Specificaties

Officiële of officieuze naam Garage Bisschop, Kantens
Adres(sen) Pastorieweg 24-28
Postcode(s) 1013 RR
Plaats (provincie) Kantens (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerestaureerd
Oorspronkelijke opdrachtgever B. Bisschop
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / diverse overige functies
Betrokken architect(en) Berend Jager
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1930
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer 1966/008

Achtergrond

Al voor of direct na de Eerste Wereldoorlog was er in het dorp Kantens een garagebedrijf waar auto’s, motoren en rijwielen werden verkocht en in onderhoud werden genomen. Dit bedrijf was gevestigd op de hoek van de Molenweg en de Pastorieweg. Het kleine huisje dat daar vandaag de dag nog staat tussen het hoekpand en de garage, dateert uit deze begintijd. In de garage werden ook de autobussen gestald, waarmee B. Bisschop autobusdiensten onderhield onder de naam ‘Autodienst Bisschop’. Ritten werden gemaakt van Kantens via Middelstum, Bedum en Zuidwolde naar Groningen.

In 1930 kreeg architect Berend Jager de opdracht om de bestaande stalling voor autobussen ingrijpend te verbouwen. Ten behoeve van woningen voor het personeel is het aan de straat grenzende deel van het bestaande gebouw vervangen door twee identieke woonhuizen boven de toegang van de garage. Als in 1931 de autobusdienst opgaat in de VADO (Verenigde Auto Dienst Onderneming) wordt het een garage voor onderhoud.

Exterieur

Links en rechts van de garagedeuren bevinden zich de toegangen tot de bovenwoningen. Aldus ontstonden er twee, ten opzichte van elkaar gespiegelde woningen met een symmetrisch gevelbeeld. Deze symmetrie wordt sterk benadrukt door de architectonische uitwerking van de hoeken van het gebouw. De bijna over de gehele lengte van de gevel aangebrachte uitkragende balkons met erkers, de latei van gesinterde baksteen en de bakgoten van het flauw hellend dak aan de zijgevels, bepalen de horizontale lijnvoering van de gevels. De hoeken van het gebouw met de verhoogde borstweringen, de teruggelegde entrees en de schoorstenen benadrukken de symmetrie van het ontwerp. De garagedeuren zijn daarentegen asymmetrisch geplaatst. Dit komt voort uit de toestand van voor de verbouwing. De oorspronkelijke garagedeuren waren houten harmonicadeuren met elk vier panelen en een raam. De huidige stalen deuren zijn van later datum. Alle houten kozijnen, ramen en deuren zijn nog aanwezig, inclusief het glas-in-lood. Het metselwerk van de gevels is uitgevoerd in roodgebakken en gesinterde steen op een plint van donkere klinkers.

Eerdere ontwerpen van Jager, met name in Uithuizen, refereren met hun rondingen en dakpannen die dienen als ornament sterk aan de Amsterdamse School. Ook een torentje zoals gebouwd bij het woonhuis in de Mennonietenkerkstraat is een bijna letterlijk citaat van Het Schip. Met deze garage slaat Jager een strakkere weg in. Henk Kooi schrijft: “De architectonische vormgeving van de hoeken van het gebouw en het lineaire karakter van de gevel ertussen, is nog steeds sterk verwant aan het expressionisme. De architect Berend Jager ontwierp dit verrassend stedelijk aandoend strakke gebouw, waarvan je zou kunnen zeggen dat hij zich ook heeft laten beïnvloeden door het modernisme.”

Enkele jaren later (1935) werd de winkel en het woonhuis op de hoek van de Molenweg ingrijpend verbouwd naar ontwerp van H. van den Berg. Aan dit pand wordt op Wendingen een aparte bijdrage gewijd.

Interieur

De huidige eigenaar/bewoner werkt met veel respect aan herstel en onderhoud van het houtwerk en voorziet kozijnen, ramen en deuren van de authentieke kleurstelling. Hij heeft ook het glas-in-lood en het interieur van de woningen hersteld.

Gebruikte bronnen

1. Garages in de Groninger Ommelanden 1920-1940. Drie fietsroutes en één autoroute (De Kerk – centrum Groninger Amsterdamse School, 2019).
2. Henk Kooi, Toelichting bij de tentoongestelde garages. Een uitgave verschenen ter gelegenheid van de tentoonstelling “Garages in de Groninger Ommelanden 1920-1940” (2019).

Links

1. http://www.dezaakvanhaak.nl/portfolio-projects/pastorieweg-kantens/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kwam op het internet een foto tegen van het totaal gerestaureerde pand en was verrast door de sprekende kleuren. Typisch voor de Groninger variant van de Amsterdamse School. In mei 2020 was ik in de gelegenheid het pand te bewonderen. Wel jammer dat de eerste B van de gevel is verdwenen. De punt staat er nog wel. Zal de B ook nog worden teruggebracht?

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.