Introductie

De Bark van Staal in 'Het Stenen Manifest van de Amsterdamse School' in Bergen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam De Bark, Park Meerwijk, Bergen
Adres(sen) Studler van Surcklaan 15 15
Postcode(s) 1861 MA
Plaats (provincie) Bergen (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Tegelfabrikant Heystee
Oorspronkelijke functie Villa of geschakelde villawoning
Betrokken architect(en) Jan Frederik Staal
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1917 - 1918
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar
Huidige functie Villa of geschakelde villawoning
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 46544

Achtergrond

De Amsterdamse industrieel Arnold Heystee verleende in 1916 de opdracht aan J.F. Staal voor de invulling van Park Meerwijk, nabij de duinen, even buiten de plaats Bergen. Heystee was in die dagen een succesvol producent van tegels. Staal had eerder diens hoofdkantoor aan de Herengracht en later ook aan de Reguliersdwarsstraat gebouwd. Hij kreeg de mogelijkheid collega-architecten uit te zoeken voor de bouw van deze villawijk. Zijn benadering onderstreepte sterk het landelijke karakter van het door een beek doorkruiste beboste gebied. De opdracht voor de bouw van 16 landhuizen werd verleend aan P. Kramer, C.J. Blaauw. G.F. la Croix, J.F. Staal zelf en de eerste vrouwelijke architect Margaret Kropholler, die later zou huwen met Staal. Naast Villa De Bark was Staal ook verantwoordelijk voor het ontwerp van de villa's De Ark en bijbehorend tuinhuis, Zofar, Elifaz en Bildad.

Exterieur

Wanneer je Park Meerwijk in komt aan de zijde van de Studler van Surcklaan, tref je rechts direct Villa De Bark aan.Op dezelfde hoogte staat een opvallend tuinhuis; deze behoort echter bij de een tiental meters verderop gelegen Villa De Ark.

In tegenstelling tot Villa De Ark, is bij De Bark van strakke lijvoering geen sprake. De lijnen van het strooien dak, dat in principe een schildvorm heeft, lopen vloeiend naar beneden en gaan aan de achterzijde vertikaal door over de verdieping, die aan de voorzijde met zijn ronde boeg door een zee van riet lijkt heen te breken, want ook de uitbouw op de begane grond is afgedekt met riet dat als een reusachtige boeggolf wordt opgestuwd tot vlak onder de dakrand. Het aantal met riet overdekte vierkante meters overtreft dat van het gemetselde muuroppervlak en harmonieert daardoor met het tuinhuisje van De Ark aan de overzijde.

Onderstaand volgt een volledige beschrijving van het pand zoals vermeld in het register van Rijksmonumenten: Op een schipvorm geïnspireerde villa, op een pijlvormige plattegrond in baksteen opgetrokken onder hoog opgaande rieten kap - die aan de boegvormige noordwestelijke zijde wordt doorbroken door de muren van de op de kapverdieping ondergebrachte grote slaapkamer, en die aan de bredere zuidoostelijke zijde een wolfseind bezit om ruimte te bieden aan het aldaar gesitueerde balkon.

De ingang bevindt zich halverwege de lange noordoostelijke gevel, en heeft aan de zuidwestelijke. zijde een pendant in de iets meer Zuidoost waarts geplaatste keukendeur. Op de begane grond staan de Noord en West-muur haaks op elkaar; deze muren worden doorbroken door een horizontale vensterreeks over vrijwel de gehele breedte, de hierop aansluitende erkerpartijen bezitten enigszins gebogen muren aan de zuidoostelijke zijde en worden door een aparte rieten afdekking overhuifd.

De smallere zuidoostelijke partij bevat aan beide lange zijden drie, respectievelijk twee vensters die in verticaal schuin aflopende richting zijn geplaatst met rond geprofileerde onderaan doorgetrokken kozijnen boven soortgelijke muurvelden, wel door rechtop gevoegde bakstenen worden gemarkeerd. Een vergelijkbare vensterpartij - van twee vensters - bevindt zich op de kapverdieping bij de aansluiting van dit smallere blok op het boegvormig gedeelte; de vensters in laatstgenoemde partij zijn daarentegen schuin in de topgevels geplaatst, in horizontale richting, met schuin aflopende boven- en onderlijsten. Het schipvormig karakter van dit huis wordt verder benadrukt door de op de noordwestelijke hoek aangebrachte steunbeer die op de kapverdieping is voorzien van een op een boegspriet gelijkende houten spuwer, en die wordt beëindigd door een verticaal gemetselde bekroning, alsook door de in schuine stroken met gekantelde strekken gemetselde lambrisering in de noordwestelijke partij.

Interieur

Volgens het boek `De Amsterdamse School; verbeelde idealen` is er in De Bark een rijk versierde houten trap aanwezig. Over eventuele andere elementen heb ik geen informatie kunnen vinden.

Recente ontwikkelingen

De oorspronkelijk op een scheepsschoorsteen geënte schoorsteen is inmiddels door een traditioneel exemplaar vervangen. In 2009 is de rieten kap volledig vervangen door de fa. firma Molenaar uit Bergen.

Gebruikte bronnen

1. Eline van Leeuwen en Erik Mattie, Park Meerwijk - Manifest van de Amsterdamse School (SUN Nijmegen, 2005), ISBN 90 8506 010 9.

Links

1. https://www.monumenten.nl/monument/41210
2. http://www.jantromp.nl/pages/meerwijk.html#staal
3. http://www.dichtbij.nl/groot-alkmaar/regionaal-nieuws/artikel/486492/foto/1/nieuwe-kap-voor-de-bark.aspx?sml=true

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

De Bark wordt grotendeels omringd door hoge hagen, waardoor het opvallende gebouw slechts van 1 kant te bewonderen is. Maar die ziet er dan ook indrukwekkend ut met zijn enorme, overhangende, rieten kap.

Ingezonden door: Annemarieke Verheij

Annemarieke Verheij Geboren en getogen in Amsterdam. De unieke bouwwerken van de Amsterdamse School zijn voor mij een vertrouwd beeld met opa's en oma's die allen in Oud Zuid woonden. In de jaren 80 werkte ik als reservist bij PTT Post en heb regelmatig op het postkantoor Gerard Terborgstraat (onderdeel van Het Nieuwe Huis op het Roelof Hartplein) gewerkt. Ook heb ik een dag op het postkantoortje op het Spaardammerplantsoen mogen doorbrengen. Helaas was ik in die tijd nog niet zo actief aan het fotograferen dat ik de interieurs op beeld heb vastgelegd.
Ik werk 4 dagen per week op de administratie Vergunningen van de Gemeente Amstelveen (en Aalsmeer). In mijn vrije tijd wandel ik veel, waarbij de camera altijd meegaat. De laatste tijd heb ik een toenemende interesse in de prachtige Amsterdamse School-stijl en ga regelmatig actief op zoek naar gebouwen of objecten.
Professionele kennis heb ik niet, maar met mijn beeldmateriaal en goed zoekwerk op internet hoop ik toch regelmatig een bijdrage te kunnen leveren aan deze mooie website.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.