Introductie

Een vermaarde middelbare school als stadspoort naar Nieuw Zuid.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Het Amsterdams Lyceum
Adres(sen) Valeriusplein 15
Postcode(s) 1075 BJ
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever De Vereeniging ‘Het Amsterdams Lyceum’, Dr. C.P. Gunning
Oorspronkelijke functie Hoger Onderwijsgebouw
Betrokken architect(en) H.A.J. Baanders, Jan Baanders sr.
Andere betrokken kunstenaars Willem Bogtman, Richard Roland Holst, Joep Nicolas
Aanvang en oplevering 1918 - 1920
Huidige eigenaar De Vereeniging ‘Het Amsterdams Lyceum’
Huidige functie Hoger Onderwijsgebouw
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 504650

Achtergrond

Het Amsterdams Lyceum is in 1917 opgericht als een Neutraal Bijzondere School door Dr. C.P. Gunning. Het is gebouwd naar een ontwerp van Architectenbureau H.A.J. en Jan Baanders in opdracht van de Vereeniging 'Het Amsterdams Lyceum'. Herman A. J. Baanders heeft diverse schetsontwerpen gemaakt, voordat het definitieve ontwerp werd gepresenteerd waarmee rector Dr. C.P. Gunning akkoord ging.

Exterieur

Het Amsterdamse Lyceum is een schoolgebouw als stadspoort naar Nieuw-Zuid. Aan de ene zijde grenst het aan de Pieter Lastmankade en de andere zijde aan Jan van Goyenkade. Het is een geheel symmetrisch opgetrokken poortgebouw in baksteen bestaande uit verschillende rechthoekige bouwvolumes, voorzien van decoratief metselwerk uitgevoerd fries, in- en uitspringende muurvlakken. Baanders is niet alleen beïnvloed door Berlage bij dit ontwerp, maar ook door Pierre Cuypers (leermeester van Herman).

Het poortgebouw heeft twee rondboogvormige doorgangen met een kruisgewelf en aan weerskanten een rechthoekige voetgangersdoorgang. Boven de twee doorgangen in het middengedeelte een in hoog reliëf en in kapitalen gehakt: ‘POTIUS DEFICERE QUAM DESPERARE’ (liever tekortschieten dan wanhopen). Aan de kant van de Jan van Goyenkade ook in hoog reliëf gehakt: ‘IN HET EERSTE VREDESJAAR’. Aan weerskanten van de middenpartij twee torens die uit drie verdiepingen bestaan, op de derde verdieping is bij één van de torens aan de Valeriusplein zijde het venster vervangen door een wijzerplaat waarin het jaartal 1920 is aangebracht. De twee zijvleugels bestaan uit twee bouwlagen met een risalerende (het vooruitspringen van een gevelvlak) en hoger uitgevoerde hoekpartij. De stedenbouwkundige omgeving past geheel bij het schoolgebouw: aan weerskanten van de brug over het Noorder Amstelkanaal beeldhouwwerken van Hildo Krop.

Interieur

Het interieur is nagenoeg nog in oorspronkelijke staat, de hal en trappenhuizen zijn voorzien van bijzonder mooi siermetselwerk en de gebrandschilderde ramen van Joep Nicolas. De aula en de gangen zijn voorzien van gebrandschilderde ramen van R.N. Roland Holst. Alle gebrandschilderde ramen zijn gemaakt in het glasatelier van Willem Bogtman in Haarlem. Het houten cassetteplafond ontworpen door Herman Baanders in 1927 is aangeboden door de ouders van de afgestudeerde leerlingen. De klaslokalen zijn voor een groot gedeelte in oorspronkelijke staat. Vandaar dat het gebouw in een verstrakte Amsterdamse Schoolstijl een bijzondere interieurwaarde heeft en van algemeen belang is vanwege de architectuurhistorische waarde. Het Amsterdams Lyceum valt nu onder de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Recente ontwikkelingen

Uiteraard moet dit schoolgebouw voldoen aan de huidige regels van veiligheid etc. Hiervoor zijn de nodige maatregelen getroffen. Ook is de school uitgebreid met 2 ondergrondse gymnastieklokalen, een administratiekantoor en lerarenkamer. De aanpassingen en de nieuwbouw zijn grotendeels geheel in stijl gerealiseerd en aangepast waardoor het gebouw zijn oorspronkelijke karakter heeft behouden.

Gebruikte bronnen

1. Familie Archief Baanders

Links

1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdams_Lyceum
2. https://www.monumenten.nl/monument/44749
3. http://www.amsterdamslyceum.nl/
4. http://zoeken.nai.nl/CIS/persoon/13724
5. http://zoeken.nai.nl/CIS/persoon/13725

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Een heel bijzonder schoolgebouw in de Amsterdamse School. Antoinette Buisman beschikt over het Familie Archief Baanders.

Ingezonden door: Antoinette Buisman

Antoinette Buisman

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.