Introductie

Deze twee blokken vormden de laatste volkswoningbouwprojecten van Eigen Haard in de Diamantbuurt. Het complex zou worden afgerond met een rijtje bejaardenwoningen en het kantoor worden gebouwd op het Smaragdplein. Liesbeth Draaijer van Eigen Haard beschrijft hoe de corporatie voor de bouw van deze twee blokken in 1928 en 1929 een nieuwe geldstroom moest aanboren: bij het gebrek aan overheidssubsidies werd Eigen Haard opgedragen privaat kapitaal te lenen én eigen vermogen in te brengen. Het hoogtepunt van de gesubsidieerde volkswoningbouw was achter de rug en een mondiale crisis kwam naderbij.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Diamantbuurt Eigen Haard, blok III oost
Adres(sen) Diamantstraat 88-132, Diamantstraat 136-168, Granaatstraat 19-95, Saffierstraat 6-16, Smaragdplein 7, Smaragdplein 32
Postcode(s) 1074GG, 1074HL, 1074GR, 1074GS, 1074HA, 1074HB
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Eigen Haard
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Flip Hamers, Nico Lansdorp
Andere betrokken kunstenaars Jan Trapman
Aanvang en oplevering 1928 - 1930
Huidige eigenaar Eigen Haard
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Toen de regering in de periode 1920-1930 geen voorschotten meer gaf om woningbouw te financieren, kwam de woningbouw in Amsterdam bijna stil te liggen. De vraag naar goede en betaalbare woningen is op dat moment echter nog altijd groot. Dat de samenwerking met woningcorporaties hard nodig is blijkt wanneer wethouder Rodriques de Miranda aan de woningcorporaties vraagt om geld te lenen op de kapitaalmarkt. Om in aanmerking te komen voor een vergunning, moeten de corporaties bovendien voor ieder project vijf procent van de bouwsom beschikbaar stellen uit eigen middelen. Om investeerders en corporaties tegemoet te komen stelde de gemeente zich garant voor de betaling van rente en aflossing. Eigen Haard maakte van deze regeling gebruik om woningen in de Diamantbuurt bouwen.

De door Ph.A. Hamers en (in de praktijk) diens werknemer Nico Lansdorp ontworpen blokken in de Diamantbuurt bestaan in totaal uit vijf blokken. Blok III is in twee delen gebouwd en kent ook twee stijlen. Het westelijke deel ligt grotendeels aan de Jan Lievensstraat en wordt apart besproken. Het oostelijke deel bestaat uit twee armen die bij het badhuis in de Diamantstraat bij elkaar komen. Ontwerpen zijn gemaakt in 1925-1926, de bouw begon in 1928 en de in totaal 100 woningen werden in 1929 en 1930 voltooid.

Exterieur

Het blok is ontworpen in de stijl van het rationalisme met elementen van de Amsterdamse School. Kenmerkend is het verspringende metselwerk in de gevel. Enkele traveeën steken naar voren. Hoekpanden zijn vaak hoger en op enkele plaatsen zijn de schoorstenen als driehoekige opbouwen tegen het hoogste deel van de gevel aangezet, als een sculpturaal element. De extra etage geeft de blokken het uiterlijk van een fort.

Bijzonder is het accent dat in de Granaatstraat is aangebracht. Tegenover de inham van blok I is de gevel van de oneven zijde een hele verdieping verhoogd. Van opzij ziet het er uit als een platte toren. Op de hoek aangrenzend met het Smaragdplein zien we een voormalige kantoorruimte van de corporatie. Op de ingemetselde gevelsteen staat 'Eigen Haard 1930'. Aan de andere zijde van het badhuis zien we een identieke gevelsteen met 'Eigen Haard 1929'. Bij de gevel van de bovenwoningen aan de Diamantstraat 142-148 aan de zijde van het Smaragdplein zien we een verder een fraai gebeeldhouwde driehoekige gevelsteen uit 1929. De maker is onbekend. De website www.amsterdam.nl meldt dat het gaat om een vrouw die kinderen de borst geeft. Nadere beschouwing lijkt te duiden op een manfiguur met vruchten. Dit is een symbool voor overvloed en vruchtbaarheid, een teken dat bewoners van woningen (vaak de armere arbeiders) van een corporatie zich geen materiële zorgen hoeven te maken.

Interieur

De woningen waren en zijn vrij eenvoudig. Tot in de jaren zeventig ging men naar het badhuis op het Smaragdplein aangezien de woningen geen douche hadden.

Recente ontwikkelingen

De woningen en enkele bedrijfsruimtes zijn tussen 1973 en 1975 gerenoveerd met behoud van de oorspronkelijke kenmerken.

Gebruikte bronnen

1. Vladimir Stissi, Amsterdam, het mekka van de volkshuisvesting: sociale woningbouw 1909-1942 (Rotterdam 2007)
2. Liesbeth Draaijer, Nick Steenkamp en Janine Elfring, 100 jaar Eigen Haard: 8 september 1909 - 8 september 2009 (Amsterdam 2009)
3. Annuska Pronkhorst en Sophie van Ginneken, De Amsterdamse School (Alphen aan den Rijn 2003)

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Bij aanvang van mijn dienstverband in 1974 bij Eigen Haard was de renovatie in de Diamantbuurt nog in volle gang. Door de aandacht voor het behoud van de Amsterdamse Schooldetails werd ik mij bewust van de bijzondere architectuur en ontstond mijn interesse en betrokkenheid. Voor bewoners die moesten verhuizen naar een wisselwoning was dit natuurlijk niet altijd het geval. Na het betrekken van de gerenoveerde woning probeerde ik hen te wijzen, vaak met succes, op de mooie architectuur.

Ingezonden door: Liesbeth Draaijer (Eigen Haard)

Liesbeth Draaijer (Eigen Haard) Eigen Haard zorgt voor goede en betaalbare huisvesting in de Metropoolregio Amsterdam voor mensen die dat het meest nodig hebben. We werken, samen met onze partners, aan vitale wijken in
een gezonde regionale woningmarkt. Eigen Haard beheert ruim 61.000 woningen en bedrijfsruimten.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.