tweede wereldoorlog in de Jeruzalemkerk diverse personen waren ondergedoken. De verstopplaats was bij het orgel. Deze ruimte (toegang middels een luik) is nog steeds aanwezig, zelfs het stro ligt er nog (anno 2014). Het orgel is oorspronkelijk gebouwd door J. Hilboesen in 1900 voor de Remonstrantse kerk in Amsterdam en staat sinds 1991 in de Jeruzalemkerk.

Recente ontwikkelingen

Helaas zijn de toch al vrij sobere oorspronkelijke ramen vervangen door nog soberder exemplaren, wat de gevel geen goed doet. Dit wreekt zich met name in het centrale raam van de puntgevel. Tussen de kerk en de voormalige pastorie is een moderne glazen overgang gemaakt. Mooi transparant.

Gebruikte bronnen

1. Ronald Elink Schuurman & Bob Lodewijks, De Amsterdamse School in Groningen (Zoetermeer, 2017).

Links

1. http://reliwiki.nl/index.php/Groningen,_W.A._Scholtenstraat_27_-_Jeruzalemkerk
2. https://www.cgk-gn.nl/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Bij elkaar vormen de gebouwen een mooi ensemble in de W.A. Scholtenstraat, hoewel het geheel te weinig ruimte om zich heen heeft. Daar heeft de hele Scholtenstraat last van. Rijk aan interessante baksteenarchitectuur (oa Odd Fellowhuis), maar de straat maakt een zakelijke en kille indruk.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.