Introductie

Aan deze Zeister school is te zien dat architect Leliman bepaalde details overnam die bij Amsterdamse School architecten geliefd waren. Of was het wellicht andersom...?

Specificaties

Officiële of officieuze naam De Driest, Zeist
Adres(sen) Tulpstraat 19
Postcode(s) 3702 VA
Plaats (provincie) Zeist (Utrecht)
Land Nederland
Huidige staat Deels uitgebreid of vernieuwd (nieuwbouw)
Oorspronkelijke opdrachtgever Zeister Industrie- en Huishuidschool
Oorspronkelijke functie Middelbare School
Betrokken architect(en) Willem Leliman
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1920 - 1921
Huidige eigenaar
Huidige functie Gebouw / complex voor (geestelijke) gezondheidszorg
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer 419

Achtergrond

Willem Leliman ontwierp in 1920 dit schoolgebouw voor de Zeister huishoudschool De Driest. In zijn kort twintigjarige carrière ontwierp Leliman bijna tweehonderd werken: villa's, woningbouwcomplexen, enkele kantoorgebouwen en twee kerken. Bij alle ontwerpen voor villa's, stadswoonhuizen en arbeiderswoningen stelde hij de leefbaarheid en gebruiksgemak voorop. Hij ontwierp praktisch ingedeelde plattegronden met een heldere ruimtelijke hiërarchie en intieme ruimtes met menselijke maten. Door deze kenmerken en door details als loggia's, ingebouwde banken, balkons, erkers en terrassen dragen zijn werken een duidelijk eigen handschrift. Hoewel Leliman geen scholenbouwer was, zijn genoemde details ook in deze school in Zeist te vinden.

Exterieur

Het schoolgebouw valt op door de horizontale lijnen en door de symmetrische vormgeving van de voorgevel met links en rechts van het ingangsgedeelte vierkante uitbouwen (vroeger ongetwijfeld klaslokalen) die de hoeken markeren. De begane grond is opgetrokken uit bruinpaarse baksteen. De eerste verdieping is bekleed met langwerpige, groen geglazuurde tegels. Leliman was geen architect van de Amsterdamse School, wat op zich opmerkelijk is gezien zijn grote betekenis voor de volkshuisvesting. Complexen van zijn hand zijn dan ook dikwijls te vinden in de buurt van Amsterdamse School complexen, bijvoorbeeld aan de Zeeburgerdijk en de Tugelaweg in Amsterdam. Aan de school in Zeist is echter te zien hoe hij wel bepaalde details overnam die bij Amsterdamse School architecten geliefd waren, zoals houtwerk als versiering langs randen, houten plantenbakken onder ramen en gepotdekselde geveldelen. Of misschien namen de Amsterdamse School architecten, zoals La Croix en Blaauw, wel details van hem over.

Recente ontwikkelingen

Het gebouw is aan de zijkant en achterkant sterk uitgebreid en gewijzigd, zij het met handhaving van de zelfde stijl. Tegenwoordig is het een plaats die beschermd wonen biedt voor volwassen mannen met een verstandelijke beperking en gedragsproblematiek, genaamd Reinaerde De Driest.

Gebruikte bronnen

1. I. Pey en T. Boersma, J.H.W. Leliman (1878-1921) - Architect en Publicist (Rotterdam, 1997).

Links

1. http://searchassets.nai.nl/image/CIS//pdf/LELX_inv.pdf
2. http://www.reinaerde.nl/locatiedetail.aspx?id=233

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kwam het gebouw tegen op een tochtje door Zeist. Mij vielen, naast de verschillen, de parallellen met de Amsterdamse School op. Steeds weer boeiend om te zien hoe architecten elkaar hebben beïnvloed.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

geplaatst door Maarten de Graad op 19 mei 2019 om 10:22:

Het voorste gedeelte functioneerde als internaat. De leslokalen bevonden zich in de afgebroken achtervleugel. In de Vakschool voor Meisjes in Zutphen uit 1922 naar het ontwerp van Willem Leliman (ook met bescheiden Amsterdamse School invloeden)waren alle ruimten dienstruimten, leslokalen of overblijflokalen.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.