Introductie

Een aantal woonblokken van de architect Zietsma, ontworpen in 1921.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Chasséstraat-Van Speijkstraat, Amsterdam
Adres(sen) Chasséstraat 95-111, Van Speijkstraat 130-146, Van Speijkstraat 148-150
Postcode(s) 1057 JC
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Jouke Zietsma
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1921 - 1922
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Architect Zietsma heeft onder meer twee beeldbepalende woonblokken ontworpen voor de Vrijheidslaan in Amsterdam Zuid. Details ervan, bijvoorbeeld de trappenhuisramen, worden vaak afgebeeld in publicaties over de Amsterdamse School. Op de hoek van de Witte de Withstraat en de Lodewijk Boisotstraat in Amsterdam West staat een blok van Zietsma waar de architect veel gelijke details gebruikt. Op een steenworp afstand daarvan ontwierp Zietsma woningen aan beide zijden van de Van Speijkstraat en twee blokken aan de oneven zijde van de Chasséstraat. Het eerste blok in de Chasséstraat (de nummers 95-111) correspondeert met het blok 130-146 in de Van Speijkstraat en is in dezelfde stijl gebouwd. De blokken staan met de binnenhoven naar elkaar toe en zijn volgens de Waarderingskaart architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit ontworpen in 1921. Overigens zijn ook de blokken Van Speijkstraat 119-161, 106-128, en Chasséstraat 63-87 van Zietsma. Deze worden gekenmerkt door grote winkelruimten op de begane grond. Een eerste steen bij de portiek van nummer Van Speijkstraat 118 meldt dat deze werd gelegd op 10 juni 1924.

Een geval apart vormt het blokje Van Speijkstraat 148-150. Volgens de eerste steen in de gevel van nummer 148, gelegd door mevrouw J.J. Felix, begon de bouw in oktober 1922. Opmerkelijk is dat een Greta W. Felix in oktober 1921 de eerste steen van het blok in de Witte de Withstraat legde. Dit toont ook weer het verband aan tussen de blokken van Zietsma in Amsterdam West, mogelijk voor dezelfde opdrachtgever. Het blokje Van Speijkstraat 148-150 wordt hier ook besproken.

Exterieur

De vormentaal van Zietsma is meteen herkenbaar in de gevels Van Speijkstraat 130-146 en Chasséstraat 95-111. De drie spitsboogvormige trappenhuisramen van Chasséstraat 111 (alleen op dat nummer!) zien we ook aan de Vrijheidslaan. Bijzonder is dat ze hier nog glas in lood hebben. Het is onduidelijk of de ramen in de Vrijheidslaan oorspronkelijk ook glas in lood hadden, oude foto’s zouden dit moeten uitwijzen. Verder zien we golvende balkons en natuurstenen ornamenten. Op sommige plaatsen wordt zelfs de indruk gewekt van zeer ondiepe balkons. De portieken zijn voorzien van verticaal gemetselde halfronde kolommen en voordeuren staan vaak per paar schuin naar elkaar toegewend, als een opengeslagen boek.

Het laatste pandje van het hier besproken blok in de Chasséstraat (nummer 111) wijkt niet alleen wat trappenhuisramen betreft af, maar heeft ook een viertal inpandige balkonnetjes die aan de binnenzijde in een punt eindigen. Van Speijkstraat 148-150 is in vergelijking met de andere panden saai te noemen. Het dakoverstek is stellig niet origineel. Reden om dit pandje hier toch op te nemen wordt gevormd door de al genoemde eerste steen, de open portiek met stenen trap bij 148 en het bijzondere huisnummer van 150.

Recente ontwikkelingen

De panden hebben de tand des tijds redelijk doorstaan. De grootste ingreep is de dakoverstek bij de nummers 148-150. Verder is er op meerdere plaatsen sprake van de haast onvermijdelijke plastic kozijnen.

Gebruikte bronnen

1. G. Bolhuis, Atlas Gordel ’20-‘40 (Amsterdam 2004).

Links

1. https://maps.amsterdam.nl/ordekaart/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Het blok van Zietsma in de Van Speijkstraat (oneven zijde) met de kleurige winkelpuien springt meteen in het oog, maar ook het blok er tegenover is de moeite waard. Bij nadere inspectie blijkt het te corresponderen met het blok in de Chasséstraat, dat er precies achter ligt.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen.
Mijn Amsterdamse Schoolfoto's worden gebruikt in tijdschriften, brochures, boeken en bij tentoonstellingen. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vrijwel dagelijks: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.