Introductie

Zijn in dit blok van Franswa in de Amsterdamse Rivierenbuurt de kenmerken van de Amsterdam School inmiddels geheel 'wegontwikkeld'?

Specificaties

Officiële of officieuze naam Jekerstraat 21-53, Amsterdam
Adres(sen) Jekerstraat 21-53
Postcode(s) 1078
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever N.V. Bouw- en Handelmaatschappij Meydo en Meydo I
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Co Franswa
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1929 - 1931
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Deze woningen aan de oneven zijde van de Jekerstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt bestaan uit 8 enkele percelen en 1 dubbel perceel. Zij werden tussen 1929 en 1931 ontworpen en gebouwd door Co Franswa in opdracht van de N.V. Bouw- en Handelmaatschappij Meydo en Meydo I. De tekeningen in het Franswa archief zijn gedateerd maart 1929.

Exterieur

De woningen liggen deels in het smalle deel van de Jekerstraat komend vanaf het Merwedeplein, deels in een pleinachtige verbreding van de straat. Schuin aan de overkant van dit blok bevindt zich een voormalige dubbelschool naar ontwerp van Publieke Werken (nummers 84-86).

Werd Franswa's vroegere werk behoorlijk door de Amsterdamse School beïnvloed (met name door Van der Meij), eind jaren twintig verstrakte zijn vormentaal meer en meer. Zijn ontwerpen werden soberder. In het onderhavige blok zijn daarom geen wezenlijke kenmerken van de Amsterdamse School meer te herkennen. Het meest onderscheidend is een opvallend mooie verticale strook erkers. Deze (vierzijdige) erkers liggen op de kop van het blokdeel dat bij het smalle deel van de Jekerstraat hoort en is een beeldbepalend onderdeel van het plein geworden. De erker strekt zich uit over de eerste tot en met de derde verdieping en wordt bekroond door een hekje van een minuscuul balkon op de vierde verdieping. Oorspronkelijk werd de puntgevel bekroond door een vlaggenmast, die tegenwoordig niet meer aanwezig is zodat alleen de houder nog zichtbaar is.

De ramen van de erkers hebben een prachtige roedeverdeling. Deze roedeverdeling is terug te vinden op andere plaatsen in het blok, zij het lang niet (meer?) overal. Zij is ook nog vaak bij andere panden van Franswa te zien. Een ander interessant element van het blok is de torenachtige structuur in het smalle deel van de Jekerstraat, die de overgang vormt naar het naastgelegen blok van Van der Meij. Deze structuur met bitumen opbouw ziet er vandaag de dag wat merkwaardig uit, ook omdat er geen vlaggenmast aanwezig is; alleen de houders daarvan resten nog. Tenslotte zijn nog te noemen de voor Franswa karakteristieke betonnen versieringen, als het ware zijn handtekeningen. Het gaat om drie vierkante blokjes op een langwerpige basis die de balkonafscheidingen in het smalle deel van de Jekerstraat vormen en om ruitvormige blokjes onder de dakgoten en bij de portieken.

Interieur

Uit de tekeningen valt op de te maken dat de woningen verschillend van grootte waren.

Recente ontwikkelingen

Het pand biedt een redelijk ongeschonden aanblik, maar zoals hierboven opgemerkt zijn hier en daar details (zoals ramen) vereenvoudigd. Op een paar plaatsen hebben eigenaren helaas hun toevlucht genomen tot kunststof kozijnen.

Gebruikte bronnen

1. G. Bolhuis, Atlas Gordel 20-40 (Amsterdam 2004).
2. Franswa Archief, Het Nieuwe Instituut.

Links

1. https://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/images/archives/pdf/FRAX.ead.pdf

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Het is strikt genomen geen Amsterdamse School meer, maar de mooie erker geeft dit blok zijn eigen charme.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.