Introductie

De derde kerk van Jantzen in onze collectie: IJmuiden.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Goede Herderkerk (v.m.), IJmuiden
Adres(sen) Velserduinweg 52
Postcode(s) 1971 ZA
Plaats (provincie) IJmuiden (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels uitgebreid of vernieuwd (nieuwbouw)
Oorspronkelijke opdrachtgever Gereformeerde gemeente IJmuiden
Oorspronkelijke functie Kerk
Betrokken architect(en) Ferdinand Jantzen
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1933 - 1934
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

In 1926 werd een begin gemaakt met de ontwikkeling van de grond van de voormalige buitenplaats Velserduin. Deze buitenplaats was, evenals vele andere buitenplaatsen en een groot deel van het duingebied in Velsen ten zuiden van het Noordzeekanaal, eigendom van de familie Boreel. Hier verrees de ‘Schildersbuurt’ en het was de ‘Exploitatie Maatschappij Velserduin’ die voor de vele nieuwkomers in IJmuiden goede woningen ontwikkelde. Op een opvallende plaats, de splitsing van de Velserduinweg en de Rembrandtlaan, werd als sluitstuk in 1933 een Nederlands Hervormde kerk gebouwd door architect F.B. Jantzen uit Amsterdam. De eerste steen werd gelegd door jhr. mr J. Boreel. De kerk werd 21 december 1934 in gebruik genomen. Het glas in lood, eveneens naar ontwerp van Jantzen, werd vervaardigd door de firma Kröder te Beverwijk.

In de Tweede Wereldoorlog dreigde de Goede Herderkerk net als vele gebouwen in IJmuiden afgebroken te worden door de Duitse bezetter in verband met een 'schootsveld' voor de inrichting van de zogenaamde Vesting IJmuiden. Dit ging echter niet door. De naburige in 1929 geopende expressionistische gereformeerde kerk naar ontwerp van Egbert Reitsma ontkwam jammer genoeg niet aan afbraak.

In het begin van de 21e eeuw raakte de kerk buiten gebruik. Door misverstanden had de kerk nooit de monumentenstatus gekregen en was deze in feite vogelvrij. Het gebouw was toe aan een grote onderhoudsbeurt. C. Rolvink, eigenaar van projectontwikkelaar Velserheide, kocht het gebouw met de bedoeling er zeven woningen in te realiseren. Architect Klepper heeft het ontwerp gemaakt. De appartementen werden in november 2007 opgeleverd. De glas-in-lood ramen uit de zijgevels waren grotendeels niet te handhaven. Alleen het grote langwerpige raam in de klokkentoren kon op zijn plaats blijven. Elementen kregen een plaats in binnendeuren van de woningen of in vensteropeningen. Diverse kopers van de woningen wilden graag meer ramen verwerken in hun woning, zodat deze werden opgeslagen. Helaas gingen zij verloren bij een brand in de opslagloods in de Haarlemse Waarderpolder in de Oudejaarsnacht 2007-2008.

Exterieur

Wat meteen opvalt is het wigvormige dak van de torenspits. Dit is een wat soberder versie van het torendak dat Jantzen eerder realiseerde bij zijn Pauluskerk in Oegstgeest. De stijl van het gebouw is expressief en robuust, met rode handvorm baksteen en steile tentdaken. De plattegrond vormt een Latijns kruis.

Interieur

Bij de verbouwing in 2007 zijn zeven zeer ruime woningen gerealiseerd, elk met een eigen entree, waarvan zes in de kerkzaal en één op de plaats van de voormalige vergaderzaal aan de achterzijde. De scheidingswand tussen de woningen loopt in de lengterichting van de kerk. Alle binnendeuren zijn voorzien van glas in lood afkomstig van de Goede Herderkerk. Zoals hierboven beschreven, is het glas-in-lood uit de zijgevels vrijwel geheel verloren gegaan.

De grootste woning is deels in de klokkentoren gevestigd en het trappenhuis hiervan is voorzien van een metershoog glas naar ontwerp van Jantzen. Het toont Christus als Goede Herder met zeven schapen aan zijn voeten en één schaap op zijn schouders. Het voorhoofd van de Christus figuur is helaas ooit doorboord door een luchtbuks. Tegenwoordig zitten er voorzetramen voor. Het ontwerp van dit raam is bewaard gebleven, zie de illustraties bij deze bijdrage op Wendingen.

Gebruikte bronnen

1. H.D. Sander, 'Van kerk tot appartementengebouw'. In: IJmuider Courant (2008).

Links

1. http://reliwiki.nl/index.php/IJmuiden,_Velserduinweg_52_-_De_Goede_Herder

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Richard Keijzer 2015: Deze kerk herken je meteen als een ontwerp van Jantzen, als je zijn Pauluskerk in Oegstgeest hebt gezien. En die heb ik inderdaad gezien. Dit gebouw is wat soberder vormgegeven, overigens.

Gert-Jan Lobbes 2020: geschiedenis en foto’s bijgewerkt naar aanleiding van een bezoek aan het gebouw. Met dank aan de diverse bewoners voor de mogelijkheid om binnen foto’s te maken.

Ingezonden door: Richard Keijzer

Richard Keijzer De decaan op de HBS deed een beroepskeuzetest en ik kreeg de uitslag architect of ingenieur. Het is de laatste geworden, maar de belangstelling voor architectuur is gebleven. Later kwam typografie daar bij, met een zeer sterk accent op de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw. Fonts uit die tijd waren er eigenlijk niet (behalve het volledig uitgemolken Broadway) dus ben ik zelf maar wat gaan knutselen. Zie: http://fontenwerkplaats.blogspot.nl/

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.