Introductie

Schitterend pand van het duo Vorkink & Wormser (de architecten die hierna onder andere 't Reigersnest in Oostvoorne zouden ontwerpen), op de hoek van de Egelantiers- en Prinsengracht.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Gunters & Meuser, Amsterdam
Adres(sen) Egelantiersgracht 2-6
Postcode(s) 1015 RL
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Gunters en Meuser
Oorspronkelijke functie Bedrijfsgebouw
Betrokken architect(en) Pieter Vorkink, Jacobus Wormser
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1917 - 1918
Huidige eigenaar Gunters & Meuser
Huidige functie Bedrijfsgebouw
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 518321

Achtergrond

De geschiedenis van ijzerwarenwinkel Gunters & Meuser gaat terug naar 1826. Nadat zijn vader (metselaar) van een steiger viel en overleed, werd in 1826 Jan P. Gunters (20) kostwinner door als marskramer in de Jordaan schoenmakersgereedschappen uit te venten. Op den duur kwam er een heus winkeltje, met de weduwe Gunters achter de toonbank. Uit dit winkeltje op de Prinsengracht tegenover de Prinsenstraat ontwikkelde zich een degelijke winkel in ijzerwaren, sinds 1875 op Egelantiersgracht 2, daarna uitgebreid met de aansluitende nummers 4 en 6 en het hoekpand Prinsengracht 108.

De panden aan de Egelantiersgracht werden in 1917 vervangen door één groot pand in Amsterdamse-Schoolstijl naar ontwerp van P. Vorkink & Jac. Ph. Wormser in opdracht van Dhr. Gunters en Dhr. Meuser. Het betrof hier een winkel, een magazijn en een aantal kantoorlokalen. De uitvoerder was de Amsterdamsche Fabriek van cement-ijzerwerken (Systeem Monier) 'Wittenburg'.

Exterieur

Het gebouw is opgetrokken in donkerbruine baksteen en bestaat oorspronkelijk uit vier bouwlagen, waarvan thans de begane grond door middel van een insteek in tweeën is verdeeld. Het gebouw wordt gedekt door een plat dak. De gevel is in drieën verdeeld: een brede middentravee van zeven assen geflankeerd door een smalle eenassige hoektravee. In de middentravee bevindt zich een hoge winkelpui met boven de ingang kruisvormig onderverdeelde bovenlichten. Aan weerszijden van de naar binnen gelegen toegang bevinden zich twee etalagevensters. Boven de winkelpui in ijzeren sierletters: HANDEL IN IJZERWAREN.

De twee rijen van zeven zesruits vensters in de twee bovenliggende verdiepingen zijn enigszins naar binnen geplaatst. De vensters worden van elkaar gescheiden door over beide verdiepingen lopende, in de vorm van metselverband vormgegeven, pilasters. Op de derde verdieping bevindt zich een rij van elf kleinere vierruits vensters waarvan ieder venster aan de onderzijde is voorzien van uit de gevel licht uitkragende en in metselverband weergegeven onderdorpels. Boven deze vensterrij in smeedijzeren sierletters de firmanaam: GUNTERS & MEUSER.

De middentravee wordt afgesloten door een flauw hellende natuurstenen daklijst. Beide hoektraveeën hebben beganegronds een zijdeur waarboven trapeziumvormige bovenlichten met glas-in-lood welke zaagtandvormig door roeden zijn onderverdeeld. Boven deze dienstingangen, ter hoogte van de insteekverdieping, een door brede roeden onderverdeeld negenruits venster. Daarboven, in beide hoektraveeën, drie boven elkaar geplaatste en met smeedijzeren traliewerk versierde hijsvensters, elk voorzien van drie kleine, boven elkaar geplaatste, ramen. De beide hijsbalken, met daarin weergegeven: ANNO 1917, zijn in sierlijk smeedijzer uitgevoerd en bevinden zich direct onder de daklijst. Vlak daarboven eveneens in smeedijzer uitgevoerde lampen ter verlichting van het tussen de hijsbalken geplaatste en in smeedijzeren sierletters uitgevoerde firmanaam GUNTERS & MEUSER. Alle vensters in de middentravee zijn overhoeks geplaatst en voorzien van natuurstenen bovendorpels. De gevel is verder voorzien van decoratief metselwerk.

Recente ontwikkelingen

Het pand is rijksmonument wegens het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek alsmede van belang in het oeuvre van Vorkink & Wormser. Tegenwoordig heeft Gunters & Meuser een miljoenenomzet. Het Ierse conglomeraat Grafton sloot een overeenkomst met de eigenaren tot overname.

Links

1. http://www.onsamsterdam.nl/dossiers/680-egelantiersgracht-2-gunters-and-meuser-anno-1826
2. http://www.guntersenmeuser.nl/
3. http://rijksmonumenten.nl/monument/518321/gunters--meuser/amsterdam/
4. http://mixpro.nl/categorien/nieuws/grafton-isero-neemt-gunters-meuser-over

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Vanwege de karakteristieke ligging schuin tegenover het Anne Frankhuis vermoed ik dat dit één van de meest gefotografeerde Amsterdamse School panden is. Met het prachtige metselwerk en smeedijzer is het een waar kunstwerk. Merkwaardig genoeg ontbrak het nog op Wendingen!

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

geplaatst door Mia van Loo op 12 februari 2017 om 13:31:

Ook ik was verbaasd dat dit markante gebouw ontbrak op Wendingen. De schoonheid van het gebouw (en de locatie) was indertijd mede een rede om hier te gaan werken.

geplaatst door Hans Olthof op 14 maart 2018 om 15:23:

Er zijn een aantal afbeeldingen toegevoegd. één daar van is niet juist. Het is de twee na laatste foto uit 1910. De foto is van Prinsengracht 88 hoek Egelantiersstraat. Dus dit is niet op de locatie van Gunters en Meuser. Daar is het hoekpand-nummer Prinsengracht 108. s.v.p. deze afbeelding weghalen.

geplaatst door Redactie Platform Wendingen op 14 maart 2018 om 17:33:

Dank voor deze correctie! Heb bleek verkeerd te staan beschreven in de beeldbank van het stadsarchief. De foto is weggehaald.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.