Introductie

De voormalige Creutzbergschool van Hendrik Barend van Broekhuizen in Arnhem is sinds geruime tijd in gebruik als kantoor. De twee grillige metalen ornamenten aan weerszijden van de voorgevel zijn oorspronkelijk bedoeld als vlaggenstokhouders. Het komt regelmatig voor dat Amsterdamse School-gebouwen, die oorspronkelijk met vlaggen zijn ontworpen, met deze op het eerste gezicht onverklaarbare gevelornamenten 'blijven zitten'. Een ander goed voorbeeld is het woonblok op de hoek van de Hoofdweg en de Corantijnstraat, ontworpen door Co Franswa.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Creutzbergschool (v.m.), Arnhem
Adres(sen) Vijverlaan 30
Postcode(s) 6822 HE
Plaats (provincie) Arnhem (Gelderland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Schoolbestuur Creutzbergschool
Oorspronkelijke functie Gebouw voor beroepsopleidingen
Betrokken architect(en) Hendrik Barend van Broekhuizen
Andere betrokken kunstenaars Gijs Jacobs van den Hof
Aanvang en oplevering 1922 - 1924
Huidige eigenaar
Huidige functie
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 516897

Achtergrond

In 1921 heeft de gemeente Arnhem opdracht gegeven aan architect Hendrik B. van Broekhuizen voor het ontwerp van een school aan de Vijverlaan voor Bijzonder Lager Onderwijs. Van Broekhuizen was in die tijd directeur Gemeentewerken in Arnhem. De school is gelegen aan een bocht in de Vijverlaan in het park Klarenbeek tegenover het in 1910 gebouwde arbeiderswijkje De Mussenberg. De school is gebouwd op een sterk hellend terrein op de hoek van de Vijverlaan met de Hendrik van Kalkarstraat. Hierdoor heeft het gebouw aan de achterzijde één bouwlaag meer dan aan de voorzijde.

Exterieur

Het gebouw bestaat uit een aantal rechthoekige volumes, opgetrokken in rode en bruine klinkers en gele baksteen. De hoofdingang bevindt zich aan de zuidzijde van het gebouw. De voorgevel is symmetrisch van opzet. De gevels zijn voorzien van siermetselwerk, ondermeer in de vorm van horizontale en verticale rollagen, en zandstenen waterspuwers. De vensters zijn voorzien van zware kozijnen en de ramen grotendeels van horizontale roedenverdeling. In de voorgevel zijn twee ornamenten in de vorm van vrouwenmaskers aangebracht, van de hand van de Arnhemse beeldhouwer G. Jacobs van den Hof. Aan weerszijden van de voorgevel zijn de smeedijzeren ornamenten te zien, restant van de oorspronkelijke vlaggenmasthouders.

Interieur

In de voorbouw bevinden zich het trappenhuis en de voormalige lerarenkamers. Hierachter bevindt zich de middenbouw, waarvan de middenas ten opzichte van de ingangspartij naar links is verschoven. De middenbouw bezit twee bouwlagen en aan de achterzijde, vanwege het hellende terrein, een extra kelderverdieping. Op iedere verdieping bevonden zich links (westzijde) drie lokalen en rechts (oostzijde) een gang met de toiletblokken, waartussen de garderobe-ruimtes lagen. Haaks op de achtergevel van de middenbouw sluit aan de rechterzijde de achterbouw aan met de voormalige gymzaal en de kleedruimtes. De achterbouw heeft een eigen ingang aan de Hendrik van Kalkarstraat. Het interieur verkeert deels in oorspronkelijke staat. Zo zijn ondermeer het trappenhuis, enkele glas-in-loodramen en de granieten tegelvloeren bewaard gebleven.

Recente ontwikkelingen

Nadat het gebouw al enige jaren niet meer in gebruik was als school, heeft de gemeente Arnhem het in 2013 te koop gezet. Momenteel zitten er diverse kleine bedrijven in.

Links

1. https://www.monumenten.nl/monument/52562
2. https://www.geldersarchief.nl/bronnen/archieven?mivast=37&mizig=284&miadt=37&milang=nl&mizk_alle=creutzbergschool&miview=gal

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Richard Keijzer:

Dit is een schitterend pand uit de middenperiode van de Amsterdamse School. Opvallend dat het helemaal in Arnhem staat.

Annemarieke:

Nieuwsgierig geworden door de beschrijving op Wendingen ben ik het pand tijdens een bezoek aan Arnhem gaan opzoeken. Na de verkoop door de gemeente heeft er groot onderhoud plaatsgevonden en staat het mooie gebouw er goed bij. Fijn dat het een herbestemming heeft gekregen.

Ingezonden door: Richard Keijzer

Richard Keijzer De decaan op de HBS deed een beroepskeuzetest en ik kreeg de uitslag architect of ingenieur. Het is de laatste geworden, maar de belangstelling voor architectuur is gebleven. Later kwam typografie daar bij, met een zeer sterk accent op de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw. Fonts uit die tijd waren er eigenlijk niet (behalve het volledig uitgemolken Broadway) dus ben ik zelf maar wat gaan knutselen. Zie: http://fontenwerkplaats.blogspot.nl/

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.