Introductie

Twee behoorlijk 'strenge' blokken in de Spaarndammerbuurt van de hand van meesterarchitect Gerrit-Jan Rutgers.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Hembrugstraat 70-246, Amsterdam
Adres(sen) Hembrugstraat 70-246
Postcode(s) 1013
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) Gerrit Jan Rutgers
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1926
Huidige eigenaar Ymere
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Deze twee blokken naar ontwerp van architect G.J. Rutgers bevinden zich in de Hembrugstraat in de Amsterdammer Spaarndammerbuurt. Ze zijn ingeklemd tussen blokken van De Bazel. Ertussenin bevindt zich een klein pleintje, dat leidt naar de achteringang van de school die hier in 1923 door Publieke Werken is gebouwd, de voormalige Willem Barentzschool, tegenwoordig buurtcentrum De Horizon. Maristella Casciato wijst de blokken toe aan Eigen Haard, maar dit is onjuist. Voor wie bekend is met het werk van Rutgers, zijn deze blokken tamelijk verrassend door hun strengheid.

Exterieur

Casciato noemt de blokken “unpretentious”. Daarmee doet zij de gebouwen met hun plastische vormgeving beslist geen recht. Zij zijn niet zonder reden ingedeeld in orde 1 (de hoogste orde) van de 'Waarderingskaart architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit' van de gemeente Amsterdam. Juister is in mijn ogen dan ook de beschrijving die in De historische gids van Amsterdam wordt gegeven: “Dit complex behoort tot de rijkstversierde (in de Spaarndammerbuurt, GJL). Rutgers onderscheidde een duidelijke onderbouw en een gevelbekroning en gebruikte trappenhuizen als verticale accenten. Hoekpartijen kregen nadruk. De baksteenbanden in de benedenhuizen en de vierkanten tussen de vensters van de trappenhuizen lijken geïnspireerd op het nabij gelegen complex van De Bazel (Zaandammerplein) maar ze kregen bij Rutgers meer reliëf. De zolderetage kraagt uit. Aan de verbouwingssporen te zien, leverde dit constructief de nodige problemen op. Als een soort zuilen lijken de trappenhuizen de zolderetage te ondersteunen.”

Beide blokken zijn in handen van Ymere maar het lijkt alsof zij twee eigenaren hebben. Het blok Hembrugstraat 156-246 is namelijk een stuk beter bewaard en zorgvuldiger gerenoveerd dan het blok met de nummers 70-154. Het laatstgenoemde blok lijdt onder kunststof kozijnen zonder detaillering, die de gevel vlak en levenloos maken. Beide blokken hebben gemeen wat Vermeer cs als constructieproblemen omschrijven. De schrijvers doelen hiermee op de oorspronkelijke vlakke gevelbeëindiging met een fraaie bakstenen rand. De bijzonder dikke dakoverstek die ongetwijfeld om bouwtechnische redenen is aangebracht, doet het oorspronkelijke plastische effect van de gevels geheel teniet. Alsof er een deksel op de gebouwen ligt.

Gebruikte bronnen

1. Maristella Casciato, The Amsterdam School (Rotterdam, 010 Publishers, 1996).
2. Gerrit Vermeer, Ben Rebel, Vladimir Stissi, D’Aillys historische gids van Amsterdam. Stadsuitbreidingen 1860-1935 (Uitgeverij Bas Lubberhuizen, 2010). Blz. 454.

Links

1. https://maps.amsterdam.nl/ordekaart/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik was direct gefascineerd door de plastische details, met name bij het pleintje achter de school. Erg jammer van de dakoverstekken en de liefdeloze renovatie van het rechter blok.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.