Introductie

Hier zien we geen losse bouwelementen, maar een totaalontwerp naar één decoratieve hoofdvorm. Een prachtige en organische oplossing voor een kerkgebouw, waarin de toren toch vaak een onderscheidend bouwelement blijft.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Gereformeerde kerk, Kantens
Adres(sen) Langestraat 25
Postcode(s) 9995 PD
Plaats (provincie) Kantens (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Gereformeerde Gemeente Kantens
Oorspronkelijke functie Kerk
Betrokken architect(en) Berend Jager
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1932 - 1932
Huidige eigenaar Gereformeerde Kerk
Huidige functie Kerk
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 515349

Achtergrond

Deze gereformeerde kerk met aangebouwde kosterswoning werd in 1932 gebouwd naar een ontwerp van architect B. Jager uit Uithuizen, na de sloop van de vroegere schuurkerk op hetzelfde adres. Die schuurkerk werd neergezet in 1918 en het gebouw heeft dan ook maar kort dienst gedaan.

Exterieur

Het kerkgebouw ligt midden in het dorp aan een pad dat naar de wierde leidt, op het hoogste punt waarvan de middeleeuwse Antoniuskerk staat. Het gebouw is opgetrokken in een rode gesinterde baksteen. De voorgevel heeft een puntvorm, bijzonder voor een kerk. De puntvorm is doorgetrokken in het pannendak onder de dakruiter; de twee zijden van de voorgevel hebben een spiegelbeeldige invulling. De voorgevel kan, ondanks de bijzondere vormgeving, merkwaardig genoeg gemakkelijk worden aangezien voor de achterzijde. De twee houten voordeuren (niet origineel) doen ook eerder aan achterdeuren denken. Een dakruiter verwacht men ook eerder in het midden of aan de achterzijde, niet zoals hier aan de voorzijde.

De voorgevel heeft twee gevelstenen. Op de linker gevelsteen staat: "tot de wet en tot getuigenis, Jes. 8:20", en op de rechter: "eerste steen gelegd 4 april 1932, soli deo gloria". Voor elke voordeur bevindt zich een taps toelopende gemetselde stoep van drie treden hoog, die ligt ingebouwd tussen gemetselde bloembakken. De zeshoekige dakruiter met spits en windwijzer is bekleed met leien. Onder de spits bevinden zich houten ventilatieroosters. De kerk is een van de weinige in Nederland die een dubbele dakkapel bezit. Het zonlicht kan hierdoor op de avondmaalstafel schijnen. Oorspronkelijk zat in beide dakkapellen glas-in-lood, het is in één ervan nog aanwezig. De beide zijgevels van de kerk worden geleed door zes gemetselde steunberen met daartussenin telkens twee verticale vensters. Alle vensters in het kerkgedeelte hebben aluminium sponningen met gekleurd glas erin (oorspronkelijk staal met glas-in-lood).

De kosterswoning is gebouwd tegen de rechte achtergevel. Zij bestaat uit een gedeelte onder een steil zadeldak en een dwars erop geplaatste aanbouw met plat dak.

Interieur

In het interieur zijn volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onder meer van belang: het paraboolvormige tongewelf bekleed met zachtboard, en houten spanten; de "lambrizering" van rode baksteeen; de in drie rijen opgestelde houten banken met Art Déco motieven; de geometrisch opgebouwde platformkansel en het kastje met lezenaar, beide van gevlamd triplex en hout; de met triplex beklede steunberen waaraan lampen hangen met glazen kap; de ballonlampen aan het plafond; de houten trap naar de tribune in het voorportaal. De kosterswoning heeft een balkenplafond met authentieke lamp met drie glazen bollen in de consistoriekamer. Het interieur van de kerk is in een aan de Art Déco verwante stijl uitgevoerd door wagenmaker A. Zandt tezamen met zijn knecht S. Lenstra. Het orgel dat oorspronkelijk boven de kansel was geplaatst en via de kosterswoning te bereiken was, is verplaatst naar de tribune voorin de kerk en vervangen door een nieuw orgel uit 1963 van de firma V.d. Berg & Wendt uit Zwolle.

Recente ontwikkelingen

De in staal vervatte glas-in-loodramen zijn vervangen door gekleurd glas in aluminium sponningen en de entreedeuren zijn vernieuwd. In 1984 is een nieuwe houten vloer in de kerk gelegd. Voor het overige is het interieur geheel intact gelaten.

De kerk is in 2005 verkocht aan de Christelijk Gereformeerde Kerk van Thesinge/Westerwijtwerd. De eerste CGK dienst was op 4 december 2005.

Links

1. http://rijksmonumenten.nl/monument/515349/gereformeerde+kerk+met+aangebouwde+kosterswoning/kantens/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Richard Keijzer 2014: De kerk is eigenlijk te groot voor de ruimte waarin hij staat. Het godshuis is als het ware ingeklemd tussen de huizen en boerderijen van het dorp, waardoor de gemeente wel zeer symbolisch eng met de mensen verbonden is.

Gert-Jan Lobbes 2020: tekst aangevuld aan de hand van het monumentenregister, foto’s toegevoegd en het misverstand uit de weg geruimd dat de voorzijde eigenlijk de achterzijde zou zijn.

Ingezonden door: Richard Keijzer

Richard Keijzer De decaan op de HBS deed een beroepskeuzetest en ik kreeg de uitslag architect of ingenieur. Het is de laatste geworden, maar de belangstelling voor architectuur is gebleven. Later kwam typografie daar bij, met een zeer sterk accent op de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw. Fonts uit die tijd waren er eigenlijk niet (behalve het volledig uitgemolken Broadway) dus ben ik zelf maar wat gaan knutselen. Zie: http://fontenwerkplaats.blogspot.nl/

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.